Σε έναν κόσμο που δοκιμάζεται καθημερινά ολοένα και περισσότερο από ακραίες θερμοκρασίες και επικίνδυνους καύσωνες, μια νέα μελέτη προσφέρει ένα απροσδόκητα απλό αλλά ισχυρό «αντίδοτο»: περισσότερα δέντρα στις πόλεις μας. Το αστικό πράσινο, πέρα από την αισθητική και ψυχαγωγική του διάσταση, μπορεί στην πραγματικότητα να αποτελέσει ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία που διαθέτουμε για την προστασία της δημόσιας υγείας από την κλιματική κρίση.
Ειδικότερα, σύμφωνα με μια νέα παγκόσμια μελέτη του Πανεπιστημίου Monash στη Μελβούρνη, το να φυτεύουμε περισσότερα δέντρα στις πόλεις θα μπορούσε να σώσει πάνω από ένα εκατομμύριο ζωές σε μόλις δύο δεκαετίες!
Τι θα συμβεί αν οι πόλεις αυξήσουν το πράσινο
Τρομακτικό είναι το γεγονός ότι μεταξύ των ετών 2000 και 2019, οι υψηλές θερμοκρασίες συνδέθηκαν με περίπου μισό εκατομμύριο θανάτους ετησίως παγκοσμίως – περίπου το 0,91% όλων των θανάτων, όπως αναφέρει το euronews. Όμως οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αν οι πόλεις είχαν αυξήσει το ποσοστό της αστικής βλάστησης κατά 30%, 1,16 εκατομμύρια από αυτούς τους θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί. Αυτό είναι περισσότερο από το ένα τρίτο όλων αυτών των θανάτων σε αυτό το χρονικό διάστημα.
Χρησιμοποιώντας δορυφορικά δεδομένα για τη μέτρηση της βλάστησης και μοντελοποιώντας τις επιπτώσεις του αστικού πρασίνου στη θερμοκρασία και τη θνησιμότητα, η μελέτη προσφέρει μια πειστική υπόθεση για την επανεξέταση του αστικού σχεδιασμού. Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η ιδέα ότι τα δέντρα και τα φυτά δεν παρέχουν μόνο σκιά, αλλά και δροσίζουν τον αέρα. Αυτό το επιτυγχάνουν μέσω ενός συνδυασμού σκίασης των επιφανειών, εκτροπής της ηλιακής ακτινοβολίας και ενθάρρυνσης της εξατμισοδιαπνοής (μια διαδικασία κατά την οποία το νερό εξατμίζεται από το έδαφος και τις επιφάνειες των φυτών, δροσίζοντας τη γύρω περιοχή). Αυτά τα συνδυασμένα αποτελέσματα μειώνουν τη θερμοκρασία περιβάλλοντος σε πυκνοδομημένες περιοχές, όπου το σκυρόδεμα και η άσφαλτος τείνουν να παγιδεύουν και να εκπέμπουν θερμότητα, δημιουργώντας αυτό που είναι γνωστό ως φαινόμενο «αστικής θερμικής νησίδας».
Αλλά τα οφέλη της δημιουργίας χώρων πρασίνου δεν σταματούν εδώ. Σύμφωνα με τον επικεφαλής ερευνητή καθηγητή Yuming Guo, η αστική βλάστηση μπορεί επίσης να μειώσει έμμεσα τους θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη, βελτιώνοντας την ψυχική υγεία, ενθαρρύνοντας τη σωματική δραστηριότητα και την κοινωνική αλληλεπίδραση και μειώνοντας τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Τα στοιχεία είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακά για την Ευρώπη και την Ασία. Αν η βλάστηση είχε αυξηθεί κατά 30%, θα μπορούσαν να είχαν σωθεί σχεδόν 400.000 ζωές στην Ευρώπη και περισσότερες από 500.000 στην Ασία -ιδιαίτερα σε πιο θερμές περιοχές όπως η Νότια Ασία και η Ανατολική Ευρώπη. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν πληροφορίες από 830 τοποθεσίες σε 53 χώρες, καθιστώντας την έρευνα αυτή μία από τις πιο ολοκληρωμένες μελέτες του είδους της.
Τελικά, ενώ η μείωση των εκπομπών CO2 παραμένει ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, η έρευνα αυτή δείχνει ότι οι πόλεις μπορούν να αναλάβουν τοπική, άμεση δράση. Απλά και μόνο με την επέκταση του πρασίνου, θα μπορούσαμε να σώσουμε αμέτρητες ζωές – μετατρέποντας τα γκρίζα τοπία, σε πράσινα «καταφύγια» που θα επιτρέπουν στους πολίτες να αναπνέουν.
