Το Μουσείο της Περγάμου κλείνει για ανακαίνιση

Το Μουσείο Περγάμου, όπου στεγάζονται τα ανακατασκευασμένα οικοδομήματα μεγάλου μεγέθους του Βωμού της Περγάμου και της Πύλης της Αγοράς της Μιλήτου, πρόκειται να κλείσει για μια μεγάλη ανακαίνιση, η οποία θα διαρκέσει τουλάχιστον 14 χρόνια, σύμφωνα με δημοσίευμα των Times του Λονδίνου.

Πρόκειται για ένα από τα πιο γνωστά μουσεία του Βερολίνου, χτισμένου για να στεγάσει τον θεαματικό βωμό της Περγάμου. Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα, η ανακαίνιση του μουσείου προβλέπεται να κοστίσει 1,6 δισ. ευρώ και να ολοκληρωθεί το νωρίτερο το 2037.

Το Μουσείο της Περγάμου άνοιξε τις πύλες του το 1930 και εδρεύει στο Νησί των Μουσείων της γερμανικής πρωτεύουσας. Ο Βωμός της Περγάμου, αφιερωμένος στον Δία και στην Αθηνά, οικοδομήθηκε τον 2ο αιώνα π.Χ. στην Ακρόπολη της Περγάμου της Μικράς Ασίας, σε απόσταση 100 χλμ. από τη Σμύρνη. Ανακαλύφθηκε μεταξύ 1878-1886 από γερμανούς αρχαιολόγους και τα τμήματα του κτιρίου εστάλησαν στο Βερολίνο, μετά από συμφωνία μεταξύ των Οθωμανών και της Γερμανίας. Η ανακατασκευή του βωμού διήρκεσε έως το 1902.

Εντός του Μουσείου της Περγάμου στεγάζονται ανακατασκευασμένα τα οικοδομήματα μεγάλου μεγέθους του Βωμού της Περγάμου και της Πύλης της Αγοράς της Μιλήτου, των οποίων τα μέρη μεταφέρθηκαν από την αρχαία πόλη της Μιλήτου στην Ιωνία. Το Μουσείο δέχεται κάθε χρόνο περισσότερους από ένα εκατομμύριο επισκέπτες και αποτελείται από τις συλλογές της Κλασικής Αρχαιότητας και της Μέσης Ανατολής, καθώς και από το Μουσείο Ισλαμικής τέχνης.

Ωστόσο, σύμφωνα με τους Times, τόσο το ίδιο το μουσείο όσο και τα αξιοθέατα είναι εδώ και δεκαετίες σε ερειπωμένη κατάσταση. Οι ζημιές που προκλήθηκαν κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και η παραμέληση που επέδειξε το Σοσιαλιστικό κόμμα της πρώην Ανατολικής Γερμανίας είχαν ως αποτέλεσμα να αφεθούν ετοιμόρροπα τμήματα της νότιας πτέρυγας του Μουσείου, με τον κίνδυνο της κατάρρευσης να ελλοχεύει, εκτεθειμένους σωλήνες που εμφανίζουν διαρροές, εκτεταμμένα προβλήματα υγρασίας και ποικίλα άλλα δομικά σφάλματα.

Την ίδια ώρα, το αριστούργημα της Ελληνιστικής τέχνης, ο Μεγάλος Βωμός της Περγάμου, δεν διατίθεται, έτσι ώστε να μπορούν να τον θαυμάσουν από κοντά οι επισκέπτες του μουσείου, από το 2014, όταν το μουσείο είχε κλείσει ξανά λόγω εργασιών ανακαίνισης. Ωστόσο, η αποκατάσταση του γύρω κτιρίου διήρκεσε περισσότερο από ό,τι υπολογιζόταν, με αποτέλεσμα να μην προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί το νωρίτερο πριν από το 2027.

Ο κύριος βωμός έχει διαστάσεις 36,44 επί 34,20 μ., με αποτέλεσμα να είναι πολύ δύσκολο να μετακινηθεί και να βρίσκεται επί τόσα χρόνια «εγκλωβισμένος» ανάμεσα σε σκαλωσιές, λόγω των εργασιών που πραγματοποιούνται. Ωστόσο, υπήρχε η πρόβλεψη να φυλάσσεται  τουλάχιστον σε χώρο με την κατάλληλη θερμοκρασία, έτσι ώστε το μάρμαρο από το οποίο είναι κατασκευασμένος να μην καταστρέφεται από τις εργασίες αναστήλωσης.

Αλλα μνημεία, όπως η Πύλη της Αγοράς της Μιλήτου, που χρονολογείται στον 2ο αιώνα π.Χ., η Πύλη της Ιστάρ, που ήταν η όγδοη πύλη προς το κέντρο της πόλης της Βαβυλώνας και χτίστηκε γύρω στο 575 π.Χ., αλλά και η Οδός της Λιτανείας, που διέσχιζε την πύλη, θα υποστούν επίσης εργασίες αναστήλωσης.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Ιδρύματος Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Πρωσίας, το οποίο επιβλέπει τις κρατικές συλλογές τέχνης και αρχαιοτήτων του Βερολίνου, η νότια πτέρυγα του Μουσείου της Περγάμου είναι σε «πολύ κακή δομική κατάσταση». Μάλιστα, οι επιστήμονες του Ιδρύματος προειδοποιούν ότι τμήματα του κτιρίου θα μπορούσαν να πέσουν και να προκαλέσουν ζημιά στα εκθέματα, εκτός αν ανακατασκευαστούν εκτενώς μέσα στα επόμενα 14 χρόνια.

«Η ανάγκη ανακαίνισης είναι επιτακτική, μεταξύ άλλων, και λόγω των σοβαρών ζημιών από το νερό στις προσόψεις και τις στέγες του κτιρίου» αναφέρεται στην ανακοίνωση. Αυτό μπορεί να αποδοθεί σε ζημιές από τον πόλεμο, αλλά και στην παντελώς ανεπαρκή συντήρηση τις επόμενες δεκαετίες, μέχρι την επανένωση της Γερμανίας το 1990. Επιπροσθέτως, εξαιτίας του καλπάζοντος πληθωρισμού στον γερμανικό κατασκευαστικό τομέα, ο επόμενος κύκλος εργασιών προβλέπεται να κοστίσει σχεδόν 1,2 δισ. ευρώ, επιπλέον των 489 εκατ. ευρώ που έχουν ήδη δαπανηθεί, για τη βόρεια πτέρυγα του μουσείου.

Παρά το γεγονός ότι όλοι συναινούν για την επιτακτική ανάγκη για επισκευές, δεν είναι λίγα τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης που επικρίνουν έντονα τον τρόπο με τον οποίο προχωρούν οι εργασίες αναστήλωσης. Η γερμανική εφημερίδα Die Welt περιγράφει ως «σοκαριστικό» το κόστος των εργασιών, αλλά και την καθυστέρηση της γερμανικής κυβέρνησης να τις πραγματοποιήσει, θέτοντας στους αναγνώστες της το  ρητορικό ερώτημα: «Είναι αυτό το έργο-μαμούθ τρελό ή επειγόντως απαραίτητο; Δυστυχώς, είναι και τα δύο».