Ιδιαίτερα στρατηγική σημασία για τον οδικό χάρτη του ενεργειακού μετασχηματισμού της στην εγχώρια αγορά, τη σταδιακή απόσυρση λιγνιτικών μονάδων και την αύξηση των ΑΠΕ με ιδιαίτερη έμφαση στα αιολικά έχει για τη ΔΕΗ το νέο mega deal που ανακοίνωσε σήμερα, με τη στρατηγική συμφωνία εξαγοράς ΑΠΕ σε λειτουργία και υπό ανάπτυξη από τους ομίλους Κοπελούζου και Σαμαρά.
Κατ αρχήν η νέα συμφωνία βάζει τη ΔΕΗ αρκετά βήματα πιο κοντά στην επίτευξη του στόχου για εγκατεστημένη ισχύ 8,9GW σε ΑΠΕ το 2026, ώστε σε μια 2ετία οι ΑΠΕ να αποτελούν το 68% του συνόλου της εγκατεστημένης ισχύος του Ομίλου ΔΕΗ. Η στρατηγική απόφαση για απολιγνιτοποίηση, άλλωστε, προχωράει δυναμικά και μέχρι το τέλος του 2026 θα έχουν αποσυρθεί όλες οι μονάδες λιγνίτη.
Το νέο deal, όμως, ενισχύει την διαφοροποίηση του πράσινου portfolio της εταιρείας, εισάγοντας στο μείγμα του πολλά MW αιολικών πάρκων, που «έλειπαν» από το χαρτοφυλάκιο των ΑΠΕ της εταιρείας.
«Η περαιτέρω ενίσχυση του αιολικού χαρτοφυλακίου της ΔΕΗ κρίνεται ως ιδιαίτερα σημαντική, καθώς το μέχρι σήμερα portfolio έργων περιελάμβανε κυρίως φωτοβολταϊκά. Το γεγονός ότι η συγκεκριμένη συμφωνία τόσο για τα έργα σε λειτουργία όσο και για τα υπό ανάπτυξη περιλαμβάνει κατά κύριο λόγο έργα αιολικής ενέργειας επιτυγχάνει ένα σημαντικό ζητούμενο για τη ΔΕΗ, καθώς διαφοροποιεί το χαρτοφυλάκιό της σε έργα ΑΠΕ, ενισχύοντας το μερίδιο των αιολικών έργων στο μείγμα», εξηγούν πηγές κοντά στην εταιρεία.
Η σημασία του διαφοροποιημένου portfolio ΑΠΕ
Η διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος τόσο τεχνολογικά (αιολικά, ΦΒ, υδροηλεκτρικά) όσο και γεωγραφικά (Ελλάδα, ΝΑ Ευρώπη) αντιμετωπίζει με τον πιο αποδοτικό τρόπο την στοχαστικότητα των ΑΠΕ, εξηγούν ενεργειακοί αναλυτές. Με ένα διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο μπορείς πάντα να έχεις την παραγωγή που χρειάζεσαι χωρίς να καταφεύγεις σε υδρογονάνθρακες (φυσικό αέριο) ή άλλα καύσιμα, καθώς μπορεί να έχει συννεφιά στην Ελλάδα αλλά να φυσάει στη Ρουμανία ή να φυσάει σημαντικά τις νύχτες στη Μάνη, όταν τα φωτοβολταϊκά είναι εκτός παραγωγής, για παράδειγμα.
Η ιδιαίτερα μεγάλη σημασία της διαφοροποίησης του χαρτοφυλακίου, ως βασική οδός αντιμετώπισης του προβλήματος της στοχαστικότητας των ΑΠΕ σε συνδυασμό με την επιτυχία του καθετοποιημένου μοντέλου (συνδυασμός παραγωγής, διανομής και προμήθειας ηλεκτρισμού) είχε υποδειχθεί από τον Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΔΕΗ, Γ. Στάσση στο περιθώριο του συνεδρίου της Eurelectric Power Summit 2024 που διοργάνωσε η ΔΕΗ στην Αθήνα στα τέλη Μαΐου.
«Καθώς η μόνη βεβαιότητα που έχουμε για τα επόμενα χρόνια είναι η υψηλή μεταβλητότητα στις αγορές, το κλειδί είναι η διαχείριση του χαρτοφυλακίου με ολιστικό τρόπο, ώστε οι απώλειες από μια δραστηριότητα ή μια περιοχή να αντισταθμίζονται με τα κέρδη από μια άλλη», είχε πει τότε, μεταξύ άλλων, ο κ. Στάσσης, αναλύοντας το καθετοποιημένο μοντέλο της ΔΕΗ (με παρουσία στη παραγωγή, διανομή και προμήθεια ηλεκτρισμού σε Ελλάδα και Ρουμανία) που χαρακτηρίζεται παράλληλα από γεωγραφική και τεχνολογική διασπορά. «Η Ρουμανία έχει καλύτερο αιολικό δυναμικό, η Ελλάδα περισσότερη ηλιοφάνεια, έτσι τα συνδυάζουμε όλα», είχε πει χαρακτηριστικά στο podcast Redefining Energy με τον Γάλλο δημοσιογράφο Λοράν Σεγκαλέν.
Ψήφος εμπιστοσύνης από Κοπελούζο
Εκτός από την διαφοροποίηση του πράσινου χαρτοφυλακίου της με τα αιολικά του ομίλου Κοπελούζου, η ΔΕΗ λαμβάνει και μια ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης του Ομίλου Κοπελούζου στη μετοχή της, καθώς το αντίτιμο της εξαγοράς είναι συνδυασμός μετρητών και ιδίων μετοχών, και συγκεκριμένα, €106 εκατ. σε μετρητά και €70 εκατ. σε ίδιες μετοχές. «Αυτό σημαίνει ότι δε χρειάζεται να χρησιμοποιηθούν ταμειακά διαθέσιμα για όλο το ποσό της εξαγοράς», εξηγούν, με νόημα, πηγές κοντά στην εταιρεία.
Πολύ περισσότερο, το οικονομικό μείγμα της συμφωνίας συνιστά μια ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στην μετοχή της ΔΕΗ, παρατηρούν οι ίδιες πηγές, αφού ο Όμιλος Κοπελούζου θα αποκτήσει μετοχικό μερίδιο αξίας 70 εκατ. ευρώ, το οποίο μάλιστα αναμένεται να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη αξία μετά τη σημερινή ανακοίνωση της ΔΕΗ για την ακύρωση 12.730.000 μετοχών της εταιρείας, πλήθος που αντιστοιχεί σε ποσοστό 3,33% του μετοχικού κεφαλαίου.
Εν συνόλω η συμφωνία χαρακτηρίζεται ιδιαιτέρως συμφέρουσα, καθώς «το EV/EBITDA 7,2x είναι σημαντικά χαμηλότερο από αντίστοιχες πρόσφατες συμφωνίες που έχουν πραγματοποιηθεί».
Τι αγοράζει η ΔΕΗ
H ΔΕΗ αγοράζει 2 αιολικά πάρκα συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 43,3MW που μπήκαν πρόσφατα σε λειτουργία, το 2019 (11,5MW) και το 2024 (31,8MW).
Κατασκευασμένα στην Κάρυστο (11,5MW) και τη Μάνη (31,8MW) τα δύο αιολικά πάρκα βρίσκονται σε περιοχές με υψηλό αιολικό δυναμικό. Αυτό καταδεικνύει και το Capacity Factor τους που φτάνει το 32% μεσοσταθμικά, μεγαλύτερο από το μέσο όρο της χώρας που βρίσκεται στο 27%. Επιπλέον, η ΔΕΗ θα αποκτήσει και φωτοβολταϊκά σε λειτουργία συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 23,3MW.
Η στρατηγική συμφωνία εξαγοράς περιλαμβάνει και έργα ΑΠΕ υπό ανάπτυξη συνολικής ισχύος έως 1,7GW. Από αυτά, τα 1.050 MW αφορούν σε έργα αιολικών πάρκων, ενώ τα υπόλοιπα σε φωτοβολταϊκά.
Η συμφωνία περιλαμβάνει και την εξαγορά του 20% των μετοχών της Damco Energy του ομίλου Κοπελούζου στην Ηλεκτροπαραγωγή Αλεξανδρούπολης Α.Ε. Με αυτό τον τρόπο, η ΔΕΗ αυξάνει το μερίδιό της από 51% σε 71% στην Ηλεκτροπαραγωγή Αλεξανδρούπολης και αποκτά καταστατική πλειοψηφία.
Ο σταθμός θα τροφοδοτεί με ενέργεια την εγχώρια αγορά αλλά και τις γειτονικές χώρες. Η διασύνδεση της μονάδας με το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας θα γίνει με απευθείας γραμμές στο Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης (ΚΥΤ) Νέας Σάντας, σημείο κατάληξης – μεταξύ άλλων – της νέας γραμμής 400 kV προς Βουλγαρία. Έτσι, ο σταθμός θα διαδραματίσει κομβικό ρόλο και στην εξαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και συγκεκριμένα προς Βουλγαρία και Βόρεια Μακεδονία και, κατ’ επέκταση, προς Σερβία.
Η νέα μονάδα, συνδυασμένου κύκλου με καύσιμο φυσικό αέριο κατασκευάζεται σε ιδιόκτητο οικόπεδο έκτασης 181 στρεμμάτων με εγκατεστημένη ισχύ 840MW και ετήσια παραγωγή 5TWH. Ως καύσιμο θα χρησιμοποιηθεί το φυσικό αέριο, ωστόσο ο νέος σταθμός παραγωγής θα έχει τη δυνατότητα για καύση υδρογόνου αλλά και μεικτή λειτουργία, κάτι που τον καθιστά συμβατό και απολύτως υποστηρικτικό με τον εθνικό και ευρωπαϊκό σχεδιασμό για τη σταδιακή μετάβαση στην πράσινη ενέργεια.
Το πλάνο μετασχηματισμού του Ομίλου ΔΕΗ
Σύμφωνα με το business plan του Ομίλου ΔΕΗ, η τρέχουσα τριετία είναι η τριετία των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην παραγωγή.
- Το 2026 η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ του Ομίλου θα διπλασιαστεί σε σχέση με σήμερα και θα φτάσει τα 8,9GW.
- Το 2026, οι ΑΠΕ θα αποτελούν το 68% του συνόλου της εγκατεστημένης ισχύος του Ομίλου ΔΕΗ, μέσα από επενδύσεις και συνεργασίες σε Ελλάδα και Ρουμανία αλλά και άλλες περιοχές στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
- Η συνολική εγκατεστημένη ισχύς του Ομίλου ΔΕΗ θα αυξηθεί το 2026 στα 13,1GW από 10,7GW σήμερα, παρά τη σταδιακή απόσυρση μονάδων με καύσιμο το λιγνίτη, το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο συνολικής ισχύος 2,8GW.
- Η στρατηγική απόφαση για απολιγνιτοποίηση προχωράει δυναμικά και μέχρι το τέλος του 2026 θα έχουν αποσυρθεί όλες οι μονάδες λιγνίτη. Έτσι, το 2026 ο Όμιλος ΔΕΗ θα έχει 75% χαμηλότερες εκπομπές CO2 σε σχέση με το 2019.
Η μεγέθυνση του χαρτοφυλακίου έργων ΑΠΕ του ομίλου ΔΕΗ συντελείται τόσο μέσω οργανικής ανάπτυξης όσο και μέσω εξαγορών και στρατηγικών συνεργασιών. «Η νέα συμφωνία υπηρετεί ακριβώς αυτό το στόχο, καθώς συμβάλλει στην ενίσχυση του χαρτοφυλακίου των αιολικών έργων της ΔΕΗ», εξηγούν πηγές κοντά στην εταιρεία.
Οργανική ανάπτυξη
Στο τέλος Α’ εξαμήνου 2024, η ΔΕΗ Ανανεώσιμες διέθετε περίπου 3,3 GW Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο στάδιο «Υπό κατασκευή» ή «Έτοιμο προς κατασκευή», το οποίο αντιστοιχεί περίπου στο 80% των 4GW που απαιτούνται για την επίτευξη του στόχου των 5,5 GW που έχει τεθεί για το 2026 στο Capital Markets Day, τον Ιανουάριο.
Τα κυριότερα έργα που βρίσκονται υπό κατασκευή αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, είναι τα μεγάλα φωτοβολταϊκά στα εξαντλημένα λιγνιτωρυχεία. Στη Βόρεια Ελλάδα η ΔΕΗ έχει συνολικά περίπου 800MW υπό κατασκευή στην Πτολεμαΐδα (στο λιγνιτικό κέντρο Δυτικής Μακεδονίας) και στην ίδια περιοχή υπάρχει και αιολικό πάρκο 26MW που αναμένεται να ολοκληρωθεί τους επόμενους μήνες.
Αντίστοιχα, πρόσφατα ένα νέο αιολικό πάρκο, εγκατεστημένης ισχύος 140 MW, στη θέση Deleni της επαρχίας Vaslui στην ανατολική Ρουμανία, ήρθε να προστεθεί στην οργανική ανάπτυξη του χαρτοφυλακίου ΑΠΕ του Ομίλου ΔΕΗ. Το νέο αιολικό πάρκο, το οποίο έχει μπει στη φάση κατασκευής από τη ΔΕΗ Ανανεώσιμες, αποτελείται από 23 ανεμογεννήτριες και αναμένεται να ολοκληρωθεί στο τέλος του 2025.
Στρατηγικές συνεργασίες
Στην ανάπτυξη έργων ΑΠΕ από τον όμιλο ΔΕΗ στην Ελλάδα μέσω συνεργασιών ξεχωρίζουν:
- Η κατασκευή συνολικά 940 MW φωτοβολταϊκών στην περιοχή των εξαντλημένων ορυχείων στην περιοχή του Αμυνταίου, σε συνεργασία με την RWE.
- Τα 16 φωτοβολταϊκά έργα συνολικής αδειοδοτημένης ισχύος 1,6 GW, που αναπτύσσονται από τη Motor Oil και τη ΔΕΗ σε διάφορες τοποθεσίες.
- Η συμφωνία με την Metlen Energy and Metals για την ανάπτυξη χαρτοφυλακίου φωτοβολταϊκών έργων έως 2.000MW σε Ιταλία, Βουλγαρία, Κροατία και Ρουμανία, τα οποία θα αποκτώνται σταδιακά από τη ΔΕΗ όταν ολοκληρώνεται η σύνδεσή τους με τα ηλεκτρικά δίκτυα της κάθε χώρας.
- Η συμφωνία με την Intrakat, η οποία περιλαμβάνει ένα διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο 75 αιολικών και φωτοβολταϊκών έργων υπό ανάπτυξη συνολικής ισχύος 1,6GW.
Εξαγορές
Οι εξαγορές έργων ΑΠΕ σε λειτουργία επιταχύνουν την πράσινη μετάβαση του ομίλου ΔΕΗ.
Εκτός από την ανακοίνωση για τη σύναψη δεσμευτικής Συμφωνίας – Πλαισίου Συνεργασίας με τους Ομίλους Κοπελούζου και Σαμαρά για την εξαγορά χαρτοφυλακίου ΑΠΕ σε λειτουργία, η ΔΕΗ ανακοίνωσε πριν από ένα μήνα τη σύναψη δεσμευτικής συμφωνίας αγοραπωλησίας με την Evryo Group, η οποία ανήκει σε funds που ελέγχονται από την Macquarie Asset Management, για την εξαγορά του σημαντικού της χαρτοφυλακίου ΑΠΕ στη Ρουμανία, το οποίο περιλαμβάνει έργα συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 629MW σε λειτουργία και περίπου 145MW υπό ανάπτυξη.
Η εξαγορά ενισχύει περαιτέρω τη στρατηγική ανάπτυξης του Ομίλου ΔΕΗ στη Ρουμανία και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, μέσω της προσθήκης ενός σημαντικού χαρτοφυλακίου ΑΠΕ σε λειτουργία, το οποίο περιλαμβάνει έργα χερσαίων αιολικών πάρκων 600ΜW, μικρών υδροηλεκτρικών σταθμών 22MW, πλωτού φωτοβολταϊκού πάρκου 1MW, συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας μπαταριών 6MW, και περίπου 145MW υπό ανάπτυξη.
Με την ολοκλήρωση της συμφωνίας, το χαρτοφυλάκιο ΑΠΕ εν λειτουργία της ΔΕΗ στη Ρουμανία θα διπλασιαστεί και η συνολική εγκατεστημένη ισχύς του Ομίλου ΔΕΗ θα ανέλθει σε 5,3GW.
