Σε πλήρη αναδιάταξη περνά ο διαγωνισμός για τη μεγάλη επέκταση του αεροδρομίου «Ελευθέριος Βενιζέλος», επιβεβαιώνοντας το ρεπορτάζ του powergame.gr, καθώς ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών αποφάσίζει να διακόψει την υφιστάμενη διαγωνιστική διαδικασία και να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο θα προχωρήσει το έργο.
Ειδικότερα, σταματά η διαδικασία που είχε ξεκινήσει με τη μέθοδο της Πρώιμης Συμμετοχής Εργολάβου (Early Contractor Involvement – ECI) και στη θέση της ο ΔΑΑ δρομολογεί νέο ανοικτό διαγωνισμό για την κατασκευή της πρώτης φάσης του προγράμματος επέκτασης 40 MAP. Στο πρώτο αυτό πακέτο θα ενταχθούν η Νότια Πτέρυγα του Κυρίου Αεροσταθμού, η επέκταση του Δορυφορικού Αεροσταθμού και οι συναφείς παρεμβάσεις, ώστε να προχωρήσουν ταχύτερα τα έργα που μπορούν να προσθέσουν άμεσα δυναμικότητα στο αεροδρόμιο.
Η αλλαγή, όμως, είναι ευρύτερη, καθώς ουσιαστικά «σπάει» σε επιμέρους φάσεις τη μεγάλη επέκταση. Για το δεύτερο εξάμηνο του 2027 προγραμματίζεται ξεχωριστός νέος διαγωνισμός για την αρχική φάση επέκτασης του Βόρειου Αεροσταθμού, ενώ παράλληλα ο ΔΑΑ θα επανεξετάσει συνολικά τον σχεδιασμό του, αξιολογώντας ακόμη και λύσεις που θα μπορούσαν να ανεβάσουν τη δυναμικότητα του «Ελευθέριος Βενιζέλος» πάνω από τα 40 εκατ. επιβάτες ετησίως.
Με άλλα λόγια, το επενδυτικό σχέδιο δεν ακυρώνεται ούτε μπαίνει στον πάγο. Αυτό που εγκαταλείπεται είναι η μέχρι σήμερα διαγωνιστική προσέγγιση για τη μεγάλη επέκταση, με τον ΔΑΑ να επιλέγει πλέον μια πιο σταδιακή υλοποίηση, μέσω διαδοχικών διαγωνισμών, προκειμένου να αντιμετωπίσει ταχύτερα τις πιέσεις που δημιουργεί η αυξανόμενη επιβατική κίνηση και ταυτόχρονα να περιορίσει τις επιπτώσεις των κατασκευαστικών εργασιών στη λειτουργία του αεροδρομίου.
Γιατί ο ΔΑΑ αλλάζει το σχέδιο
Καθοριστικό ρόλο στην απόφαση έπαιξαν τα δεδομένα που προέκυψαν από την ίδια τη διαδικασία ECI. Η καλύτερη εικόνα που αποκτήθηκε για τις κατασκευαστικές δυσκολίες και κυρίως για τις επιπτώσεις που θα μπορούσαν να έχουν μεγάλης κλίμακας εργασίες πάνω στη λειτουργία ενός αεροδρομίου με συνεχώς αυξανόμενη κίνηση οδήγησε το Διοικητικό Συμβούλιο στην επανεξέταση της στρατηγικής. Ο βασικός προβληματισμός αφορά το πώς μπορεί να αυξηθεί σημαντικά η δυναμικότητα χωρίς να επιβαρυνθούν υπέρμετρα οι κύριοι υφιστάμενοι χώροι του αεροσταθμού κατά την περίοδο κατασκευής. Στόχος είναι να περιοριστούν τόσο οι επιπτώσεις στην εξυπηρέτηση των επιβατών όσο και οι συνέπειες στις εμπορικές δραστηριότητες του αεροδρομίου.
Στην εξίσωση μπαίνουν επίσης το νέο Σύστημα Εισόδου/Εξόδου EES, οι περιορισμοί που συνδέονται με τη δυναμικότητα του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και οι συνακόλουθες καθυστερήσεις, αλλά και το ευμετάβλητο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Στο τραπέζι ακόμη και δυναμικότητα άνω των 40 εκατ. επιβατών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ο ΔΑΑ δεν περιορίζει πλέον την αξιολόγηση αποκλειστικά στο όριο των 40 εκατ. επιβατών. Παράλληλα με την πρώτη φάση των έργων θα ξεκινήσει ενδελεχής αξιολόγηση εναλλακτικών διαμορφώσεων και στρατηγικών επέκτασης, στις οποίες περιλαμβάνονται και επιλογές που μπορούν να προσφέρουν δυναμικότητα μεγαλύτερη των 40 εκατ. επιβατών ετησίως.
Το υφιστάμενο 40 MAP εξακολουθεί να αποτελεί το σχέδιο αναφοράς. Ωστόσο, ο ΔΑΑ αφήνει πλέον ανοικτό το ενδεχόμενο τροποποίησής του εφόσον προκύψει εναλλακτική λύση που προσφέρει σαφή στρατηγικά και οικονομικά πλεονεκτήματα, καλύπτει τις τεχνικές και κανονιστικές απαιτήσεις και λάβει τις απαιτούμενες εγκρίσεις. Με αυτόν τον τρόπο, η εταιρεία διατηρεί για τουλάχιστον τα επόμενα δύο χρόνια τη δυνατότητα να υλοποιήσει το σημερινό σχέδιο, χωρίς όμως να δεσμεύεται οριστικά σε αυτό εάν στο μεταξύ προκύψει αποδοτικότερη λύση.
Στα 950 εκατ. ευρώ οι επενδύσεις έως το 2030
Η νέα στρατηγική συνοδεύεται από σημαντικό επενδυτικό πρόγραμμα. Οι συνολικές κεφαλαιουχικές δαπάνες για την επέκταση της δυναμικότητας του αεροδρομίου έως το τέλος του 2030 υπολογίζονται πλέον σε 950 εκατ. ευρώ, σε τιμές 2026.
Παρά την αλλαγή στον σχεδιασμό, τα έργα που έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί και βρίσκονται υπό κατασκευή δεν επηρεάζονται και συνεχίζονται κανονικά. Σε αυτά περιλαμβάνονται ο Βορειοδυτικός Χώρος Στάθμευσης Αεροσκαφών, ο νέος Πολυώροφος Χώρος Στάθμευσης, το νέο VIP Terminal και οι συναφείς παρεμβάσεις στους χώρους στάθμευσης αεροσκαφών.
Τα έργα του πολυώροφου πάρκινγκ και του Βορειοδυτικού Χώρου Στάθμευσης έχουν ήδη περάσει στην κύρια κατασκευαστική φάση και παραμένουν εντός προγραμματισμού για ολοκλήρωση το 2027. Παράλληλα, το νέο VIP Terminal, επιφάνειας περίπου 600 τ.μ., έχει περάσει στη φάση υλοποίησης, με ορίζοντα ολοκλήρωσης επίσης το 2027.
Ταυτόχρονα, ο ΔΑΑ σχεδιάζει να επιταχύνει μικρότερες αλλά κρίσιμες επενδύσεις που μπορούν να αυξήσουν άμεσα τη δυνατότητα εξυπηρέτησης των επιβατών, μεταξύ άλλων στους ελέγχους διαβατηρίων και ασφαλείας.
Έτσι, η επέκταση του «Ελευθέριος Βενιζέλος» δεν μπαίνει στον πάγο. Αντίθετα, αλλάζει μοντέλο υλοποίησης: ο υφιστάμενος διαγωνισμός ECI διακόπτεται, η πρώτη φάση βγαίνει άμεσα σε νέο ανοικτό διαγωνισμό, ακολουθεί νέα διαγωνιστική διαδικασία για τον Βόρειο Αεροσταθμό το β΄ εξάμηνο του 2027 και, την ίδια στιγμή, εξετάζεται εάν η τελική ανάπτυξη του αεροδρομίου μπορεί να κινηθεί ακόμη και πέρα από το σημερινό όριο των 40 εκατ. επιβατών.
Ισχυρή κίνηση, αλλά χαμηλότερα κέρδη για τον ΔΑΑ
Η αλλαγή στρατηγικής για τη μεγάλη επέκταση του «Ελευθέριος Βενιζέλος» έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών συνεχίζει να καταγράφει ισχυρή άνοδο της επιβατικής κίνησης, παρά το πιο απαιτητικό γεωπολιτικό περιβάλλον. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, τα οικονομικά μεγέθη του πρώτου εξαμήνου του 2026 εμφανίζουν υποχώρηση σε επίπεδο εσόδων και κερδοφορίας, εξέλιξη που η εταιρεία αποδίδει κυρίως στην τιμολογιακή πολιτική που εφαρμόστηκε στο πλαίσιο του ρυθμιζόμενου σκέλους των δραστηριοτήτων της.
Η επιβατική κίνηση στο πρώτο εξάμηνο έφθασε τα 15,8 εκατ. επιβάτες, αυξημένη κατά 4,5% σε σχέση με τα 15,1 εκατ. της αντίστοιχης περιόδου του 2025. Αντίθετα, τα συνολικά έσοδα και λοιπά εισοδήματα υποχώρησαν κατά 2,8%, στα 299,6 εκατ. ευρώ, από 308,2 εκατ. ευρώ πέρυσι. Το EBITDA διαμορφώθηκε στα 176 εκατ. ευρώ, μειωμένο κατά 7,3%, ενώ το προσαρμοσμένο EBITDA περιορίστηκε στα 168,5 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας πτώση 7,6%. Τα κέρδη μετά από φόρους ανήλθαν σε 81,4 εκατ. ευρώ, έναντι 92,2 εκατ. ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2025, σημειώνοντας μείωση 11,6%.
Η κάμψη των εσόδων, παρά την αύξηση των επιβατών, συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την προσωρινή έκπτωση 30% στο Τέλος Εξυπηρέτησης Επιβατών, η οποία εφαρμόστηκε από την 1η Οκτωβρίου 2025 έως τις 30 Απριλίου 2026. Η συγκεκριμένη πολιτική είχε στόχο την ευθυγράμμιση της κερδοφορίας των αεροπορικών δραστηριοτήτων με το ρυθμιστικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία του αεροδρομίου.
Ειδικότερα, τα έσοδα από τις αεροπορικές δραστηριότητες μειώθηκαν κατά 4,9%, στα 219,2 εκατ. ευρώ, με τις αεροπορικές χρεώσεις να υποχωρούν κατά 9%, στα 151,2 εκατ. ευρώ. Στον αντίποδα, καλύτερη ήταν η εικόνα στις μη αεροπορικές δραστηριότητες, όπου τα έσοδα αυξήθηκαν κατά 3,5% και έφθασαν τα 80,4 εκατ. ευρώ, από 77,7 εκατ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα.
Ιδιαίτερα θετική ήταν η πορεία των εμπορικών δραστηριοτήτων, με έσοδα 52,2 εκατ. ευρώ και άνοδο 4,2%, παρά τις επιπτώσεις από τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και τις λειτουργικές προκλήσεις από την εφαρμογή του συστήματος EES. Στήριξη έδωσαν οι κατηγορίες εστίασης και εξειδικευμένου λιανεμπορίου, καθώς και οι βελτιωμένοι όροι σε πρόσφατες ανανεώσεις συμβάσεων παραχώρησης. Αντίθετα, τα έσοδα από τη στάθμευση οχημάτων μειώθηκαν κατά 4,5%, στα 11,1 εκατ. ευρώ, κυρίως εξαιτίας της διακοπής λειτουργίας του Ρ1 λόγω της κατασκευής του νέου πολυώροφου πάρκινγκ.
Την ίδια ώρα, αυξημένο εμφανίζεται το λειτουργικό κόστος. Τα λειτουργικά έξοδα ανήλθαν σε 123,7 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 4,4%, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις, οι μισθολογικές αναπροσαρμογές και οι πρόσθετες ανάγκες σε προσωπικό και υπηρεσίες τρίτων για την εξυπηρέτηση της αυξημένης κίνησης επιβάρυναν τη βάση κόστους. Οι επενδύσεις του εξαμήνου διαμορφώθηκαν σε 40,9 εκατ. ευρώ, ενώ τα καθαρά χρηματοοικονομικά έξοδα μειώθηκαν στα 26,8 εκατ. ευρώ.
Ανεβάζει τον πήχη για την επιβατική κίνηση
Η εικόνα της κίνησης είναι αυτή που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα και για τον νέο σχεδιασμό της επέκτασης. Από τα 15,75 εκατ. επιβάτες του εξαμήνου, η εγχώρια κίνηση αυξήθηκε κατά 5,1% και η διεθνής κατά 4,2%. Μετά το ιδιαίτερα ισχυρό πρώτο τρίμηνο, όταν η κίνηση αυξήθηκε κατά 8,1%, ο ρυθμός περιορίστηκε στο 2,2% το δεύτερο τρίμηνο λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Παρά την αβεβαιότητα, ο ΔΑΑ εμφανίζεται πλέον πιο αισιόδοξος για το σύνολο του έτους και αναθεωρεί προς τα πάνω την πρόβλεψη για την επιβατική κίνηση του 2026, περιμένοντας πλέον αύξηση μεσαίου μονοψήφιου ποσοστού, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για χαμηλό μονοψήφιο ρυθμό.
Παράλληλα, ο ΔΑΑ ενισχύει τη χρηματοδοτική του βάση ενόψει και του μεγάλου επενδυτικού κύκλου. Τον Μάιο ολοκληρώθηκε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου 83,25 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος επανεπένδυσης μερίσματος, ενώ τον Ιούνιο η εταιρεία έκανε την πρώτη της έξοδο στις διεθνείς αγορές ομολόγων, αντλώντας 500 εκατ. ευρώ μέσω επταετούς ομολόγου με επιτόκιο 3,75%.
Η ισχυρή επιβατική ζήτηση αποτελεί άλλωστε έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους ο ΔΑΑ επανασχεδιάζει πλέον την επέκταση του αεροδρομίου. Οι κεφαλαιουχικές δαπάνες για την αύξηση της δυναμικότητας έως το τέλος του 2030 υπολογίζονται σε 950 εκατ. ευρώ, ενώ εξετάζονται πλέον λύσεις που μπορούν να οδηγήσουν το «Ελευθέριος Βενιζέλος» ακόμη και πέρα από τη δυναμικότητα των 40 εκατ. επιβατών ετησίως.
Ισχυρή κίνηση, αλλά χαμηλότερα κέρδη για τον ΔΑΑ
Η αλλαγή στρατηγικής για τη μεγάλη επέκταση του «Ελευθέριος Βενιζέλος» έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών συνεχίζει να καταγράφει ισχυρή άνοδο της επιβατικής κίνησης, παρά το πιο απαιτητικό γεωπολιτικό περιβάλλον. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, τα οικονομικά μεγέθη του πρώτου εξαμήνου του 2026 εμφανίζουν υποχώρηση σε επίπεδο εσόδων και κερδοφορίας, εξέλιξη που η εταιρεία αποδίδει κυρίως στην τιμολογιακή πολιτική που εφαρμόστηκε στο πλαίσιο του ρυθμιζόμενου σκέλους των δραστηριοτήτων της.
Η επιβατική κίνηση στο πρώτο εξάμηνο έφθασε τα 15,8 εκατ. επιβάτες, αυξημένη κατά 4,5% σε σχέση με τα 15,1 εκατ. της αντίστοιχης περιόδου του 2025. Αντίθετα, τα συνολικά έσοδα και λοιπά εισοδήματα υποχώρησαν κατά 2,8%, στα 299,6 εκατ. ευρώ, από 308,2 εκατ. ευρώ πέρυσι. Το EBITDA διαμορφώθηκε στα 176 εκατ. ευρώ, μειωμένο κατά 7,3%, ενώ το προσαρμοσμένο EBITDA περιορίστηκε στα 168,5 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας πτώση 7,6%. Τα κέρδη μετά από φόρους ανήλθαν σε 81,4 εκατ. ευρώ, έναντι 92,2 εκατ. ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2025, σημειώνοντας μείωση 11,6%.
Η κάμψη των εσόδων, παρά την αύξηση των επιβατών, συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την προσωρινή έκπτωση 30% στο Τέλος Εξυπηρέτησης Επιβατών, η οποία εφαρμόστηκε από την 1η Οκτωβρίου 2025 έως τις 30 Απριλίου 2026. Η συγκεκριμένη πολιτική είχε στόχο την ευθυγράμμιση της κερδοφορίας των αεροπορικών δραστηριοτήτων με το ρυθμιστικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία του αεροδρομίου.
Ειδικότερα, τα έσοδα από τις αεροπορικές δραστηριότητες μειώθηκαν κατά 4,9%, στα 219,2 εκατ. ευρώ, με τις αεροπορικές χρεώσεις να υποχωρούν κατά 9%, στα 151,2 εκατ. ευρώ. Στον αντίποδα, καλύτερη ήταν η εικόνα στις μη αεροπορικές δραστηριότητες, όπου τα έσοδα αυξήθηκαν κατά 3,5% και έφθασαν τα 80,4 εκατ. ευρώ, από 77,7 εκατ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα.
Ιδιαίτερα θετική ήταν η πορεία των εμπορικών δραστηριοτήτων, με έσοδα 52,2 εκατ. ευρώ και άνοδο 4,2%, παρά τις επιπτώσεις από τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και τις λειτουργικές προκλήσεις από την εφαρμογή του συστήματος EES. Στήριξη έδωσαν οι κατηγορίες εστίασης και εξειδικευμένου λιανεμπορίου, καθώς και οι βελτιωμένοι όροι σε πρόσφατες ανανεώσεις συμβάσεων παραχώρησης. Αντίθετα, τα έσοδα από τη στάθμευση οχημάτων μειώθηκαν κατά 4,5%, στα 11,1 εκατ. ευρώ, κυρίως εξαιτίας της διακοπής λειτουργίας του Ρ1 λόγω της κατασκευής του νέου πολυώροφου πάρκινγκ.
Την ίδια ώρα, αυξημένο εμφανίζεται το λειτουργικό κόστος. Τα λειτουργικά έξοδα ανήλθαν σε 123,7 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 4,4%, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις, οι μισθολογικές αναπροσαρμογές και οι πρόσθετες ανάγκες σε προσωπικό και υπηρεσίες τρίτων για την εξυπηρέτηση της αυξημένης κίνησης επιβάρυναν τη βάση κόστους. Οι επενδύσεις του εξαμήνου διαμορφώθηκαν σε 40,9 εκατ. ευρώ, ενώ τα καθαρά χρηματοοικονομικά έξοδα μειώθηκαν στα 26,8 εκατ. ευρώ.
Ανεβάζει τον πήχη για την επιβατική κίνηση
Η εικόνα της κίνησης είναι αυτή που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα και για τον νέο σχεδιασμό της επέκτασης. Από τα 15,75 εκατ. επιβάτες του εξαμήνου, η εγχώρια κίνηση αυξήθηκε κατά 5,1% και η διεθνής κατά 4,2%. Μετά το ιδιαίτερα ισχυρό πρώτο τρίμηνο, όταν η κίνηση αυξήθηκε κατά 8,1%, ο ρυθμός περιορίστηκε στο 2,2% το δεύτερο τρίμηνο λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Παρά την αβεβαιότητα, ο ΔΑΑ εμφανίζεται πλέον πιο αισιόδοξος για το σύνολο του έτους και αναθεωρεί προς τα πάνω την πρόβλεψη για την επιβατική κίνηση του 2026, περιμένοντας πλέον αύξηση μεσαίου μονοψήφιου ποσοστού, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για χαμηλό μονοψήφιο ρυθμό.
Παράλληλα, ο ΔΑΑ ενισχύει τη χρηματοδοτική του βάση ενόψει και του μεγάλου επενδυτικού κύκλου. Τον Μάιο ολοκληρώθηκε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου 83,25 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος επανεπένδυσης μερίσματος, ενώ τον Ιούνιο η εταιρεία έκανε την πρώτη της έξοδο στις διεθνείς αγορές ομολόγων, αντλώντας 500 εκατ. ευρώ μέσω επταετούς ομολόγου με επιτόκιο 3,75%.
Η ισχυρή επιβατική ζήτηση αποτελεί άλλωστε έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους ο ΔΑΑ επανασχεδιάζει πλέον την επέκταση του αεροδρομίου. Οι κεφαλαιουχικές δαπάνες για την αύξηση της δυναμικότητας έως το τέλος του 2030 υπολογίζονται σε 950 εκατ. ευρώ, ενώ εξετάζονται πλέον λύσεις που μπορούν να οδηγήσουν το «Ελευθέριος Βενιζέλος» ακόμη και πέρα από τη δυναμικότητα των 40 εκατ. επιβατών ετησίως.
