Της Μάρθας Παπασωτηρίου
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να φέρει σημαντικές αλλαγές στον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ), με στόχο να τον εκσυγχρονίσει και να μειώσει τη φοροδιαφυγή. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μόνο το 2020 οι χώρες της ΕΕ έχασαν 99 δισεκατομμύρια ευρώ από μη καταβληθέντα ΦΠΑ, εκ των οποίων μεγάλο μέρος σχετίζεται με απάτες στις διασυνοριακές συναλλαγές.
Οι νέες προτάσεις, γνωστές ως “ΦΠΑ στην Ψηφιακή Εποχή” (ViDA), φιλοδοξούν να λύσουν αυτά τα προβλήματα, επιτρέποντας στις κυβερνήσεις να συγκεντρώνουν περισσότερα έσοδα και στις επιχειρήσεις να λειτουργούν με λιγότερη γραφειοκρατία.
Ας δούμε τις βασικές αλλαγές που σχεδιάζονται:
1. Ηλεκτρονική Τιμολόγηση και Αναφορά Συναλλαγών σε Πραγματικό Χρόνο
Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται εντός της ΕΕ θα πρέπει να υιοθετήσουν ηλεκτρονική τιμολόγηση, ενώ οι συναλλαγές τους θα αναφέρονται στις φορολογικές αρχές σε πραγματικό χρόνο. Αυτό θα βοηθήσει:
– Στη μείωση της φοροδιαφυγής, με εκτιμώμενο όφελος έως και 11 δισ. ευρώ ετησίως.
– Στη μείωση του κόστους συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις, εξοικονομώντας πάνω από 4 δισ. ευρώ τον χρόνο μέσα στην επόμενη δεκαετία.
2. Νέοι Κανόνες για Πλατφόρμες Διαμοιρασμού (Airbnb, Uber κ.ά.)
Οι πλατφόρμες που διευκολύνουν υπηρεσίες όπως η ενοικίαση καταλυμάτων ή η μεταφορά επιβατών θα αναλάβουν την υποχρέωση να συλλέγουν και να αποδίδουν τον ΦΠΑ στις φορολογικές αρχές, αν οι χρήστες τους δεν το κάνουν από μόνοι τους (π.χ. μεμονωμένοι πάροχοι ή μικρές επιχειρήσεις).
Αυτό θα δημιουργήσει ίδιους όρους ανταγωνισμού ανάμεσα σε ψηφιακές και παραδοσιακές επιχειρήσεις, όπως ξενοδοχεία και ταξί.
3. Ενιαίος Αριθμός ΦΠΑ για τις Διασυνοριακές Συναλλαγές
Σήμερα, πολλές επιχειρήσεις που πωλούν προϊόντα ή υπηρεσίες σε άλλες χώρες της ΕΕ πρέπει να εγγράφονται ξεχωριστά σε κάθε χώρα για την απόδοση του ΦΠΑ. Με τη νέα πρόταση, περισσότερες εταιρείες θα μπορούν να το κάνουν μέσω μίας ενιαίας ηλεκτρονικής πύλης σε μια μόνο χώρα, μειώνοντας τη γραφειοκρατία.
Τι σημαίνουν αυτά για τις ελληνικές επιχειρήσεις;
Οι αλλαγές αναμένεται να εφαρμοστούν σταδιακά από το 2025 έως το 2028. Ενώ χώρες όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία σχεδιάζουν να εφαρμόσουν τις περισσότερες αλλαγές εντός του 2025, η Ελλάδα δεν έχει ακόμα ενσωματώσει τις νέες ρυθμίσεις.
Οι ελληνικές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα όσες δραστηριοποιούνται σε διασυνοριακές συναλλαγές, θα πρέπει να προετοιμαστούν, προσαρμόζοντας τα λογιστικά τους συστήματα ώστε να συμμορφώνονται με τις νέες απαιτήσεις ηλεκτρονικής τιμολόγησης και αναφοράς συναλλαγών.
Οι αλλαγές αυτές, παρότι φέρνουν νέες υποχρεώσεις, μπορούν να κάνουν τη διαχείριση του ΦΠΑ πιο απλή και διαφανή, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και τον κίνδυνο λαθών ή προστίμων.
Η Μάρθα Παπασωτηρίου είναι Partner / Head of Tax, Lawyer, στην Andersen Greece.
