Της Ελένης Μπότα
Σημαντική υποχώρηση παρουσιάζει το ποσοστό ιδιοκατοίκησης στη χώρα τα τελευταία χρόνια. Ειδικότερα το χρονικό διάστημα από το 2005 έως το 2021, το ποσοστό ιδιοκατοίκησης στη χώρα μας υποχώρησε από το 84,6% στο 73,3%, χάνοντας 11,3 ποσοστιαίες μονάδες, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat.
Το στεγαστικό απόθεμα στην Ελλάδα, σύμφωνα με την Eurostat, για το έτος 2019 ήταν 3.949.900 κατοικίες – σπίτια.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat και της δημοσιευμένης έρευνας του οργανισμού Housing Europe (European Federation of Public, Cooperative & Social Housing), το έτος 2019, το ποσοστό ιδιοκατοίκησης στη χώρα μας ήταν 75,4% (2.978.224 κατοικίες), είτε πρόκειται για ιδιοκτησίες με υποθήκη ή δάνειο, είτε για ιδιοκτησίες που δεν εκκρεμεί κάποια υποθήκη ή δάνειο. Ενώ, το 24,6% (971.675 κατοικίες) των ιδιοκτησιών μισθώνονταν.
Το 2020, η χώρα μας κατατάχθηκε στη 19η θέση ανάμεσα σε 33 χώρες της Ευρώπης, χάνοντας την 17η θέση που κατείχε το 2019. Ειδικότερα, το 2020 το ποσοστό ιδιοκατοίκησης κυμάνθηκε στο 73,9% και το 2021 στο 73,3%. Δηλαδή, η Ελλάδα έχασε 2,1 ποσοστιαίες μονάδες το χρονικό διάστημα 2019-2021. Αυτό, σε απόλυτα νούμερα, αντιστοιχεί περίπου σε 82.947 κατοικίες.
Γιατί “χάθηκαν” 82.947 κατοικίες
Ένα μεγάλο μέρος των παραπάνω κατοικιών μπορεί να “χάθηκαν”, σύμφωνα με τα στοιχεία της E Real Estates Πανελλαδικό Δίκτυο Κτηματομεσιτών, λόγω της έναρξης των πλειστηριασμών, καθώς και λόγω της πανδημικής κρίσης. Παράλληλα, μέρος των ιδιοκτητών ακινήτων με οφειλές σε τραπεζικά ιδρύματα ενδέχεται να “θέλησαν” να εξοφλήσουν το ποσό οφειλής πουλώντας την ιδιοκτησία τους, επιλέγοντας πλέον να διαμείνουν σε μισθωμένη κατοικία.
Επιπλέον, ένα μέρος των ιδιοκτητών επέλεξε την “εκμετάλλευση” των ακινήτων τους μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης ή/και να πουλήσουν την κατοικία τους λόγω της αύξησης των τιμών πώλησης, σε επενδυτές εγχώριους ή μη, που μάλλον δεν ιδιοκατοικούν.
Όσον αφορά την παραδοχή της βραχυχρόνιας μίσθωσης ως λόγο μείωσης της ιδιοκατοίκησης, δεν μπορεί να ισχυροποιηθεί. Διότι, το έτος 2019 που αποτέλεσε και τη καλύτερη χρονιά για τον κλάδο, το ποσοστό ιδιοκατοίκησης είναι υψηλότερο απ΄ ό,τι το 2020 και το 2021.
Η μείωση του ποσοστού ιδιοκατοίκησης σε συνδυασμό με τη μείωση της οικοδομικής δραστηριότητας τα προηγούμενα χρόνια έχει οδηγήσει σε κατακόρυφη αύξηση τις τιμές των ενοικίων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν από τις διαθέσιμες αγγελίες ακινήτων σε περιοχές της Αθήνας με τη μεγαλύτερη ζήτηση από οικογένειες για ενοικίαση κατοικίας, η μέση ζητούμενη τιμή μίσθωσης κυμαίνεται στα 9,8 ευρώ/τ.μ. για διαμέρισμα 80 τ.μ. – 110 τ.μ. άνω του 1ου ορόφου, κατασκευής μετά το 2000.
Ειδικότερα, η μέση κατώτατη ζητούμενη τιμή μίσθωσης στην Αθήνα διαμορφώνεται στα 8,15 ευρώ/τ.μ. και η μέση ανώτατη στα 11,4 ευρώ/τ.μ., δηλαδή μια οικογένεια θα πρέπει να καταβάλει μόνο για το ενοίκιο από 815 ευρώ/μήνα έως και 1.140 ευρώ/μήνα αν πρόκειται για κατοικία 100 τ.μ.
Στις περιοχές των Δυτικών Προαστίων, Περιστέρι και Πετρούπολη, το μέσο κόστος μίσθωσης κατοικίας 100 τ.μ. άνω του 1ου ορόφου, κατασκευής μετά το 2000, κυμαίνεται στα 730 ευρώ/μήνα και 750 ευρώ/μήνα αντίστοιχα.
Στις περιοχές του κέντρου της Αθήνας, όπως στους Αμπελόκηπους, το μηνιαίο κόστος μίσθωσης κυμαίνεται από 7,4 ευρώ/τ.μ. έως 8,3 ευρώ/τ.μ., στο Παγκράτι από 9,2 ευρώ/τ.μ. έως 11,6 ευρώ/τ.μ. και στον Νέο Κόσμο από 7,2 ευρώ/τ.μ. έως 8,6 ευρώ/τ.μ.
Στα Νότια Προάστια, το κόστος μίσθωσης διαμορφώνεται κυρίως σύμφωνα με την απόσταση από τη θάλασσα και τη θέα. Το μέσο κόστος μίσθωσης στη Γλυφάδα διαμορφώνεται στα 13 ευρώ/τ.μ., ενώ στη Βούλα στα 11,5 ευρώ/τ.μ. Στη Νέα Σμύρνη, το μέσο κόστος μίσθωσης ενός διαμερίσματος 100 τ.μ., άνω του 1ου ορόφου κατασκευής μετά το 2000, αγγίζει τα 945 ευρώ/μήνα, στο Παλαιό Φάληρο τα 1.095 ευρώ/μήνα και στη Καλλιθέα τα 850 ευρώ/μήνα.
Τέλος, στα Βόρεια Προάστια, το μέσο κόστος μίσθωσης διαμορφώνεται στα 11,3 ευρώ/τ.μ. Συγκεκριμένα, στο Μαρούσι, το κόστος μίσθωσης κυμαίνεται από 9 ευρώ/τ.μ. έως 11,8 ευρώ/τ.μ., στο Χολαργό από 10 ευρώ/τ.μ. έως 14 ευρώ/τ.μ., στο Χαλάνδρι από 10 ευρώ/τ.μ. έως 13,6 ευρώ/τ.μ. και στη Κηφισιά από 10 ευρώ/τ.μ. έως 12 ευρώ/τ.μ.
