Όπως πληροφορηθήκαμε από τα ΜΜΕ, την Παρασκευή ένα οχηματαγωγό πλοίο ξεκίνησε να καίγεται κοντά στη Μύκονο. Με αφορμή αυτό το τραγικό γεγονός υπενθυμίζουμε μία επιστολή που είχαμε στείλει ως Ομοσπονδία, στο Υπουργείο Ναυτιλίας το 2023, σχετικά με τα πυροσβεστικά μέσα των πλοίων τα οποία επιθεωρούνται πολλές φορές από άτομα χωρίς άδεια. Η επιστολή μας αυτή ουδέποτε απαντήθηκε, αλλά τα ερωτήματα που έθετε διατηρούν στο ακέραιο την επικαιρότητα τους.
«Το νομοθετικό πλαίσιο που εφαρμόζεται στα πλοία ως προς την κατασκευή και τη λειτουργία του πυροσβεστικού εξοπλισμού τους, σε διεθνές επίπεδο είναι το κεφάλαιο ΙΙ-2 της Διεθνούς Σύμβασης SOLAS και ο Κώδικας Πυροσβεστικών Μέσων (FSS CODE). Σε εθνικό επίπεδο το ΠΔ 379/1996 (ΦΕΚ Α΄ 250 ) “Κανονισμός περί πυροσβεστικών μέσων των πλοίων”. Πέραν αυτών εφαρμογή έχει και η εγκύκλιος με αρ.πρωτ.4231/07/2013/24- 01-2013 (ΑΔΑ: ΒΕΙΨΟΠ-73Θ) στην οποία γίνεται συνοπτική αναφορά στο πιο πάνω νομοθετικό πλαίσιο και στη διαδικασία επιθεώρησης του πυροσβεστικού εξοπλισμού των πλοίων. Η εγκύκλιος αυτή επιβάλλει και την εφαρμογή της Υπουργικής απόφασης 618/43/2005 (ΦΕΚ Β΄ 52) “Προϋποθέσεις διάθεσης στην αγορά πυροσβεστήρων, διαδικασίες συντήρησης, επανελέγχου και αναγόμωσης”. Ωστόσο διατάξεις της έρχονται σε σύγκρουση με το ΠΔ 379/96 ως προς το άρθρο 60 αυτού.
Από τα ανωτέρω νομοθετήματα μόνο με την Υ.Α 618/43/2005 καθορίζεται η αδειοδότηση των συνεργείων και των αρμοδίων ατόμων που διενεργούν τον έλεγχο/αναγόμωση των πυροσβεστήρων και υπογράφουν τα προβλεπόμενα έγγραφα καλής λειτουργίας τους (βεβαιώσεις/πιστοποιητικά). Η παραπάνω εγκύκλιος για το θέμα της επιθεώρησης του πυροσβεστικού εξοπλισμού αναφέρει ότι πρέπει να γίνεται από το πλήρωμα ή από «ειδικευμένους σταθμούς ή εκπαιδευμένους τεχνικούς», χωρίς ωστόσο να προσδιορίζονται, οι προϋποθέσεις λειτουργίας και αδειοδότησης των σταθμών αυτών και ποια πρέπει να είναι τα προσόντα των «εκπαιδευμένων τεχνικών», από που λαμβάνουν εκπαίδευση και αδειοδότηση. Επίσης δεν καθορίζεται κάποιο υπόδειγμα «πιστοποιητικού» ή άλλου βεβαιωτικού καλής λειτουργίας όπως ορίζονται στις πυροσβεστικές διατάξεις για τα κτίρια (μελέτη πυροπροστασίας, κλπ).
Για να ολοκληρωθεί η επιθεώρηση και να εκδοθεί το πιστοποιητικό αξιοπλοΐας ενός πλοίου απαραίτητη προϋπόθεση είναι να έχει επιθεωρηθεί ο υπάρχων πυροσβεστικός εξοπλισμός του και να έχουν εκδοθεί τα πιστοποιητικά που βεβαιώνουν ότι έχει συντηρηθεί και λειτουργεί καλώς. Το ίδιο γίνεται και όταν τοποθετείται ένας νέος εξοπλισμός (π.χ μόνιμο σύστημα πυρανίχνευσης ή κατάσβεσης). Αυτά τα πιστοποιητικά (εκτός του πιστοποιητικού πυροσβεστήρων) εκδίδονται (πριν ελαχίστων περιπτώσεων που την εγκατάσταση την κάνει ο ίδιος ο κατασκευαστής του συστήματος) από άτομα συνεργείων που έχουν αδειοδοτηθεί μόνο για την επιθεώρηση πυροσβεστήρων ή την διενέργεια υδραυλικών δοκιμών φιαλών υψηλής πίεσης ή από άτομα που διαθέτουν κάποια εμπειρία ή καθόλου εμπειρία και ως εκ τούτου δεν διαθέτουν τα τυπικά προσόντα, εκπαίδευση και τίτλους σπουδών, με αποτέλεσμα να ελλοχεύει ο κίνδυνος να μην λειτουργήσει ο πυροσβεστικός εξοπλισμός σε περίπτωση ανάγκης.
Κατόπιν αυτών τίθενται τα εξής ερωτήματα. Πρώτο, πως είναι δυνατόν μία εγκύκλιος να υποκαθιστά ένα νομοθετικό πλαίσιο που δεν υφίσταται και αφορά τις διαδικασίες συντήρησης και ελέγχου του πυροσβεστικού εξοπλισμού των πλοίων και δεύτερο, ποιος θα έχει την ευθύνη σε περίπτωση μη λειτουργίας κάποιου εκ των φερόμενων επί του πλοίου πυροσβεστικού εξοπλισμού, καθόσον τα πιστοποιητικά που εκδίδουν τα προαναφερόμενα άτομα (πλην αυτών των πυροσβεστήρων) δεν είναι θεσπισμένα, δεν έχουν νομική ισχύ και εν κατακλείδι δεν διασφαλίζουν την ακεραιότητα της διαδικασίας του ελέγχου και εν κατακλείδι της καλής λειτουργίας του εξοπλισμού.
Κατόπιν των ανωτέρω θεωρούμε ότι η επιθεώρηση του πυροσβεστικού εξοπλισμού των πλοίων θα πρέπει να γίνεται από άτομα που έχουν τα τυπικά προσόντα, τίτλο σπουδών, εκπαίδευση, εξειδίκευση για το αντικείμενο αυτό και πιστοποίηση, όπως γίνεται και σε άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις, προς αποφυγή τραγικών συνεπειών και όφελος της ασφάλειας των πλοίων και των επιβαινόντων σε αυτά (εργαζόμενοι και επιβάτες).»
