Παρά τους φιλόδοξους στόχους και τις βαρύγδουπες εξαγγελίες για τη μείωση των εκπομπών ρύπων από τις κυβερνήσεις, οι προσπάθειες για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής ματαιώνονται από τις ενεργειακές ανάγκες των ισχυρότερων οικονομιών του κόσμου.
Ενώ η Γερμανία και η Γαλλία προσπαθούν να καταλήξουν σε συμβιβαστική λύση για το εάν η πυρηνική ενέργεια και το φυσικό αέριο εντάσσονται στην κατηγορία των «πράσινων επενδύσεων», ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ) υπολογίζει πως η ζήτηση ηλεκτρικού ρεύματος που έχει παραχθεί από κάρβουνο έφθασε φέτος σε επίπεδο ρεκόρ.
Η απανθρακοποίηση της παγκόσμιας οικονομίας και η επιτάχυνση του ενεργειακού μετασχηματισμού σκοντάφτουν συνεχώς σε πολυάριθμα πολιτικά και οικονομικά εμπόδια. Και έτσι, αυξάνεται αντί να μειώνεται η κατανάλωση ενέργειας από ορυκτά καύσιμα.
Η Goldman Sachs υπολογίζει πως οι τιμές του πετρελαίου μπορεί να φθάσουν τα 100 δολάρια το βαρέλι μέσα στην επόμενη διετία καθώς η ζήτηση θα φθάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα το 2022 και το 2023. Η ΙΕΑ προειδοποιεί πως η μεγάλη κατανάλωση ενέργειας στην Κίνα, τις ΗΠΑ και την Ινδία οδηγεί φέτος την ηλεκτροπαραγωγή από κάρβουνο στις 10.350 τεραβατώρες, αντανακλώντας ετήσια άνοδο 9%.
Γαλλία και Γερμανία με αντικρουόμενες ατζέντες
Αν και η πυρηνική ενέργεια δεν εκπέμπει αέρια του θερμοκηπίου και άρα θεωρητικά θα μπορούσε να ενταθεί εύκολα σε επενδύσεις για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, δυστυχήματα σαν το Τσερνόμπιλ ή τη Φουκουσίμα υπενθυμίζουν πως μπορεί να προκληθούν μεγάλες καταστροφές στο περιβάλλον. Ωστόσο, η πυρηνική ενέργεια καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών ηλεκτροδότησης της Γαλλίας, ωθώντας μερίδα αναλυτών να εικάζουν πως ίσως να είναι μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος στο πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής. Τουλάχιστον μέχρι να αναπτυχθούν νέες τεχνολογίες κυρίως στην αποθήκευση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ή σε κυψέλες υδρογόνου. Η Γαλλία θέλει να χρηματοδοτήσει την κατασκευή νέων πυρηνικών αντιδραστήρων στο πλαίσιο των «πράσινων επενδύσεων» της ΕΕ.
Φυσικό αέριο, μια εύστοχη επιλογή για την ενεργειακή μετάβαση, αλλά με πολιτικές παγίδες
Το κόμμα των Πρασίνων, το οποίο συμμετέχει στον κυβερνητικό συνασπισμό της Γερμανίας με τους Σοσιαλδημοκράτες και τους Φιλελεύθερους, ιστορικά είναι πολέμιος της πυρηνικής ενέργειας. Όμως το φυσικό αέριο, αν και ρυπαίνει λιγότερο το περιβάλλον από το πετρέλαιο και το κάρβουνο, αποτελεί επίσης ορυκτό καύσιμο. Οι εκπομπές μεθανίου, το οποίοαποτελεί κύριο συστατικό του φυσικού αερίου,παγιδεύουν περισσότερο τη θερμότητα από το διοξείδιο του άνθρακα, επισημαίνουν οι επιστήμονες.
Το φυσικό αέριο φέρει επίσης μεγάλη γεωπολιτική βαρύτητα. Η Γερμανία υπήρξε μεγάλος υποστηρικτής του αγωγού Nord Stream 2 διότι της δίνει τη δυνατότητα να προμηθεύεται απευθείας φυσικό αέριο από τη Ρωσία. Όμως, ο Nord Stream 2 έχει μετατραπεί σε πιόνι στο γεωπολιτικό παιχνίδι της Δύσης με τη Ρωσία. Το Βερολίνο αναγκάστηκε τον Νοέμβριο να αναστείλει την επίσημη έγκριση του αγωγού, ο οποίος αναμένεται να αυξήσει την εξάρτηση της Ευρώπης στο κρατικό ρωσικό μονοπώλιο Gazprom, παρακάμπτοντας και περιθωριοποιώντας έτσι επικίνδυνα την Ουκρανία.
Το πολεμικό κλίμα ανάμεσα στο Κρεμλίνο και το Κίεβο μαζί με τη μείωση των ροών φυσικού αερίου από τη Ρωσία έχουν προβληματίσει την Ευρώπη σε μια περίοδο που η Γερμανία θέλει να το ενσωματώσει στις «πράσινες επενδύσεις».
Προτεραιότητα για την Κίνα η οικονομική ανάπτυξη
Τα μεγαλύτερα εμπόδια στην απανθρακοποίηση της οικονομίας της συναντά η Κίνα, η οποία αντιπροσωπεύει πάνω από το ήμισυ της ηλεκτροπαραγωγής από κάρβουνο. Όμως το Πεκίνο έδωσε πρόσφατα εντολή για αύξηση της παραγωγής κάρβουνου διότι μεγάλες περιφέρειες με μεγάλες εργοστασιακές μονάδες έπασχαν από διαδοχικές διακοπές ρεύματος και ανεπαρκή ηλεκτροδότηση. Στην επαναφορά του κάρβουνου αποδόθηκε, εξάλλου, η ανάκαμψη της μεταποιητικής δραστηριότητας.
Το Νοέμβριο, ο δείκτης Υπευθύνων Προμηθειών (ΡΜΙ) επανήλθε στο 50,1 από το 49,2 τον Οκτώβριο, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία.
Είναι προφανές πως η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής απαιτεί μεγαλύτερες θυσίες από τις κυβερνήσεις και μια αναπροσαρμογή των στόχων σε όλα τα επίπεδα της οικονομικής ζωής και της καθημερινότητας των χωρών του ανεπτυγμένου και του αναπτυσσόμενου κόσμου.
