Ορατός είναι ο κίνδυνος να παραμείνει «ανοιχτό εργοτάξιο» για τουλάχιστον μία διετία ακόμη ο φαληρικός όρμος. Αντί να επιταχυνθεί η συνέχιση του πολύπαθου έργου, η Περιφέρεια Αττικής ανακοίνωσε χθες ότι θα προκηρύξει νέο διαγωνισμό για την επικαιροποίηση των μελετών για τα έργα της επόμενης φάσης (διαμόρφωση του περιβάλλοντος), επιλογή που συνεπάγεται δύο διαδοχικές διαγωνιστικές διαδικασίες (μελέτη και ακολούθως έργο), άρα σημαντική καθυστέρηση. Επιπλέον, η ολοκλήρωση των έργων της πρώτης φάσης μετατέθηκε για το τέλος του 2020 χωρίς ουσιαστική αιτιολογία, καθώς το βαρύ κατασκευαστικό κομμάτι έχει ολοκληρωθεί.
Σύμφωνα με τη χθεσινή ανακοίνωση της Περιφέρειας Αττικής:
• Η ολοκλήρωση των έργων της α΄ φάσης (έργα υποδομής της ανάπλασης, που ξεκίνησαν το 2016) μετατίθεται για το τέλος του έτους χωρίς προφανή αιτία (η βαριά κατασκευή έχει σε μεγάλο βαθμό τελειώσει, τα έργα γίνονται σε ανοιχτά εργοτάξια, τουτέστιν οι περιορισμοί λόγω κορωνοϊού δεν είναι απαγορευτικοί). «Ο χρόνος υλοποίησης κινείται στους ρυθμούς υλοποίησης έργων αντίστοιχου μεγέθους», αναφέρει η ανακοίνωση.
• Η περιφέρεια πρόκειται να προκηρύξει διαγωνισμό ύψους 2,5 εκατ. ευρώ για την επικαιροποίηση των μελετών των έργων της β΄ φάσης (αφορά τις διαμορφώσεις του περιβάλλοντος χώρου και κάποια κτιριακά έργα). Οπως υποστηρίζει, η επικαιροποίηση των μελετών είναι επιβεβλημένη, καθώς από το 2014 έχουν μεσολαβήσει αλλαγές στη νομοθεσία (λ.χ. ο ΚΕΝΑΚ, ο κανονισμός σκυροδέματος), ενώ έχουν γίνει και αλλαγές στο αντικείμενο του έργου (το ξηρό αντιπλημμυρικό κανάλι του αρχικού σχεδιασμού αντικαταστάθηκε από κλειστό αγωγό έπειτα από εισήγηση του αναδόχου, με την αιτιολογία της ανάγκης προσαρμογής στις αυξημένες απαιτήσεις των σχεδίων διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας). Ως αποτέλεσμα, η προκήρυξη των έργων της β΄ φάσης θα ξεκινήσει στην καλύτερη περίπτωση (χωρίς καθόλου καθυστερήσεις λόγω δικαστικών προσφυγών) σε δύο-τρία χρόνια, και στο μεταξύ η ανάπλαση του φαληρικού όρμου θα παραμείνει ημιτελής, περίπου ως έχει σήμερα. Γι’ αυτό, άλλωστε, η περιφέρεια ανακοίνωσε ότι θα επιδιώξει να χρηματοδοτηθεί το έργο από το επόμενο ΕΣΠΑ 2021-2027.
Τι θα μπορούσε να γίνει; Οπως απέδειξε η περίπτωση του Ματιού, όπου η κυβέρνηση ανέθεσε μέσω του ΤΕΕ την εκπόνηση όλων των επιμέρους μελετών του ειδικού χωρικού σχεδίου, γιατί επιθυμούσε να είναι έτοιμο σε ένα έτος, υπάρχουν και άλλες (νόμιμες) οδοί. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, ίσως μια ενδεδειγμένη λύση θα ήταν η περιφέρεια να προχωρήσει μέσω πολλών απευθείας αναθέσεων σε επικαιροποιήσεις των επιμέρους μελετών της β΄ φάσης (σε εκείνους που τις εκπόνησαν) και να αφήσει τη μελέτη εφαρμογής για τον ανάδοχο του έργου. Με την επιλογή αυτή, ο διαγωνισμός θα μπορούσε να προκηρυχθεί άμεσα, όσο επικαιροποιούνται οι μελέτες, και να μην χαθεί τόσος χρόνος. Η περιφέρεια υποστηρίζει ότι η επιλογή αυτή δεν είναι νομικά εφικτή.
Ισως το μόνο θετικό της χθεσινής ανακοίνωσης είναι ότι η Περιφέρεια Αττικής αποφάσισε τα έργα της β΄ φάσης να υλοποιηθούν στο σύνολό τους όπως είχαν σχεδιαστεί το 2013 (με την εποπτεία του Ρέντσο Πιάνο), με προϋπολογισμό 175 εκατ. ευρώ. Η προηγούμενη διοίκηση της περιφέρειας, σε μια προσπάθεια να μην διακοπεί το έργο, είχε ανακοινώσει ότι θα το χρηματοδοτούσε από ίδιους πόρους (έως 110 εκατ. ευρώ), περικόπτοντας το τεχνικό αντικείμενο (διατήρησε τη διαμόρφωση της περιοχής και τα έργα πρασίνου και μετέθεσε τα κτιριακά έργα για τη συνέχεια). Η περιφέρεια, πάντως, αφήνει ανοιχτό τον τρόπο υλοποίησης του έργου, εξετάζοντας ακόμα και σενάρια σύμπραξης με ιδιώτη.
