«Ανεβαίνει η τάση» στον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου, καθώς οι εμπλεκόμενοι Διαχειριστές προωθούν περαιτέρω μείωση των χρεώσεων διαμετακόμισης στο προϊόν Route 1 για μεταφορά αερίου μη ρωσικής προέλευσης (και δη αμερικανικού LNG) από την Ελλάδα προς την Ουκρανία, ικανοποιώντας ένα βασικό «προαπαιτούμενο» που είχαν θέσει οι traders για να δεσμεύσουν δυναμικότητα. Ταυτόχρονα, η καταστροφή που έχει επιφέρει το τελευταίο διάστημα στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας το «κύμα» ρωσικών επιθέσεων συνεπάγεται -μεταξύ άλλων- και αυξημένες ανάγκες εισαγωγών αερίου από το Κίεβο, κάτι που ανοίγει περαιτέρω το «παράθυρο ευκαιρίας» για αυξημένη αξιοποίηση της -στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα- όδευσης, η οποία μέχρι τώρα αντιμετωπίζει «παιδικές ασθένειες» που εμπόδιχαν την πλήρη αξιοποίηση του δυναμικού της. Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr, οι εμπλεκόμενοι Διαχειριστές Συστήματος Μεταφοράς Αερίου της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας έχουν επιδοθεί σε αγώνα δρόμου για την έγκριση του προϊόντος το αμέσως επόμενο διάστημα, με στόχο την διεξαγωγή της επόμενης δημοπρασίας τη Δευτέρα 27 Οκτωβρίου. Εκτιμάται δε ότι μετά τις τελευταίες εξελίξεις θα εκδηλωθεί θερμότερο ενδιαφέρον από τους συμμετέχοντες,
Κάθετος Διάδρομος: Το σχέδιο των Διαχειριστών και η κίνηση των Ρουμάνων
Από το κείμενο για το Route 1 που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, Αποβλήτων και Υδάτων (ΡΑΑEY) με αντικείμενο την επέκταση του Route 1 για την περίοδο Νοέμβριος 2025-Σεπτέμβριος 2026 (με τη διάθεση 11 μηνιαίων προϊόντων), προκύπτει ότι πέραν της έκπτωσης 25% στα τέλη διαμετακόμισης που προσφέρουν ο ΔΕΣΦΑ και η βουλγαρική Bulgartransgaz για τη μεταφορά του αερίου στα δικά τους «σκέλη» του Κάθετου Διαδρόμου και της έκπτωσης 46% που είχε προσφέρει ο Διαχειριστής Συστήματος Φυσικού Αερίου της Ουκρανίας GTSOU, στο «παιχνίδι» των εκπτώσεων μπαίνουν η Ρουμανία και η Μολδαβία και οι αντίστοιχοι Διαχειριστές Transgaz και Vestmoldtransgaz (ο δεύτερος βρίσκεται υπό τον ιδιοκτησιακό έλεγχο του πρώτου) προσφέροντας έκπτωση 50% στα σημεία εισόδου στα συστήματα φυσικού αερίου των δυο χωρών. Πρόκειται για μια εξέλιξη για την οποία ασκούνταν πιέσεις από πολλές πλευρές εδώ και καιρό στη ρουμανική πλευρά και η οποία σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές μπορεί να αποτελέσει game changer για να αυξηθεί η ελκυστικότητα του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς μέχρι τώρα ένας από τους βασικούς λόγους πίσω από το ισχνό εμπορικό ενδιαφέρον που κατεγράφη στις προηγούμενες δημοπρασίες ήταν το υψηλό κόστος διαμετακόμισης σε σχέση με τις εναλλακτικές οδεύσεις. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το μέσο κόστος για τη μεταφορά αερίου από την Ελλάδα στην Ουκρανία προσεγγίζει τα 10 ευρώ/MWh, εκ του οποίου πάνω από το 30% χρεώνεται από την ρουμανική κρατική εταιρεία Transgaz. Με τη μείωση 50% που προωθεί η Ρουμανία, το συνολικό κόστος μειώνεται δραστικά και ο Κάθετος Διάδρομος καθίσταται ανταγωνιστικός σε σχέση με τις εναλλακτικές οδεύσεις μεταφοράς αερίου προς Ουκρανία, όπως π.χ. μέσω Πολωνίας.
Γιατί η Ουκρανία θα πρέπει να εισάγει περισσότερο φυσικό αέριο
Την ίδια στιγμή, ευνοϊκότερες συνθήκες για τις προοπτικές της όδευσης διαμορφώνουν αφενός οι εκτιμήσεις για αύξηση των αναγκών της Ουκρανίας για εισαγωγές φυσικού αερίου, αφετέρου οι διεργασίες σε επίπεδο ΕΕ για παροχή χρηματοδότησης προς το Κίεβο προς την κατεύθυνση αυτή. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που επικαλείται το πρακτορείο Montel, η Ουκρανία ίσως χρειαστεί να εισάγει τουλάχιστον 1,1 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) φυσικού αερίου σε σχέση με τις αρχικές εκτιμήσεις για τη χειμερινή περίοδο, στο πιο «αισιόδοξο σενάριο» για να αντισταθμίσει τις απώλειες από την εγχώρια παραγωγή μετά τις ρωσικές επιθέσεις.
«Η Ουκρανία σχεδιάζει να αυξήσει τις εισαγωγές αερίου και βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις με τους εταίρους από τη Δύση για την εξασφάλιση πόρων για την αγορά των πρόσθετων ποσοτήτων», δήλωσε στο Montel ο Αρτέμ Πετρένκο, εκτελεστικός διευθυντής της Ένωσης Παραγωγών Αερίου της Ουκρανίας. Οι εκτιμήσεις για το ύψος των πρόσθετων ποσοτήτων κυμαίνονται από 1,1 έως 4,2 bcm στο χειρότερο σενάριο που προβλέπει νέες ρωσικές επιθέσεις και βαρύ χειμώνα.
Τα επόμενα κρίσιμα ραντεβού για τον Κάθετο Διάδρομο
Το θέμα της ενεργειακής ασφάλειας της Ουκρανίας και της Μολδαβίας –που άπτεται του Κάθετου Διαδρόμου- βρίσκεται στην επίσημη ατζέντα της Συνόδου των Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ που θα λάβει χώρα στο Λουξεμβούργο στις 20 Οκτωβρίου, με βασικό ζητούμενο τη διαμόρφωση της κοινής θέσης των κυβερνήσεων των 27 αναφορικά με τον οδικό χάρτη που έχει προτείνει η Κομισιόν για ταχύτερη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο. Τα επόμενα κρίσιμα «ραντεβού» για τον Κάθετο Διάδρομο είναι η Υπουργική Σύνοδος του CESEC (Διασύνδεση της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης( που θα λάβει χώρα στις 26-27 Οκτωβρίου στη Βουδαπέστη και η συνεδρίαση της Σύμπραξης για τη Διατλαντική Συνεργασία στην Ενέργεια (P-TECC) που θα γίνει στην Αθήνα με τη συμμετοχή του Υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ και το θέμα της στήριξης του Κάθετου Διαδρόμου ψηλά στην ατζέντα.
