Γκάζι» πατούν στην κυβέρνηση μετά την εκταμίευση της προκαταβολής των 4 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς στόχος είναι έως τα τέλη Δεκεμβρίου να έρθει μία ακόμα δόση 3,5 δισ. ευρώ. Η έλευση των δόσεων (στις επιδοτήσεις 2 φορές ετησίως 1,7 δισ. ευρώ και στα δάνεια 1 φορά ανά έτος 1,8 δισ. ευρώ), συνδέεται με την επίτευξη συνολικά 331(!) ορόσημων.
Το ποσό θα διανεμηθεί σε 108 επενδύσεις και 67 μεταρρυθμίσεις, ενώ έως τα τέλη του έτους πρέπει να έχει ξεκινήσει η υλοποίηση 13 μεταρρυθμίσεων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται, η πρώτη φάση για το πρόγραμμα εξοικονομώ για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων, που είναι προγραμματισμένο για τον επόμενο μήνα, ο διαγωνισμός για τα 13 περιφερειακά κέντρα πολιτικής προστασίας, η έναρξη ισχύος του νέου εργασιακού νόμου, η έναρξη νομοθεσίας για την οργανωτική μεταρρύθμιση του ΟΑΕΔ, τη διαχείριση των αποβλήτων, αλλά και η ψήφιση νομοσχεδίου για την ενθάρρυνση της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων και τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Οι δόσεις δεν συνδέονται με δαπάνες για έργα. Η κυβέρνηση θέλει να δαπανήσει 1,6 δισ. ευρώ επιδοτήσεις φέτος και 3,2 δισ. ευρώ το 2022. Στα δάνεια αναμένει φέτος δαπάνη 900 εκατ. ευρώ και 2,9 δισ. ευρώ το 2022.
Τα 13 ορόσημα
Η αίτηση για την εκταμίευση της πρώτης δόσης προϋποθέτει ότι μέσα στους επόμενους μήνες πρέπει να «τρέξουν»:
1. Η πρώτη φάση για το πρόγραμμα εξοικονομώ
Τον Οκτώβριο θα «τρέξει» το νέο τροποποιημένο πρόγραμμα, το οποίο αφορά στην ενεργειακή αναβάθμιση περισσότερων από 50.000 κατοικιών. Σε αυτό θεσπίζονται κοινωνικά κριτήρια για τη στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών, ενώ συγχρόνως περιορίζεται η γραφειοκρατία, καθώς η ηλεκτρονική ταυτότητα κτηρίου θα είναι πλέον υποχρεωτική, με αποτέλεσμα να μειώνεται δραστικά ο αριθμός των δικαιολογητικών που θα πρέπει να προσκομίζουν οι πολίτες.
Με το νέο τρόπο αξιολόγησης των αιτήσεων διασφαλίζεται η απορρόφηση των διαθέσιμων κονδυλίων στο σύνολό τους, διότι εκτός από τις αιτήσεις που θα αξιολογηθούν θετικά θα υπάρχει και λίστα επιλαχόντων, οι οποίοι θα εντάσσονται στο πρόγραμμα όταν θα υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 632 εκατομμύρια ευρώ και μαζί με τη μόχλευση θα κινητοποιηθούν κεφάλαια πάνω από 1 δισ. ευρώ. Η μέση εκτιμώμενη επιδότηση ανέρχεται στο 62% της συνολικής δαπάνης, ενώ στόχος είναι η ενεργειακή αναβάθμιση περισσότερων κατοικιών σε ποσοστό 38% συγκριτικά με τον προηγούμενο κύκλο του προγράμματος.
2. Η έγκριση του σχεδίου δράσης κατά της ενεργειακής φτώχειας
Το Σχέδιο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στις 6 Αυγούστου, εντάσσοντας τα εν λόγω μέτρα στον τρίτο πυλώνα πολιτικών για την αντιμετώπιση του φαινομένου. Μέτρα από τα οποία, όπως αναφέρεται στο κείμενο, θα ωφεληθούν περί τις 300.000 πληττόμενα νοικοκυριά, με τη συνολική δημόσια δαπάνη για την εφαρμογή τους να ανέρχεται σε 2,1 δισ. ευρώ έως το τέλος της τρέχουσας 10ετίας. το Σχέδιο Δράσης προβλέπει κατ΄ αρχάς την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών πληττόμενων νοικοκυριών, με ποσοστό επιδότησης έως 80%, καθώς και την προώθηση εγκατάστασης σταθμών ΑΠΕ για κάλυψη των ενεργειακών αναγκών τους.
Μάλιστα, η παραπάνω ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται και δεν ιδιοκαταναλώνεται θα μπορεί να πωληθεί από Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης, δίνοντας ένα επιπρόσθετο όφελος στα πληττόμενα νοικοκυριά.
3. Εναρξη ισχύος του νομικού πλαισίου για την τοποθέτηση ηλεκτρικών φορτιστών
Θα επιδοτηθεί η εγκατάσταση το λιγότερο 8.000 δημόσιων σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, σε προαστιακές και αστικές τοποθεσίες, μέσα στις πόλεις και σε άλλα κομβικά σημεία (χώροι στάθμευσης, λιμάνια, αυτοκινητόδρομοι και αεροδρόμια). Στις αποφάσεις αυτές θα αποσαφηνίζεται ο μηχανισμός υλοποίησης του δικτύου φόρτισης και η διαδικασία επιλογής των μονάδων.
Η ανάθεση του έργου προβλέπεται να λάβει χώρα το τέταρτο τρίμηνο του 2023, προκειμένου να μπορεί να ολοκληρωθεί σε 12 μήνες.
4. Διαγωνισμός για τα 13 περιφερειακά κέντρα πολιτικής προστασίας
Οσον αφορά στην κατασκευή 13 περιφερειακών κέντρων πολιτικής προστασίας (ΠΕΚΕΠΠ) μέσω συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, ο στόχος της επένδυσης είναι να διασφαλίσει την έγκαιρη και αποτελεσματική διαχείριση των κινδύνων και των κρίσεων σε περιφερειακό επίπεδο.
Τα νεόκτιστα κτίρια πρέπει να συμμορφώνονται με συγκεκριμένα ενεργειακά και περιβαλλοντικά πρότυπα. Η υλοποίηση της επένδυσης, μέσω ΣΔΙΤ, θα ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Αυτά τα 13 κτίρια θα καλύψουν κάθε μία από τις 13 Περιφέρειες της χώρας. Στο ένα «πακέτο» περιλαμβάνονται 7 ΠΕΚΕΠΠ κόστους 70,8 εκατ. ευρώ (χωρίς ΦΠΑ) και αφορά τα κτήρια σε Ανατολική Μακεδονία & Θράκη, Κεντρική Μακεδονία, Δυτική Μακεδονία, Θεσσαλία, Ηπείρου, Βορείου Αιγαίου και Ιονίων Νήσων.
Στο δεύτερο πακέτο περιλαμβάνονται 6 κτήρια, κόστους 60,7 εκατ. ευρώ (χωρίς ΦΠΑ) για τις Περιφέρειες Στερεάς Ελλάδας, Αττικής, Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας, Κρήτης και Νοτίου Αιγαίου.
5. Εναρξη ισχύος του εργασιακού νόμου που ψηφίστηκε πρόσφατα από τη Βουλή
Ο νόμος δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα της κυβερνήσεως και επιφέρει σημαντικές αλλαγές σε θέματα ατομικού και συλλογικού εργατικού δικαίου.
Μεταξύ αλλων:
- Διευθέτηση ωραρίου εργασίας – υπερωρίες – διάλειμμα – κυριακάτικη ανάπαυση
– Επιτρέπεται εφεξής η διευθέτηση του χρόνου εργασίας με υπέρβαση της 8ωρης ημερήσιας απασχόλησης και με ατομική συμφωνία εργοδότη και εργαζομένου, κατόπιν αιτήματος του τελευταίου, χωρίς επιπλέον αμοιβή για τις ώρες επιπρόσθετης απασχόλησης. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να συμφωνηθεί και 4ήμερη εβδομαδιαία απασχόληση.
– Αυξάνεται ο αριθμός των υπερωριών σε όλους τους κλάδους της οικονομίας σε 150 κατ’ έτος (από 96 που ίσχυαν μέχρι σήμερα στη βιομηχανία και από 120 στους λοιπούς κλάδους)
6. Εναρξη ισχύος της νομοθεσίας για την οργανωτική μεταρρύθμιση του ΟΑΕΔ
Η μεταρρύθμιση στοχεύει στη αναδιάρθωση του ΟΑΕΔ και την βελτίωση των υπηρεσιών του, καθώς και της συνολικής ικανότητας και αποτελεσματικότητάς του Οργανισμού.
Η επένδυση συγκεκριμένα περιλαμβάνει
α) την οργανωτική μεταρρύθμιση του ΟΑΕΔ, δηλαδή, αλλαγή του μοντέλου διακυβέρνησής του,
β) τον επανασχεδιασμό και την ανακαίνιση των κτιρίων των 118 τοπικών καταστημάτων του ΟΑΕΔ,
γ) μια νέα επικοινωνιακή στρατηγική του ΟΑΕΔ,
δ) τη βελτίωση των μηχανισμών εξυπηρέτησης των ανέργων,
ε) την εφαρμογή νέων μορφών υπηρεσιών και παροχής συμβουλών.
Το έργο θα έχει ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
7. Εναρξη ισχύος για νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων
Μέσα από τις διατάξεις του νομοσχεδίου θεσπίζεται η υποχρεωτική συλλογή έως το 2023 των κλωστοϋφαντουργικών και των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων.
Επίσης, εισάγεται από 1η Σεπτεμβρίου 2022 στα σχολεία η υποχρεωτική χωριστή συλλογή χαρτιού, γυαλιού, πλαστικών, μετάλλων, μπαταριών και αποβλήτων τροφίμων, με σκοπό την ανάπτυξη και εδραίωση της περιβαλλοντικής συνείδησης.
Προωθείται η χωριστή συλλογή χαρτιού, γυαλιού, πλαστικών, μετάλλων και βιοαποβλήτων. Με ιδιαίτερη έμφαση στα πλαστικά, με μέτρα όπως η εισαγωγή περιβαλλοντικού τέλος για τα πλαστικά μπουκάλια με ετικέτα PVC και η διαφοροποίηση της εισφοράς στα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΕΔ) ανάλογα με την ανακυκλωσιμότητα του πλαστικού.
8. Εναρξη ισχύος της νέας νομοθεσίας για το clawback
Το 70% του clawback, ήτοι η επιστροφή χρηματικού ποσού από τις φαρμακευτικές εταιρείες στο Δημόσιο, θα καταβάλλεται εκ των προτέρων, σε κυλιόμενη βάση και το υπόλοιπο 30% μέσω δόσεων.
9. Εναρξη κωδικοποίησης της φορολογικής νομοθεσίας
Ριζικές αλλαγές στο ισχύον φορολογικό σύστημα της χώρας προωθεί η κυβέρνηση στο πλαίσιο εφαρμογής του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης με τη θέσπιση νέων πρωτοποριακών φορολογικών εργαλείων, όπως με τους νέου τύπου ελέγχους τεχνητής νοημοσύνης, που θα συμβάλουν στη συνεχιζόμενη καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής.
Με τις νέες δράσεις το υπουργείο Οικονομικών αποσκοπεί να βάλει «φρένο» στην παραοικονομία, αλλά και στο να συγκεντρώσει πόρους που θα συμβάλλουν στην κοινωνική ανθεκτικότητα καθιστώντας τη φορολογία πιο δίκαιη.
10. Νομοσχέδιο για ενθάρρυνση εξωστρέφειας των επιχειρήσεων και βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος
Το νομοσχέδιο, εκτός της άμεσης διασύνδεσης όλων των πρεσβειών και των γραφείων των εμπορικών ακολούθων της χώρας με το Enterprise Greece, συγκροτώντας ουσιαστικά ένα τεράστιο δίκτυο τοπικών ομάδων, προβλέπει την εποπτεία από τη Γενική Γραμματεία Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων & Εξωστρέφειας του Οργανισμού Ασφάλισης Εξαγωγικών Πιστώσεων (ΟΑΕΠ), καθώς και την ενσωμάτωση της Γενικής Διεύθυνσης Διεθνούς Οικονομικής και Εμπορικής Πολιτικής (ΓΔΔΟΕΠ), που σήμερα ανήκει στο υπουργείο Ανάπτυξης και είναι υπεύθυνη για τις πολυμερείς σχέσεις συνεργασίας επί των διεθνών σχέσεων της χώρας, όπως με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου (ΟΣΕΠ) κοκ.
11. Προσδιορισμός δράσεων και κτηρίων για την βελτίωση της αποτελεσματικότητας στην απονομή της Δικαιοσύνης
Ρυθμίζονται ζητήματα που αφορούν στην ορθολογικότερη κατανομή της δικαστηριακής ύλης μεταξύ των διοικητικών δικαστηρίων, στην επιτάχυνση της απονομής της δικαιοσύνης, καθώς και στην διευκόλυνση των πολιτών στην αναζήτηση δικαστικής προστασίας.
12. Νέος χάρτης για τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα των σιδηροδρόμων
Στόχος είναι η ολοκλήρωση του μετασχηματισμού των σιδηροδρομικών μεταφορών για να γίνει η χώρα πύλη εμπορίου προς την Ευρώπη. Αφορά σε παρεμβάσεις για αναβάθμιση και αναδιάταξη του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου.
Η επένδυση αποτελείται από παρεμβάσεις για αναβάθμιση και διασφάλιση της ομαλής και ασφαλούς λειτουργίας του ελληνικού συστήματος σιδηροδρομικών δικτύων, όπως έργα αναβάθμισης υφιστάμενης σιδηροδρομικής υποδομής και υπερδομή, ηλεκτρομηχανικά συστήματα, σηματοδότηση, τηλεπικοινωνίες, ηλεκτροδότηση και άλλες δραστηριότητες.
13. Ελεγχος του προγράμματος
Νομική εντολή στην Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου και θέσπιση συστημάτων διαχείρισης και λογιστικού ελέγχου του συνολικού προγράμματος.
