Ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί το νέο πεδίο πίεσης της Ουάσιγκτον προς τις Βρυξέλλες.
Ο Κάθετος Διάδρομος, που ουσιαστικά αποτελείται από το δίκτυο των αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Μολδαβίας και Ουκρανίας συνάντησε εμπόδια ως προς τη διακίνηση ποσοτήτων αμερικανικού LNG κατά τις τελευταίες δημοπρασίες για τη δέσμευση χωρητικότητας.
Το πρόβλημα φυσικά δεν πέρασε απαρατήρητο από τον αμερικανικό παράγοντα, ο οποίος αφενός προσδοκά την τήρηση του ευρωπαϊκού κανονισμού για την απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού αερίου από το 2027 και αφετέρου για την υλοποίηση της δέσμευσης των Ευρωπαίων για αγορές ποσοτήτων αμερικανικών ενεργειακών προϊόντων αξίας 750 δισ. δολ. στα επόμενα τρία χρόνια.
Το βράδυ της περασμένης Παρασκευής 30 Ιανουαρίου η πρέσβης στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκιλφόιλ από το βήμα του Economist τόνισε αφενός τον ρόλο που μπορεί να έχει η Ελλάδα ως ενεργειακός κόμβος της περιοχής της Ανατολικής Ευρώπης και αφετέρου κάλεσε την Ε.Ε. να παρέχει την αναγκαία ρυθμιστική υποστήριξη ώστε το αμερικανικό αέριο να φτάσει σε χαμηλές τιμές στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις
Η κλιμάκωση της πίεσης
Η τελευταία δημοπρασία της 26ης Ιανουαρίου δεν συγκίνησε παίκτες… για τη δέσμευση χωρητικότητας στον Κάθετο Διάδρομο. Η έκβαση της φαινόταν ότι θα είχε αρνητικό αποτέλεσμα. Και λίγα 24ωρα νωρίτερα ο Αλέξανδρος Εξάρχου, πρόεδρος και CEO της AKTOR και CEO της κοινής εταιρίας με τη ΔΕΠΑ Εμπορίας, την ATLANTIC για τη μεταφορά LNG άσκησε δριμεία κριτική σε βάρος των Βρυξελλών. Στο στόχαστρο του βρέθηκαν τα αμφίσημα μηνύματα που εκπέμπονται από τους κόλπους της Ε.Ε. για την απαγόρευση του ρωσικού αερίου, του κόστους του LNG αλλά και για τα ρυθμιστικά εμπόδια στις δημοπρασίες του Κάθετου Διδρόμου.
Το προηγούμενο 48ωρο ήταν η σειρά των Αμερικανών να πάρουν τη σκυτάλη της άσκησης πιέσεων. Το βράδυ της περασμένης Παρασκευής 30 Ιανουαρίου η πρέσβης στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκιλφόιλ από το βήμα του Economist τόνισε αφενός τον ρόλο που μπορεί να έχει η Ελλάδα ως ενεργειακός κόμβος της περιοχής της Ανατολικής Ευρώπης και αφετέρου κάλεσε την Ε.Ε. να παρέχει την αναγκαία ρυθμιστική υποστήριξη ώστε το αμερικανικό αέριο να φτάσει σε χαμηλές τιμές στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Η Ουάσιγκτον επίσης ανέλαβε πρωτοβουλία ώστε στις 24 Φεβρουαρίου να συναντηθούν στον Λευκό Οίκο οι υπουργοί Ενέργειας, οι Ρυθμιστές και οι Διαχειριστές των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου
Νωρίτερα την ίδια ημέρα ο ο Tζόσουα Βολζ, Special Envoy for Global Energy Integration, του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ έστειλε με τη σειρά του το δικό του μήνυμα: «Ο Κάθετος Διάδρομος σήμερα λειτουργεί στις σταγόνες – στόχος μας είναι να περάσουμε στις ροές και τελικά στην πλημμύρα φυσικού αερίου» ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι, πέρα από την πολιτική βούληση, απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία του έργου είναι και ο εμπορικός ρεαλισμός.
Και στις 31 Ιανουαρίου πληροφορίες έκαναν γνωστό ότι η ATLANTIC θα φέρει τον Μάρτιο το πρώτο φορτίο LNG από τη BP στη βάση της πρώτης συμφωνίας της για πώληση LNG στην Ουκρανία με αγοραστή την ουκρανική Naftogaz.
Ο Κάθετος Διάδρομος και το ραντεβού στον Λευκό Οίκο
Η Ουάσιγκτον επίσης ανέλαβε πρωτοβουλία ώστε στις 24 Φεβρουαρίου να συναντηθούν στον Λευκό Οίκο οι υπουργοί Ενέργειας, οι Ρυθμιστές και οι Διαχειριστές των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου. Οι ίδιες πληροφορίες θέλουν να έχει προσκληθεί και η γενική διευθύντρια Ενέργειας της Ε.Ε. Ditte Juul Jørgensen αλλά και εταιρείες που επιδιώκουν πολυετείς συμφωνίες για αμερικανικό LNG μέσω του Κάθετου Διαδρόμου. Ανάμεσα τους θα είναι και η ATLANTIC των AKTOR – ΔΕΠΑ Εμπορίας. Τη χώρα μας θα εκπροσωπήσει ο Σταύρος Παπασταύρου υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Η σύσκεψη θα πραγματοποιηθεί υπό τους Νταγκ Μπέργκαμ, υπουργό Εσωτερικών και Κρίσης Ράις, υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ.
Ο Κάθετος Διάδρομος θα είναι στην ατζέντα της μίνι υπουργικής συνόδου ΗΠΑ – Ε.Ε. με τους εμπλεκόμενους να επιδιώκουν τον εντοπισμό των εμποδίων και την εξεύρεση λύσεων για την άρση τους ώστε να διακινηθεί το αμερικανικό LNG.
Πηγές θέλουν, αφενός να εξετάζεται και η ανάπτυξη νέων υποδομών FSRU στην Ελλάδα αλλά και η διενέργεια δημοπρασιών ανά τρεις μήνες και όχι κάθε μήνα.
Βέβαια αυτό που απαιτείται είναι και η οριστικοποίηση των όρων των δημοπρασιών για τα τρία προϊόντα «Route 1,2 και 3» ώστε να είναι στο πλαίσιο των κανόνων περί ανταγωνισμού της Ε.Ε.
Οι Αμερικανοί όπως όλα δείχνουν θα συνεχίζουν να επιμένουν και να πιέζουν για την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου. Οι μπίζνες για το αμερικανικό LNG είναι χρυσές κι ενώ το σχέδιο Τραμπ όπως έγραψε ο ΟΤ είναι να καταστήσει την Ελλάδα πύλη της Ανατολικής Μεσογείου.
