Τάσος Δασόπουλος
Το μεγαλύτερο στοίχημα των τελευταίων δεκαετιών όχι μόνο για να κινητοποιήσει ιδιωτικά κεφάλαια, αλλά και για να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο της οικονομίας βάζει το οικονομικό επιτελείο με την αξιοποίηση των 32 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης όπως αποτυπώνεται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης που εστάλη στις Βρυξέλλες την περασμένη Πέμπτη.
Παρά τις περιπέτειες που έχει η έγκριση του προγράμματος λόγω του βέτο Ουγγαρίας και Πολωνίας για τη ρήτρα του «Κράτους Δικαίου» που απαιτεί η Ε.Ε. για τα κράτη-μέλη που θα χρηματοδοτήσει, τα χρονοδιαγράμματα που έχουν τεθεί και για την Ελλάδα παραμένουν ασφυκτικά. Από τα 19,3 δισ. ευρώ των επιχορηγήσεων και τα 12,5 δισ. σε δάνεια που έχει εξασφαλίσει η Ελλάδα, θα πρέπει μέχρι και το 2023 να δεσμεύσουμε σε συμβατά έργα και να πετύχουμε και δράσεις μέχρι και το τέλος του 2023 απορρόφηση του 70% του ποσού, δηλαδή περίπου 22,4 δισ.
Αξιολόγηση
Το 2023 θα γίνει ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος και ανάλογα με την πρόοδο που θα έχουμε μέχρι τότε θα εισρεύσει και το υπόλοιπο 30% του ποσού ως το τέλος του 2026.
Στο Ταμείο Ανάκαμψης δεν αρκεί μόνο τα έργα να έχουν μια πρόοδο υλοποίησης, αλλά θα πρέπει να αποτυπώνεται και η πρόοδος σε επιμέρους διαρθρωτικούς στόχους. Πιθανές «αστοχίες» θα είναι πολύ δύσκολο και πολύ χρονοβόρο να διορθωθούν, αφού δεν θα φτάνει να εγκρίνει την αλλαγή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά θα πρέπει να εγκριθεί και από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Με βάση τη στοχοθεσία που έχει θέσει έως τώρα η Ε.Ε., το 37% των επιχορηγήσεων ύψους 19,3 δισ. θα πρέπει να διατεθεί για πράσινες επενδύσεις και το 20% για επενδύσεις σχετικές με την ψηφιακή μετάβαση. Το υπόλοιπο 43% των πόρων θα διατεθεί για υποδομές, εκπαίδευση και ενεργές δράσεις απασχόλησης.
Επιλογή της κυβέρνησης, όπως αποτυπώνεται και στο προσχέδιο, είναι το κομμάτι του πακέτου των 12,5 δισ. ευρώ που διατίθεται από το Ταμείο με τη μορφή δανείων να αφορά αποκλειστικά στον ιδιωτικό τομέα, χρηματοδοτώντας το 50% της κάθε επένδυσης. Με τον τρόπο αυτόν τα χαμηλότοκα δάνεια της Ε.Ε. θα πετύχουν ένα προς δύο, προωθώντας επενδύσεις που θα φτάνουν τα 50 δισ. ευρώ.
Το κομμάτι των δημοσίων επενδύσεων που θα απορροφήσει τις επιχορηγήσεις των 19,3 δισ. ευρώ περιέχει έργα εθνική εμβέλειας που ξεκινούν από τον εκσυγχρονισμό και την ψηφιοποίηση του Ελληνικού Δημοσίου, τις υποδομές, την ενέργεια, την προώθηση της κατάρτισης και της επανακατάρτισης και την αύξηση της απασχόλησης.
Τα πολυάριθμα έργα που περιλαμβάνει το εθνικό πρόγραμμα ανάκαμψης επιλέχθηκαν με βάση την «ωριμότητα», τη σημασία που έχουν και (τα περισσότερα) την εθνική τους εμβέλεια. Ενδεικτικά, μπορούμε να αναφέρουμε τα σπουδαιότερα έργα σε τέσσερις τομείς:
1 Ψηφιοποίηση του Δημοσίου:
* Η ψηφιοποίηση των δημοσίων εγγράφων, προκειμένου οργανισμοί του Δημοσίου (π.χ. ΕΦΚΑ, υποθηκοφυλακεία, πολεοδομίες) να περάσουν από το χαρτί στο Big Data.
* Η διασύνδεση των πολυκατοικιών με οπτική ίνα αλλά και η δημιουργία ενός «Διαδρόμου 5G» στη χώρα μας, στο πλαίσιο του προγράμματος «EU 5G Corridors», που θα επιτρέπει την αυτόνομη κίνηση φορτηγών σε μεγάλους αυτοκινητοδόομους. Το συγκεκριμένο έργο, κόστους περίπου 160 εκατ. ευρώ, αφορά την εγκατάσταση υποδομών 5G στους ελληνικούς αυτοκινητοδρόμους (ΠΑΘΕ, Ιονία Οδός, Εγνατία).
* Ο ψηφιακός μετασχηματισμός μέσω της προώθησης των δικτύων πέμπτης γενιάς (5G) σε κρίσιμους τομείς της ιδιωτικής οικονομίας, όπως είναι η βιομηχανία, τα logistics και οι μεταφορές.
* Η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με την ΑΑΔΕ και η καθολική εφαρμογή των ηλεκτρονικών παραστατικών. Το ηλεκτρονικό τιμολόγιο του Δημοσίου.
* Δημιουργία της έξυπνης κάρτας εργαζομένου που φιλοδοξεί να είναι ένα μέσο για την καταπολέμηση της «μαύρης» εργασίας και των απλήρωτων ωρών εργασίας.
2 Περιβάλλον (θα διατεθεί το 37% των πόρων):
* Η δράση του «Εξοικονομώ κατ’ Οίκον», η οποία θα επεκταθεί και στα εμπορικά ακίνητα.
* Η άμεση ολοκλήρωση μεγάλων αντιπλημμυρικών έργων.
* Η ηλεκτρονική διασύνδεση των νησιών με τις μονάδες παραγωγής της ενδοχώρας.
* Η τοποθέτηση έξυπνών μετρητών κατανάλωσης ενέργειας σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
* Η απολιγνιτοποίηση Δυτικής Μακεδονίας και Μεγαλόπολης.
* Ο εκσυγχρονισμός του δικτύου της ΔΕΗ.
* Η επέκταση του δικτύου των αγωγών φυσικού αερίου.
* Η ολοκλήρωση έργων ΑΠΕ.
* Επέκταση και ολοκλήρωση αστικών αναπλάσεων.
3 Υποδομές:
* Η ολοκλήρωση του αυτοκινητοδρόμου Κεντρικής Ελλάδας Ε65.
* Η ολοκλήρωση του Βόρειου Οδικού Αξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ).
* Η υποθαλάσσια ζεύξη Σαλαμίνας-Περάματος.
* Η επέκταση της Αττικής Οδού προς τη Ραφήνα .
* Η επέκταση της δυτικής περιφερειακής οδού Υμηττού έως και τη Βουλιαγμένη.
* Ο αυτοκινητόδρομος Ιωάννινα-Κακκαβιά.
* Σχέδιο δημιουργίας χωροταξίας σε όλη την Ελλάδα, η έλλειψη του οποίου είναι αντικίνητρο επενδύσεων.
4 Αύξηση της απασχόλησης:
Μέτρα επιμόρφωσης και απόκτησης δεξιοτήτων, καθώς και προγράμματα ενεργούς στήριξης νέων θέσεων εργασίας.
Από την έντυπη έκδοση του Ελεύθερου Τύπου της Κυριακής
