Σήμα κινδύνου εκπέμπει ο κατασκευαστικός κλάδος, καθώς οι εταιρείες που έχουν αναλάβει δημόσια έργα αξίας έως και 10 εκατ. ευρώ έρχονται αντιμέτωπες με την κατακόρυφη αύξηση των κατασκευαστικών υλικών και των πρώτων υλών.
Αποτέλεσμα είναι τα έργα, και δη αυτά που έχουν αναλάβει μικροί και μεσαίοι κατασκευαστές, να έχουν παγώσει.
Τα πρώτα ανησυχητικά σημάδια είχαν εμφανιστεί ήδη από το 2020. Ωστόσο, οι πρόσφατες εξελίξεις στο μέτωπο του πληθωρισμού, οι οποίες επιδεινώθηκαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία προκάλεσαν ασφυκτικές πιέσεις στον κλάδο των κατασκευών.
Εργοληπτικές οργανώσεις που εκπροσωπούν κατά κύριο λόγο μικρές και μεσαίες κατασκευαστικές εταιρείες, επισημαίνουν στο mononews.gr πως ο κλάδος ασφυκτιά ακόμα περισσότερο, καθώς η αύξηση των τιμών θα οδηγήσει τους εργολάβους να «παγώνουν» τα έργα που κατασκευάζουν ή να μην υπογράφουν τις συμβάσεις.
Για παράδειγμα, το έργο της ανάπλασης της Κάτω Πόλης Πάτρας αξίας 12 εκατ. Ευρώ στο οποίο είχε αναδειχθεί τον περασμένο Οκτώβριο ως ανάδοχος η «Εργοδυναμική Πατρών». Η εταιρεία, ωστόσο, λίγες ημέρες πριν την υπογραφή της σύμβασης με το Δήμο Πατρών υπαναχώρησε επικαλούμενη τη μεταβολή των τιμών κατασκευαστικών υλικών σε σχέση με το χρόνο υποβολής της προσφοράς.
Επίσης, όπως δηλώνει στο mononews.gr η Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Συνδέσμων Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΠΕΣΕΔΕ), Μαρία Τσιομπάνου:
«Ο κλάδος βρίσκεται σε μεγάλη αναταραχή και υπάρχουν ήδη εργοτάξια που έχουν “παγώσει”. Για παράδειγμα, στην Αττική υπάρχουν εργολάβοι που έχουν σταματήσει εδώ και ενάμιση χρόνο να ρίχνουν άσφαλτο».
Ποια υλικά ακριβαίνουν – Τα αντανακλαστικά του Υπουργείου Υποδομών
Όπως επισημαίνει σε επιστολή της η ΠΕΣΕΔΕ παρατηρείται πως από τα τέλη του 2020 υπάρχει σημαντική άνοδος των τιμών σε υλικά που χρησιμοποιούνται για την εκτέλεση δημοσίων έργων. Το ύψος της αύξησης βασικών υλικών, όπως ο σίδηρος που καταγράφει άνοδο της τάξης του 100%, ενώ η άσφαλτος κινείται στο 200%.
Από την πλευρά του το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών εξετάζει το ζήτημα των ανατιμήσεων από την πρώτη στιγμή. Συγκεκριμένα, τον περασμένο Δεκέμβριο με Υπουργική Απόφαση του Υπουργού Υποδομών, Κώστα Αχ. Καραμανλή, καθορίστηκαν οι συντελεστές αναθεώρησης των κατασκευαστικών υλικών, ενώ ταυτόχρονα ξεκίνησαν οι διαδικασίες για την ίδρυση Εταιρείας Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων και Μελετών. Σε αυτή θα συμμετέχει και ο ιδιωτικός τομέας και στόχος είναι να υπάρχει μία αυτόματη καταγραφή και εξομάλυνση της ανόδου των κατασκευαστικών υλικών. Έως τότε, εντούτοις θα πρέπει να δίνονται λύσεις μέσω υπουργικών αποφάσεων.
Τι λένε οι εργολήπτες
Σύμφωνα με τις εργοληπτικές οργανώσεις, το τοπίο, όσον αφορά τις ανατιμήσεις των κατασκευαστικών υλικών λόγω της κρίσης στην Ουκρανία, είναι ακόμα θολό.
Πηγές προσκείμενες στο Σύνδεσμο Τεχνικών Εταιριών Ανωτέρων Τάξεων (ΣΤΕΑΤ), ο οποίος εκπροσωπεί τις μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες, επισημαίνουν ότι οι τιμές των κατασκευαστικών υλικών έχουν ήδη επηρεαστεί, ενώ προϊδεάζουν για ακόμα μεγαλύτερες αυξήσεις.
Η λύση που προτείνει ο ΣΤΕΑΤ είναι προς το παρόν να εκδοθούν νέες υπουργικές αποφάσεις για την εξομάλυνση της κατάστασης, για όσο διάστημα θα προετοιμάζει η σχετική επιτροπή το παρατηρητήριο τιμών.
Από την πλευρά του ο Πρόεδρος της Πανελλήνια Ένωση Διπλωματούχων Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΠΕΔΜΕΔΕ), Μιχαήλ Δακτυλίδης, εκτιμά ότι η λύση είναι να τεθεί σε εφαρμογή το παρατηρητήριο τιμών, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να βρούμε προσωρινές λύσεις, τις οποίες και προετοιμάζουμε και αναμένεται προχωρήσουμε εντός της εβδομάδας σε σχετικές ανακοινώσεις.
Η Μαρία Τσιομπάνου προτείνει την παράταση όλων των Χρονοδιαγραμμάτων τουλάχιστον για ένα έτος, την προσωρινή διακοπή των εργασιών, την έκδοση νέων συντελεστών αναθεώρησης βάσει των πραγματικών τιμών κόστους, την τροποποίηση συμβάσεων με στόχο την κάλυψη των ανατιμήσεων όταν αυτές δεν περιλαμβάνονται στους συντελεστές αναθεώρησης, καθώς και η αναπροσαρμογή των Προϋπολογισμών Μελετών των υπό δημοπράτηση Έργων, ώστε να συμβαδίζουν με την οικονομική πραγματικότητα.
