Ένας νέος επιχειρηματικός χάρτης διαμορφώνεται γύρω από το νερό, τα λύματα και τη διαχείριση αποβλήτων στην Ελλάδα. Διεθνείς κολοσσοί, μεγάλοι ελληνικοί κατασκευαστικοί όμιλοι και εταιρείες κοινής ωφέλειας προχωρούν σε στρατηγικές συνεργασίες, εξαγορές και τοποθετήσεις, διεκδικώντας θέση σε μια αγορά που αναμένεται να προσελκύσει επενδύσεις άνω των 10 δισεκατομμυρίων ευρώ τα επόμενα χρόνια.
Σε αυτό το σκηνικό, η τελευταία κίνηση της Veolia, η οποία αναλαμβάνει για μια διετία (με προϋπολογισμό 1.004.086,50 ευρώ, χωρίς ΦΠΑ) τη λειτουργία και συντήρηση της Μονάδας Επεξεργασίας Λυμάτων (ΜΕΛ) Κορωπίου–Παιανίας για λογαριασμό της ΕΥΔΑΠ, έρχεται να επιβεβαιώσει αυτή τη δυναμική. Ο γαλλικός όμιλος χαρακτηρίζει τη σύμβαση ως το πρώτο μεγάλο επιχειρησιακό έργο του στην Ελλάδα, το οποίο έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά εξελίξεων που δείχνουν ότι η αγορά εισέρχεται σε νέα φάση.
Στην εγχώρια αγορά του κλάδου πληροφορίες κάνουν λόγο για πιθανές διερευνητικές επαφές της Veolia με την ελληνική εταιρεία Μεσόγειος
Οι κινήσεις που διαμορφώνουν την αγορά
Πρώτο ορόσημο αποτέλεσε το μνημόνιο συνεργασίας (MoU) μεταξύ της AKTOR και της Suez International, με αντικείμενο τη συνεργασία σε έργα που καλύπτουν ολόκληρο τον κύκλο του νερού, δηλαδή ύδρευση, επεξεργασία πόσιμου νερού, δίκτυα, εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων, επαναχρησιμοποίηση νερού και ψηφιακές εφαρμογές διαχείρισης. Παράλληλα, η AKTOR επιχειρεί να ενισχύσει αποφασιστικά τη θέση της στον τομέα, έχοντας εισέλθει σε αποκλειστικές διαπραγματεύσεις με τη Motor Oil για την απόκτηση του 75% της ΗΛΕΚΤΩΡ και της THALIS.
Εφόσον η συμφωνία ολοκληρωθεί, ο όμιλος θα αποκτήσει έναν ισχυρό περιβαλλοντικό βραχίονα με δραστηριότητες που εκτείνονται από τη διαχείριση αποβλήτων και τις μονάδες επεξεργασίας απορριμμάτων έως τα έργα κυκλικής οικονομίας και την κυκλική διαχείριση του νερού. Η THALIS διαθέτει σημαντική τεχνογνωσία στην κατασκευή περιβαλλοντικών έργων, στην κυκλική οικονομία του νερού και στην αποκατάσταση ρυπασμένων εδαφών, ενώ η ΗΛΕΚΤΩΡ αποτελεί έναν από τους βασικούς «παίκτες» στη λειτουργία και εκμετάλλευση μονάδων διαχείρισης αποβλήτων και έργων ΣΔΙΤ.
Παράλληλα, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ έχει ήδη προχωρήσει σε στρατηγική τοποθέτηση στην ΕΥΔΑΠ, αποκτώντας συνολικά ποσοστό 12,8%, μια κίνηση που ερμηνεύθηκε από την αγορά ως ένδειξη εμπιστοσύνης στις μελλοντικές προοπτικές του κλάδου ύδρευσης και αποχέτευσης, ο οποίος συνδέεται με ένα εκτεταμένο πρόγραμμα επενδύσεων σε δίκτυα και υποδομές.
Την ίδια ώρα, στην εγχώρια αγορά του κλάδου πληροφορίες κάνουν λόγο για πιθανές διερευνητικές επαφές της Veolia με την ελληνική εταιρεία Μεσόγειος, έναν από τους πιο δραστήριους εγχώριους ομίλους στον τομέα των περιβαλλοντικών έργων και της διαχείρισης αποβλήτων, οι οποίες ωστόσο μένει να επιβεβαιωθούν.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η παρουσία των δύο μεγαλύτερων γαλλικών ομίλων του κλάδου
Το νερό ως επενδυτικό asset της επόμενης δεκαετίας
Το επενδυτικό ενδιαφέρον δεν είναι συγκυριακό. Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε έναν πολυετή κύκλο επενδύσεων που αφορά τον εκσυγχρονισμό δικτύων ύδρευσης, νέες εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων, επαναχρησιμοποίηση νερού, έργα αντιμετώπισης της λειψυδρίας, αφαλατώσεις, έξυπνα δίκτυα και ψηφιακή παρακολούθηση υποδομών. Η κλιματική αλλαγή, οι αυξανόμενες πιέσεις στους υδάτινους πόρους και οι αυστηρότερες ευρωπαϊκές περιβαλλοντικές απαιτήσεις μετατρέπουν το νερό σε στρατηγικό αγαθό και τις σχετικές υποδομές σε επενδυτικό προορισμό με μακροχρόνιο ορίζοντα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η παρουσία των δύο μεγαλύτερων γαλλικών ομίλων του κλάδου. Η Veolia και η Suez υπήρξαν επί δεκαετίες διεθνείς ανταγωνιστές στη διαχείριση νερού και αποβλήτων. Μετά την εξαγορά της Suez από τη Veolia και την αναδιάρθρωση που ακολούθησε, κατόπιν απαιτήσεων των ευρωπαϊκών αρχών ανταγωνισμού, οι δύο όμιλοι συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται διεθνώς με διαφορετικές εταιρικές δομές και στρατηγικές.
Στην Ελλάδα αυτό αποτυπώνεται με χαρακτηριστικό τρόπο. Η Veolia επιλέγει να αναπτύξει απευθείας επιχειρησιακή παρουσία, διαθέτοντας μειοψηφική συμμετοχή στην ΕΥΑΘ (5%) και αναλαμβάνοντας πλέον τη λειτουργία της μονάδας Κορωπίου–Παιανίας. Η Suez International, από την άλλη, επέλεξε να διεκδικήσει την ελληνική αγορά μέσω στρατηγικής συνεργασίας με την AKTOR.
Η είσοδος διεθνών operators, οι στρατηγικές συμμετοχές σε εταιρείες ύδρευσης, οι εξαγορές περιβαλλοντικών επιχειρήσεων και οι συνεργασίες με μεγάλους ελληνικούς ομίλους δείχνουν ότι διαμορφώνεται ένας νέος επιχειρηματικός χάρτης.
Η νέα αρχιτεκτονική της αγοράς ύδατος
Παράλληλα με τις επιχειρηματικές εξελίξεις, προχωρά και η θεσμική αναδιάρθρωση του συστήματος διαχείρισης υδάτων, με αιχμή την αναβάθμιση του ρόλου της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, που αποκτούν ρόλο κεντρικών επιχειρησιακών πυλώνων σε Αττική και Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η ΕΥΔΑΠ θα επεκτείνει σε πρώτη φάση τη δραστηριότητά της σε 17 δήμους της Αττικής, καθώς και στις περιφερειακές ενότητες Βοιωτίας, Φωκίδας και Εύβοιας, ενώ η ΕΥΑΘ θα αναλάβει ενισχυμένο ρόλο στη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική, με στόχο την ενοποίηση περίπου 60 διαφορετικών φορέων ύδρευσης και αποχέτευσης κάτω από ενιαία δομή διαχείρισης και κοινά πρότυπα λειτουργίας και κεντρικό σχεδιασμό επενδύσεων.
Όπως επεσήμανε χθες και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρος Παπασταύρου, το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να τεθεί σε διαβούλευση και να κατατεθεί στη Βουλή εντός του Ιουλίου, σηματοδοτώντας την έναρξη της πρώτης φάσης . Η μεταρρύθμιση εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει ένα πιο συγκεντρωμένο και επενδυτικά πιο ξεκάθαρο σύστημα υποδομών, διευκολύνοντας την υλοποίηση μεγάλων έργων, την είσοδο εξειδικευμένων operators και την υιοθέτηση ενιαίων μοντέλων λειτουργίας και συντήρησης.
