Υπεγράφη ανάμεσα στο υπουργείο Πολιτισμού και την περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου η προγραμματική σύμβαση για το έργο: «ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ (Β’ ΦΑΣΗ)».
Το σχολείο έχει υψηλή σημασία, καθώς αποτελεί συστατικό στοιχείο του πολιτιστικού περιβάλλοντος της Μεσαιωνικής Πόλης, ισχυρό τοπόσημο και βασική πολιτιστική υποδομή με τοπικό και υπερτοπικό χαρακτήρα, βρίσκεται εντός μείζονος σημασίας πολιτιστικού περιβάλλοντος και είναι κηρυγμένο νεότερο μνημείο, σύμφωνα με Υπουργική Απόφαση.
Για την αποκατάστασή του θα υλοποιηθούν δύο έργα:
1. Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ-ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ
2. Η ΣΤΕΡΕΩΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ.
Ο προϋπολογισμός του ανέρχεται στο ποσό των 3,5 εκατ. ευρώ, θα χρηματοδοτηθεί από το υπουργείο Πολιτισμού με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και θα πρέπει να υλοποιηθεί μέσα σε διάστημα 37,5 μηνών.
Κύριος του ακινήτου είναι η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και Φορέας υλοποίησης το ΥΠΠΟΑ-Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Δωδεκανήσου. Τη λειτουργία και τη συντήρησή του θα αναλάβει η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.
Το κτήριο του νεοκλασικού σχολείου της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου, που οικοδομήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της αρχιτεκτονικής της οθωμανικής περιόδου και ήταν σε λειτουργία μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980, οπότε και εγκαταλείφθηκε λόγω σοβαρών στατικών προβλημάτων, τα οποία οφείλονταν στη θεμελίωσή του σε ανομοιογενές έδαφος των επιχώσεων των ερειπίων του ιπποτικού ναού του Αγ. Ιωάννου.
Το κτήριο καταλαμβάνει έκταση 1000 περίπου τετραγωνικών μέτρων, με τις αίθουσες, συνολικής επιφάνειας 650 τετραγωνικών μέτρων περίπου, να αναπτύσσονται παρατακτικά γύρω από κεντρικό αίθριο με περιμετρική στοά, συνολικού εμβαδού 350 περίπου τετραγωνικών μέτρων. Η πρόσβαση γίνεται από δύο εισόδους, μία στα ανατολικά και μία στα δυτικά, από τις οποίες η ανατολική επισημαίνεται ως κύρια, χάρη στο χαρακτηριστικό της προστώο.
Η Α’ Φάση εργασιών αποκατάστασης και ανάδειξης του νεοκλασικού σχολείου της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου προχώρησε από το 2011 έως το 2015, στο ΕΣΠΑ 2007-2013, ως έργο εκτελούμενο με αυτεπιστασία. Κατά τη διάρκεια του έργου οριστικοποιήθηκαν και εγκρίθηκαν όλες οι απαραίτητες διεπιστημονικές μελέτες (γεωτεχνική μελέτη ενίσχυσης της θεμελίωσης, στατική μελέτη αποκατάστασης της ξύλινης στέγης, αρχιτεκτονική μελέτη και μελέτη διαμόρφωσης του περιβάλλοντος αρχαιολογικού χώρου, μελέτη Η/Μ εγκαταστάσεων, στατική μελέτη αποκατάστασης της ανωδομής του κτηρίου και μελέτη συντήρησης του ζωγραφικού διακόσμου).
Στο προτεινόμενο έργο, Β’ Φάση, προβλέπεται η ολοκλήρωση των οικοδομικών εργασιών, ώστε το κτήριο να καταστεί λειτουργικό.
Πιο αναλυτικά, περιλαμβάνονται οι ακόλουθες εργασίες:
Α. Οικοδομικές εργασίες:
– Ανακατασκευή ξύλινων πατωμάτων αιθουσών και παταριών, καθώς και των οροφών των 12 αιθουσών του Σχολείου και ένταξη των συντηρημένων διακοσμητικών στοιχείων.
– Τοποθέτηση νέων ξύλινων παραθύρων και αυθεντικών συντηρημένων θυρών.
– Εσωτερικές διαρρυθμίσεις χώρων, διαμόρφωση αναψυκτηρίου με δύο εσωτερικά πατάρια και αποθηκευτικό χώρο.
– Κατασκευή χώρων υγιεινής.
– Τελική βαφή-αποκατάσταση των εξωτερικών όψεων του κτηρίου.
– Ανακατασκευή των πλακόστρωτων δαπέδων και σκαλοπατιών.
Β. Εργασίες συντήρησης κτηριακού διακόσμου
– Συντήρηση ζωγραφικών διακοσμήσεων.
– Συντήρηση μεταλλικών στοιχείων.
– Συντήρηση λίθινων και μαρμάρινων μελών και σκαλοπατιών.
– Συντήρηση-αποκατάσταση βοτσαλωτών δαπέδων.
– Συντήρηση μαρμάρινων επιγραφών.
Γ. Ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις
– Αποχέτευση-σωληνώσεις-σιφώνια-φρεάτια-στόμια.
– Ισχυρά ρεύματα.
– Ασθενή ρεύματα.
– Θερμομόνωση και ηχομόνωση.
– Ένταξη χώρων υγιεινής.
– Θέρμανση και κλιματισμός.
– Εγκατάσταση νυκτερινού φωτισμού -ανάδειξης του Σχολείου και του αρχαιολογικού χώρου.
Δ. Διαμορφώσεις περιβάλλοντος αρχαιολογικού χώρου
– Οργάνωση και λειτουργία επισκέψιμου εργοταξίου.
-Διευθέτηση των προσβάσεων του εκτεταμένου αρχαιολογικού χώρου με συμπλήρωση των περιμετρικών αναλημμάτων, κατασκευή της νέας κλίμακας ανόδου στα δύο κύρια επίπεδα κυκλοφορίας από την πλατεία Κλεοβούλου, διαδρόμων πρόσβασης ΑμεΑ και ζώνης προστασίας στο επίπεδο της πλατείας Κλεοβούλου.
– Διευθέτηση του διαδρόμου πρόσβασης από την πλατεία προ του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου στο ΒΔ άκρο του περιβάλλοντος χώρου κατά μήκος του τείχους του Κολλάκιου.
– Οριοθέτηση της αυλής του Σχολείου με κατασκευή και τοποθέτηση των χαρακτηριστικών κιγκλιδωμάτων του χώρου, σύμφωνα με την εγκεκριμένη μελέτη.
– Διαμορφώσεις-επιφανειακές επιστρώσεις-εκπαιδευτική ανάδειξη των υπαίθριων χώρων και των σημείων θέασης των μνημείων κατά μήκος του αρχαιολογικού περιπάτου.
Ε. Δράσεις δημοσιότητας
– Κατασκευή και τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων και έκδοση ενημερωτικού οδηγού για το κτήριο και τον αρχαιολογικό χώρο
– Διοργάνωση δύο ημερίδων κατά την έναρξη λειτουργίας του επισκέψιμου εργοταξίου και την ολοκλήρωση του έργου στο πλαίσιο των οποίων θα εκτυπωθούν ενημερωτικά φυλλάδια και σε Braille.
Στ. Ολοκλήρωση της στατικής αναβάθμισης -ενίσχυσης -του φέροντα οργανισμού του κτηρίου του Σχολείου, ώστε να μπορεί να παραλάβει με ασφάλεια τα φορτία (κυρίως δυναμικά), με τα οποία έχει υπολογιστεί λόγω της χρήσης του και σύμφωνα με την εγκεκριμένη στατική μελέτη.
– Εργασίες οργάνωσης του εργοταξίου με πρόβλεψη πρόσβασης οχημάτων βαρέως τύπου στον περιβάλλοντα χώρο και το εσωτερικό του κτηρίου.
– Κατασκευή προεντεταμένων συζυγών κεφαλόδεσμων θεμελίωσης εξωτερικών και εσωτερικών.
– Κατασκευή περιμετρικών δοκών θεμελίωσης του μανδύα ενίσχυσης της εξωτερικής τοιχοποιίας.
– Υγρομόνωση και επίχωση του εξωτερικού περιμετρικού τμήματος συζυγών προεντεταμένων κεφαλόδεσμων.
– Αντικατάσταση υφιστάμενων μεταλλικών οξειδωμένων ελκυστήρων με νέους χαλύβδινους ανοξείδωτους
– Κατασκευή μονόπλευρου μανδύα οπλισμένου σκυροδέματος στις περιμετρικές τοιχοποιίες.
– Κατασκευή αμφίπλευρου μανδύα οπλισμένου σκυροδέματος στις εσωτερικές τοιχοποιίες.
– Κατασκευή εσωτερικών επιχρισμάτων και χρωματισμών.
– Στήριξη της αποκατεστημένης -ενισχυμένης ξύλινης τετράριχτης στέγης στην υποκείμενη τοιχοποιία.
– Ανακατασκευή των 4 λίθινων κυκλικών υποστυλωμάτων του προστώου με νέα λιθοσώματα ίδιας γεωμετρίας.
– Ανακατασκευή βάθρου προστώου κύριας εισόδου.
Κατά τη διάρκεια υλοποίησης των υποέργων προβλέπεται να οργανωθεί επισκέψιμο εργοτάξιο σε τμήμα του περιβάλλοντος αρχαιολογικού χώρου, με κατάλληλη οριοθέτηση των προσβάσεων και των χώρων κυκλοφορίας, εκπαιδευτική παρουσίαση του έργου και προβολή οπτικοακουστικού υλικού, το οποίο θα παρουσιασθεί στο κοινό στο τέλος Σεπτεμβρίου 2022 στο πλαίσιο του εορτασμού των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2022.
Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης του κτηρίου θα ολοκληρωθούν οι εξειδικευμένες εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης του αρχαιολογικού περιπάτου ενοποίησης των μνημειακών χώρων, καθώς επίσης και εργασίες συντήρησης των αρχιτεκτονικών στοιχείων του κτηρίου και του κτηριακού διακόσμου (μεταλλικά στοιχεία και μαρμάρινα δομικά ή/και διακοσμητικά μέλη).
Μετά την ολοκλήρωση του έργου θα παραδοθεί:
Α. Το κτήριο του Νεοκλασικού Σχολείου πλήρως αποκατεστημένο και λειτουργικό, προκειμένου να στεγάσει κατάλληλα μελετημένες πολιτιστικές και εκπαιδευτικές δράσεις της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, όπως: α) Ειδικές συναντήσεις καλλιτεχνών σύγχρονων και παραδοσιακών επαγγελμάτων, β) Εκπαιδευτικές δραστηριότητες, διαλέξεις, σεμινάρια και συνέδρια εξειδικευμένα για καλλιτέχνες, εκπαιδευτικούς και μαθητές και γ) Εκθέσεις και προβολές σύγχρονης τέχνης και δημιουργία. Επιπλέον θα παραδοθεί και διαμορφωμένος χώρος αναψυκτηρίου με αποθηκευτικό χώρο.
Β. Ο αρχαιολογικός περίπατος στο πλαίσιο της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων του δυτικού τμήματος του Κολλάκιου, που αναπτύσσεται από το συγκρότημα του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου και ακολουθώντας την πορεία του πρωτοβυζαντινού τείχους καταλήγει στον Άγιο Ιωάννη των Ιπποτών, κατά μήκος του οποίου θα διαμορφωθούν στάσεις για ενημέρωση -εκπαίδευση των επισκεπτών.
