Μετά από καθυστερήσεις πολλών μηνών η κοινωνική αντιπαροχή μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να ενεργοποιήσει αδρανή δημόσια ακίνητα και να δημιουργήσει νέο απόθεμα κατοικιών σε μια περίοδο όπου η πρόσβαση στη στέγη εξελίσσεται σε ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα της χώρας.
Η κοινωνική αντιπαροχή
Το νέο μοντέλο της κοινωνικής αντιπαροχής προβλέπει ότι ιδιώτες κατασκευαστές θα αναλαμβάνουν με δικά τους κεφάλαια την κατασκευή ή ανακατασκευή πολυκατοικιών σε δημόσια ακίνητα και ως αντάλλαγμα θα αποκτούν μέρος της κυριότητας ή της εμπορικής εκμετάλλευσης των κατοικιών.
Το ελληνικό δημόσιο θα διατηρεί σημαντικό ποσοστό των διαμερισμάτων προκειμένου να αξιοποιούνται ως κοινωνικές κατοικίες με χαμηλό ενοίκιο.
Μέσα από τη συνεργασία του Δημοσίου με ιδιώτες αναδόχους, δημόσια ακίνητα αξιοποιούνται για την ανέγερση κατοικιών, ενώ μέρος αυτών, τουλάχιστον 30%, διατίθεται για κοινωνική χρήση.
Στις συμβάσεις θα προβλέπεται ρητά ότι τα νέα κτίρια θα πρέπει να είναι σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης, ενώ η ποιότητα κατασκευής και των υλικών θα είναι ίδια τόσο για τα διαμερίσματα κοινωνικής κατοικίας όσο και για εκείνα που θα διατίθενται εμπορικά από τον ανάδοχο.
Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να αποφευχθεί η δημιουργία “δύο ταχυτήτων” κατοικιών μέσα στα ίδια συγκροτήματα.
Ο ανάδοχος θα αναλαμβάνει πλήρως όλες τις δαπάνες του έργου, συμπεριλαμβανομένων μελετών, αδειών, συμβολαιογραφικών εξόδων, ασφαλίστρων, φόρων, τελών και εργασιών.
Παράλληλα θα φέρει αποκλειστικά την αστική και ποινική ευθύνη για την κατασκευή και τη λειτουργική αρτιότητα του έργου.
Ήδη, έχουν επιλεγεί τα πρώτα οκτώ δημόσια ακίνητα που θα αξιοποιηθούν μέσω κοινωνικής αντιπαροχής.
Πρόκειται κυρίως για ακίνητα της ΔΥΠΑ σε περιοχές όπως η Παιανία, η Λάρισα, ο Πύργος και η Καλαμάτα, όπου αναμένεται να κατασκευαστούν περίπου 400 νέες κατοικίες.
Τα περίπου 130 διαμερίσματα θα διατεθούν με κοινωνικά κριτήρια και χαμηλό ενοίκιο σε νέους και οικογένειες που δυσκολεύονται να βρουν προσιτή κατοικία, ενώ τα υπόλοιπα θα αποτελέσουν το εργολαβικό αντάλλαγμα των αναδόχων.
Οι πρώτοι διαγωνισμοί αναμένεται να προκηρυχθούν μέσα στο 2026, με την κυβέρνηση να επιδιώκει την ταχεία ενεργοποίηση του μοντέλου ώστε να δημιουργηθεί σταδιακά ένα νέο απόθεμα κοινωνικής κατοικίας στην Ελλάδα. Τα πρώτα 130 σπίτια της κοινωνικής αντιπαροχής εκτιμάται ότι θα είναι έτοιμα προς διάθεση στις αρχές του 2029.
Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει να κατασκευαστούν 2.500 σπίτια μέσω κοινωνικής αντιπαροχής και σταδιακά ο αριθμός αυξάνεται χρόνο με το χρόνο.
Το ενοίκιο
Το ενοίκιο («κοινωνικό μίσθωμα») το οποίο θα συμφωνηθεί μεταξύ του Δημοσίου, των κατασκευαστών και των ωφελουμένων θα καθοριστεί από τρεις βασικούς παράγοντες:
- Το εισόδημα των ωφελουμένων
- Το κοινωνικό μίσθωμα να είναι διακριτά κάτω από ένα ορισμένου ποσοστό του εισοδήματος των ωφελουμένων
- Τις τιμές της αγοράς ενοικίων που ισχύουν σε κάθε περιοχή.
