Μετά το πρώτο «μούδιασμα» από την δημοσίευση του προ οδηγού του Νέου Εξοικονομώ, καταθέσαμε τις σκέψεις και τις προτάσεις μας (δείτε εδώ την προηγούμενη παρέμβαση), για αλλαγές και διορθώσεις στον τελικό οδηγό. Στη συνέχεια, με μια πιο προσεκτική ανάγνωση και μετά από αρκετές δοκιμές σε κατοικίες, με το λογισμικό του ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ διαπιστώσαμε και άλλα πράγματα τα οποία επίσης θέλουμε να καταθέσουμε.
Στο σημείο αυτό θέλουμε να επισημάνουμε την απαράδεκτη επίσης επιλογή του αποκλεισμού (εκτός από τα παραδοσιακά και διατηρητέα!) της αντικατάστασης μόνο των υαλοπινάκων με ενεργειακούς σε κουφώματα που με την αντικατάσταση των υαλοπινάκων καλύπτουν τις απαιτήσεις του Κ.Εν.Α.Κ. Μια παρέμβαση που καλύπτει με το παραπάνω και τους παράλογους «κόφτες» του προϋπολογισμού, λόγω της επιτυγχανόμενης εξοικονόμησης ενέργειας σχετικά με το χαμηλό κόστος (δείτε εδώ και σχετική ανάρτηση της ΠΟΕΒΥ) .
Η παρέμβαση τοποθέτησης εξωτερικής θερμομόνωσης σε ένα κτίριο με πλημμελή θερμομόνωση (σύμφωνα με τις ΤΟΤΕΕ), οδηγεί σε κάθε περίπτωση το λόγο κόστους (€) προς την εξοικονόμηση ενέργειας (Kwh) σε τιμές πάνω από 1.0. Επομένως οδηγεί επίσης σε μηδενική (0!) μοριοδότηση (ή καλύτερα αρνητική μοριοδότηση), όπως και στην προηγούμενη περίπτωση και αποθαρρύνει τον υποψήφιο ωφελούμενο στην επιλογή αυτής της τόσο σημαντικής παρέμβασης. Εδώ ευθύνη πέραν των λανθασμένων επιλογών με τους «κόφτες» έχει και ο λανθασμένος (προσεγγιστικός) υπολογισμός των θερμογεφυρών από τις Τεχνικές οδηγίες (ΤΟΤΕΕ).
Η προσφορά των συστημάτων σκίασης, σύμφωνα πάντα με το λογισμικό και τις ΤΟΤΕΕ, τα βγάζει σε κάθε περίπτωση εκτός του προγράμματος με αρνητική μοριοδότηση και δυσανάλογα ανεπιθύμητη αύξηση του προϋπολογισμού.
Και άλλες επίσης παρεμβάσεις με αντικατάσταση συστημάτων (π.χ αντλία θερμότητας για θέρμανση), έρχονται πολλές φορές σε σύγκρουση με τους «κόφτες» με τελικό αποτέλεσμα την αδυναμία μιας ολοκληρωμένης ενεργειακής παρέμβασης που θα οδηγήσει μια κατοικία σε υψηλή ενεργειακή αναβάθμιση, με στόχο τουλάχιστον την κατηγορία Β+ αλλά και παραπάνω, σύμφωνα με τις διατάξεις της νομοθεσίας για τις ενεργειακές αναβαθμίσεις υφιστάμενων κτιρίων και το περίφημο «Εθνικό Σχέδιο αύξησης του αριθμού των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας».
Όλα τα παραπάνω σοβαρά προβλήματα προκύπτουν και από τους «κόφτες» που μπαίνουν στο νέο πρόγραμμα αλλά και από έναν ακόμη πολύ σοβαρό λόγο. Στην μαθηματική σχέση, ειδικά των ενεργειακών κριτηρίων δεν υπεισέρχεται ΠΟΥΘΕΝΑ, η μοριοδότηση της Επιτυγχανόμενης Τελικής Ενεργειακής Κατηγορίας του Κτιρίου.
Σαν ομάδα μέσα από το τμήμα της Κεντρικής και Δυτικής Θεσσαλίας, είχαμε προτείνει μια μαθηματική σχέση,
Την αναφέρουμε επιγραμματικά για να εξηγήσουμε τα παραπάνω …
Αρχική Μοριοδότηση ενεργειακών κριτηρίων
Όπου:
- (ΕΕΜ): Η εκτιμώμενη Ετήσια Εξοικονόμηση Πρωτογενούς Ενέργειας ανά έτος (Kwh/m2/έτος) μετά τις παρεμβάσεις, δηλαδή η διαφορά μεταξύ της Ενέργειας που καταναλώνεται πριν τις παρεμβάσεις (Υπάρχον Κτίριο) και μετά τις παρεμβάσεις (Σενάριο 1 στο Α’ ΠΕΑ).
- (Ε): Η Θερμαινόμενη (ωφέλιμη) Επιφάνεια του Κτιρίου ή της Κτιριακής Μονάδας (m2).
- Συντελεστής (0,10): Πολλαπλασιαστικός Συντελεστής (για περιορισμό του εύρους των μονάδων).
- Ο λόγος (EP/Rr): όπου (EP) είναι η Τελική Κατανάλωση Ενέργειας του προτεινόμενου Σεναρίου παρεμβάσεων και (Rr) η Κατανάλωση Ενέργειας του Κτιρίου Αναφοράς.
- (ΣΠ): Ο ΣΥΜΒΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ σε (€) των προτεινόμενων παρεμβάσεων στο Σενάριο του Α’ ΠΕΑ. Σε αυτό το στάδιο υπολογίζεται με τη χρήση των ανώτατων ορίων δαπανών των προτεινόμενων παρεμβάσεων, για κάθε κατηγορία/υποκατηγορία παρέμβασης, χωρίς καμία μείωσή τους, δηλαδή όπως ακριβώς αυτές αποτυπώνονται στον Πίνακα 4.1.1 του Οδηγού του προγράμματος.
Σ’ αυτή τη σχέση ο παράγοντας (ΕP/Rr) στον παρονομαστή συμμετέχει στην μοριοδότηση. Όσο μικρότερος είναι αυτός ο λόγος και συνεπώς σε όσο υψηλότερη ενεργειακή κατηγορία και απόδοση οδηγείται με βάση τις προτεινόμενες παρεμβάσεις η υπό μελέτη κατοικία, η μοριοδότηση της αυξάνεται αναλογικά, ενισχύοντας την μοριοδότηση που προκύπτει από τον παράγοντα (ΕΕΜ) στον αριθμητή του κλάσματος.
Μία κατοικία π.χ των 120 τ,μ. που θέλει να αναβαθμιστεί από την κατηγορία Η στην Β+ (ή Α) και που σύμφωνα με το ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ καταναλώνει περί τις 600 Kwh/m2y, μετά την αναβάθμιση της στις παραπάνω κατηγορίες θα καταναλώνει περί τις 100 Kwh/m2yστο «μέσο» της κατηγορίας Β+ και περί τις 50 στο «μέσο» της κατηγορίας Α. Η ίδια κατοικία σε περίπτωση αναβάθμιση της σε κατηγορία Δ, θα καταναλώνει περί τις 300 Kwh/m2y. Στην πρώτη περίπτωση και επειδή ο λόγος €/Kwhμπορεί να είναι ελαφρώς μεγαλύτερος ή ο επιδοτούμενος προϋπολογισμός να μην επαρκεί, σε σχέση με την δεύτερη περίπτωση, η κατοικία κινδυνεύει να μην ενταχθεί στο πρόγραμμα! Η μαθηματική σχέση υπολογισμού της μοριοδότησης των Ενεργειακών κριτηρίων, όπως έχει γραφεί, μπορεί να δώσει την ίδια ή και μικρότερη μοριοδότηση σε κατοικία αρχικής κατηγορίας Η στην περίπτωσητελικής αναβάθμισης σε ενεργειακή κατηγορία Α, με την περίπτωση τελικής αναβάθμισης σε κατηγορία Δ!
Είναι αδιανόητο να μην μοριοδοτείται (και ενισχυμένα) το καλύτερο τελικό αποτέλεσμα, η καλύτερη τελική κατηγορία και μάλιστα με βάση το λόγο (EP/Rr)! Στην πρώτη περίπτωση, δυναμικά, μετά την αναβάθμιση της η κατοικία θα καταναλώνει πολύ χαμηλά ποσά ενέργειας, μακροχρόνια.Στην δεύτερη περίπτωση θα εξακολουθεί να είναι ενεργοβόρα. Η παραπάνω πρόταση μας αντιμετωπίζει πολύ καλύτερα αυτή την αξιολόγηση και μαζί με τις απαιτούμενες μεταβολές στους «κόφτες» δίνει δυνατότητες για πραγματικές και όχι ανεπαρκείς αναβαθμίσεις.
Και ενώ η συγκεκριμένη πρόταση μας καθώς και το σύνολο σχεδόν των προτάσεων μας με θετικές προσθήκες όπως της αύξησης της μοριοδότησης και του προϋπολογισμού στις κλιματικές ζώνες Γ και Δ, έγιναν αποδεκτές (Δείτε εδώ το κείμενο στο οποίο βασίστηκε η εισήγηση του Τ.Ε.Ε. για το Εξοικονομώ), το ΥΠΕΝ θεώρησε μάλλον ανεπαρκείς τις προτάσεις του Τεχνικού Συμβούλου του Κράτους (ΤΕΕ), ενώ ταυτόχρονα του ανέθεσε την διοργάνωση του προγράμματος και έδωσε στη δημοσιότητα το κείμενο που ξάφνιασε αρνητικά (και με αγανάκτηση) τον Τεχνικό κόσμο και γενικά τους ενδιαφερόμενους πολίτες.
Στεκόμαστε κριτικά απέναντι στις προτάσεις του οδηγού από το ΥΠΕΝ και αποδεχόμαστε τους όρους της μαθηματικής σχέσης υπολογισμού της μοριοδότησης (εκτός από τον όρο της παλαιότητας που εξηγήσαμε στην προηγούμενη παρέμβαση μας). Ο πρώτος όρος όμως αυτής της σχέσης θα πρέπει να διορθωθεί, λαμβάνοντας υπ’ όψη τους συντελεστές της παραπάνω σχέσης.
Προσθέτοντας στις προτάσεις της προηγούμενης παρέμβασης μας και τα παραπάνω, μπορούμε να ελπίζουμε, αν γίνουν αποδεκτές, σε μια ομαλή και δίκαιη εξέλιξη του προγράμματος, διαφορετικά η αποτυχία του είναι βέβαιη.
Με εκτίμηση,
- Κωνσταντίνος Νάτσης*, Πολιτικός Μηχανικός (ΑΜ ΤΕΕ 42310) – Τρίκαλα, τηλ: 2413021161 – κιν. 6974036926 – email: natsis2@gmail.com
- Ευάγγελος Κατσαρός*, Πολιτικός Μηχανικός (ΑΜ ΤΕΕ 64995) – Καρδίτσα, τηλ: 2441026499 – κιν. 6970029191 email: katsarevn@gmail.com
- Θωμάς Μπαγιάρας*, Μηχανολόγος Μηχανικός (ΑΜ ΤΕΕ 80176) – Λάρισα, τηλ: 2410555031 – email: bagiarasenergy@gmail.com
* Οι παραπάνω μηχανικοί συμμετείχαν στην ομάδα εργασίας, που είχε συσταθεί τον 2/2021 από το περιφερειακό τμήμα του ΤΕΕ Κεντρικής & Δυτικής Θεσσαλίας, για να προετοιμάσει τις προτάσεις για το «Νέο Πρόγραμμα Εξοικονομώ 2021» και οι οποίες είχαν σχεδόν την απόλυτη έγκριση από το Κεντρικό Τ.Ε.Ε.
