Με τις ισχύουσες αντικειμενικές αξίες θα υπολογιστεί ο ΕΝΦΙΑ του 2019, ενώ καμία μεταβολή δεν αναμένεται να υπάρξει μέχρι το τέλος του χρόνου και στον υπολογισμό των φόρων μεταβίβασης ακινήτων: αγοραπωλησιών, δωρεών και γονικών παροχών. Αυτό είναι το επικρατέστερο σενάριο αυτή τη στιγμή.
Μπορεί το υπουργείο Οικονομικών να έχει αναλάβει τη δέσμευση να προχωρήσει σε νέα «επικαιροποίηση» των τιμών ζώνης ανά την ελληνική επικράτεια μέσα στο 2019, ωστόσο δεν φαίνεται να δεσμεύεται οι καινούργιες αξίες να χρησιμοποιηθούν και για τον υπολογισμό των φετινών φόρων. Το να παραμείνουν αμετάβλητες οι τιμές ζώνης φαίνεται να βολεύει την κυβέρνηση: με αυτόν τον τρόπο δεν θα διαταραχθεί η ανοδική πορεία στις μεταβιβάσεις ακινήτων –για χιλιάδες περιοχές της χώρας τα έξοδα και οι φόροι μεταβίβασης έγιναν λιγότεροι με το που άλλαξε ο χρόνος, ενώ όσον αφορά τον ΕΝΦΙΑ, θα αποτυπωθεί ξεκάθαρα στα ειδοποιητήρια η μείωση του φόρου έως και κατά 80-100 ευρώ.
Σε κάθε περίπτωση, οι νέες τιμές ζώνης δεν θα είναι έτοιμες παρά μετά τον Ιούνιο, καθώς η διαμόρφωσή τους προϋποθέτει αφενός την έκδοση σειράς υπουργικών αποφάσεων (τουλάχιστον πέντε) και αφετέρου προετοιμασία πολλών εβδομάδων, καθώς και φέτος θα εμπλακούν πιστοποιημένοι εκτιμητές.
Με την αλλαγή του χρόνου, ενεργοποιήθηκαν και για τους φόρους μεταβίβασης ακινήτων οι αντικειμενικές αξίες που καθορίστηκαν τον Ιούνιο του 2018. Ετσι, επήλθαν αυξήσεις φόρων σε 3.792 ζώνες, μειώσεις σε 2.122 ζώνες, ενώ για 4.302 περιοχές δεν επήλθε καμία μεταβολή.
Η «συνταγή» του 2018 –δηλαδή το να ολοκληρωθεί η διαδικασία θέσπισης των νέων τιμών, κάτι που αποτελεί και μεταμνημονιακή δέσμευση της χώρας αλλά αυτές να ισχύσουν από τις αρχές του 2020– φαίνεται ότι θα ακολουθηθεί και φέτος.
Το βασικό επιχείρημα είναι ότι θα πρέπει να αποφευχθούν οι αιφνιδιασμοί των ιδιοκτητών, ειδικά στη συγκεκριμένη χρονική περίοδο που η κτηματαγορά εμφανίζει δείγματα ανάκαμψης. Οσον αφορά τον ΕΝΦΙΑ, η κυβέρνηση δεν δεσμεύεται από το μνημόνιο να προχωρήσει σε επανυπολογισμό του φόρου με βάση τις αντικειμενικές αξίες που θα καθοριστούν φέτος. Ετσι, θα χρησιμοποιηθούν οι τιμές ζώνης που χρησιμοποιήθηκαν και για τον ΕΝΦΙΑ του 2018. Η διαφορά για τους ιδιοκτήτες είναι ότι θα ισχύσει ο νέος τρόπος υπολογισμού που φέρνει μειώσεις έως 30% για τους έχοντες ατομική περιουσία έως 60.000 ευρώ και γενικότερα μειώσεις των επιβαρύνσεων για τους έχοντες ατομική περιουσία έως 200.000 ευρώ, οι οποίες όμως δεν μπορούν να ξεπερνούν τα 80-100 ευρώ.
Το νομοθετικό πλαίσιο για τον καθορισμό των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων άλλαξε τον Δεκέμβριο με σχετική τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή και η οποία τροποποιεί τη διαδικασία που ίσχυε από το 1982.
1. Η Γενική Γραμματεία Οικονομικής Πολιτικής του υπουργείου Οικονομικών θα πρέπει να προχωρήσει σε πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την επιλογή των πιστοποιημένων εκτιμητών που θα αναλάβουν να εισηγηθούν τις νέες τιμές ζώνης των ακινήτων.
2. Ο υπουργός Οικονομικών θα πρέπει να εκδώσει απόφαση για την ανάθεση του έργου στους πιστοποιημένους εκτιμητές που θα καθοριστούν.
3. Οι εκτιμητές θα πρέπει να καταθέσουν τις εισηγήσεις τους ανά περιοχή στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων. Με υπουργική απόφαση που επίσης θα πρέπει να εκδοθεί, θα θεσπίζεται διαδικασία καταχώρισης εισηγήσεων για τις τιμές ζώνης και από εκπροσώπους των δημοτικών συμβουλίων. Επίσης, θα μπορούν να προστεθούν και στοιχεία που έχουν στην κατοχή τους οι τράπεζες.
4. Αν υπάρξουν κωλύματα στον καθορισμό των τιμών ζώνης με τη διαδικασία εισηγήσεων που θα κατατίθενται από τους εκτιμητές, τους δήμους και τις τράπεζες, την επίλυση θα αναλαμβάνει τριμελής επιτροπή στην οποία θα εκπροσωπούνται το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, το νεοσύστατο αυτοτελές τμήμα εκτιμήσεων και προσδιορισμού αξιών ακινήτων που έχει συσταθεί στη Γενική Γραμματεία Οικονομικής Πολιτικής του υπουργείου Οικονομικών αλλά και η διεύθυνση φορολογίας κεφαλαίου και περιουσιολογίου της ΑΑΔΕ. Η τριμελής επιτροπή έχει, από τον νέο νόμο, τη δυνατότητα να καταφύγει για συνδρομή είτε σε πιστοποιημένους εκτιμητές ακινήτων είτε στο Τεχνικό Επιμελητήριο, είτε και σε οποιονδήποτε εμπειρογνώμονα κρίνει. Η τριμελής επιτροπή θα καθοριστεί και αυτή με απόφαση του υπουργού Οικονομικών.
5. Εκτός από την τριμελή επιτροπή, ο νόμος προβλέπει και τη σύσταση μιας εξαμελούς επιτροπής ανά περιφερειακή ενότητα της χώρας, με έργο τη σύνταξη εισήγησης επί της διαμόρφωσης των τιμών ζώνης. Στις επιτροπές θα παρίσταται εκπρόσωπος του δήμου, ενώ θα μπορούν να ζητούνται πληροφορίες και στοιχεία από το Τεχνικό Επιμελητήριο, την Τράπεζα της Ελλάδας ή την ΑΑΔΕ.
6. Το κλείσιμο της διαδικασίας προϋποθέτει την έκδοση δύο ακόμη υπουργικών αποφάσεων: μια για τον καθορισμό των αμοιβών των πιστοποιημένων εκτιμητών και μια τελική για τον καθορισμό των νέων τιμών ζώνης.
