O Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων (LHC) είναι ο μεγαλύτερος επιταχυντής πρωτονίων στον κόσμο που έχει γίνει μέχρι σήμερα, όπου συγκρούονται πρωτόνια με πρωτόνια.
O LHC είναι εγκατεστημένος σε ένα τούνελ μήκους 27 χιλιομέτρων, σε βάθος 100 μέτρων στα περίχωρα της Γενεύης και ανήκει στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών (CERN). O LHC που αποτελεί προϊόν συνεργασίας δέκα χιλιάδων επιστημόνων από 100 χώρες ξεκίνησε να λειτουργεί το 2010 και έχει πραγματοποιήσει πλήθος πειραμάτων που έχουν ανοίξει νέους δρόμους στον τομέα της σωματιδιακής φυσικής και όχι μόνο.
Κορυφαία του στιγμή αναμφισβήτητα ο εντοπισμός του μποζονίου Χιγκς, του επονομαζόμενου «σωματιδίου του Θεού», που είναι το σωματίδιο που προσδίδει σύμφωνα με τη κρατούσα θεωρία τη μάζα στην ύλη. Τα τελευταία τρία χρόνια ο LHC τέθηκε εκτός λειτουργίας για να πραγματοποιηθούν εργασίες συντήρησης και κυρίως αναβάθμισης ώστε να ξεκινήσει ένα νέο γύρο πειραμάτων για την ανακάλυψη νέων άγνωστων κοσμικών φαινομένων.
Πριν από λίγα 24ωρα οι επιστήμονες στο CERN έθεσαν και πάλι σε λειτουργία τον LHC και μέχρι στιγμής όλα δείχνουν ότι λειτουργεί χωρίς προβλήματα και είναι έτοιμος να ξεκινήσει να… εργάζεται και πάλι. Αυτή τη φορά κεντρικός στόχος των πειραμάτων που θα διεξαχθούν θα είναι ο εντοπισμός νέων στοιχείων για τη μυστηριώδη σκοτεινή ύλη. Πρόκειται για ένα υποθετικό τύπο ύλης που σύμφωνα με το Καθιερωμένο Πρότυπο αποτελεί περίπου το 85% της συνολικής ύλης του Σύμπαντος και περίπου το 27% της συνολικής ύλης-ενέργειας του Σύμπαντος. Από τα πειράματα αυτά ίσως προκύψουν στοιχεία για την ύπαρξη μιας πέμπτης θεμελιώδους δύναμης της φύσης, εκτός των τεσσάρων που γνωρίζουμε, καθώς και για την ύπαρξη έξτρα διαστάσεων.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι εκτός από την φυσική η λειτουργία του επιταχυντή έχει πολύ συχνά και έμμεσα οφέλη για την κοινωνία. Οι τεχνολογίες που αναπτύσσονται για τη λειτουργία του μπορούν να χρησιμοποιούν και σε άλλους τομείς όπως σε ιατρικές συσκευές και συστήματα για διάγνωση ή ακόμη και θεραπεία σοβαρών ασθενειών όπως ο καρκίνος.
Το CERN παράλληλα με την επαναλειτουργία του LHC έχει ήδη ξεκινήσει τις προεργασίες για τον διάδοχο του. Πρόκειται για ένα νέο κυκλικό υπερ-επιταχυντή σωματιδίων μήκους 100 χιλιομέτρων. Το νέο γιγάντιο μηχάνημα – το μεγαλύτερο επιστημονικό πείραμα στον κόσμο- εφόσον όντως υλοποιηθεί, από τα μέσα περίπου του αιώνα μας θα κάνει συγκρούσεις ηλεκτρονίων με σωματίδια της αντιύλης (ποζιτρόνια),
