Την επίσημη προσχώρησή της στο Σύμφωνο της Αττάλειας για Ενεργειακά Αποδοτικά Κτίρια (Antalya Compact for Energy Efficient Buildings) ανακοίνωσε σήμερα, 20 Νοεμβρίου 2026, η Ευρωπαϊκή Ένωση, ενισχύοντας τη διεθνή προσπάθεια επιτάχυνσης των ενεργειακών ανακαινίσεων και περιορισμού των εκπομπών του κτιριακού τομέα.
Η πρωτοβουλία, η οποία έχει συγκεντρώσει τη στήριξη 24 χωρών σύμφωνα με τη νεότερη ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προβλέπει τη βελτίωση της παγκόσμιας ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, με στόχο τη μείωση της ενεργειακής έντασης κατά τουλάχιστον 25% έως το 2035, σε σχέση με το 2020.
Η ευρωπαϊκή προσχώρηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της ολοκλήρωσης των Εθνικών Σχεδίων Ανακαίνισης Κτιρίων των κρατών μελών, τα οποία αποτελούν βασικό εργαλείο εφαρμογής της αναθεωρημένης Οδηγίας για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων (EPBD).
Από τη διεθνή δέσμευση στην ευρωπαϊκή εφαρμογή
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνδέει τη συμμετοχή της στο Σύμφωνο με τις πολιτικές ενεργειακής αναβάθμισης που αναπτύσσονται ήδη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία διαδραματίζει η Οδηγία (ΕΕ) 2024/1275, η οποία προβλέπει τη διαμόρφωση εθνικών σχεδίων για τη σταδιακή μετάβαση προς ένα ενεργειακά αποδοτικό και απαλλαγμένο από ανθρακούχες εκπομπές κτιριακό απόθεμα έως το 2050.
Η διεθνής πρωτοβουλία λειτουργεί συμπληρωματικά προς το ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο. Ο στόχος μείωσης της ενεργειακής έντασης κατά 25% αφορά το παγκόσμιο κτιριακό απόθεμα συλλογικά και δεν αποτελεί αυτοτελή δεσμευτική υποχρέωση για κάθε συμμετέχουσα χώρα ή ιδιοκτήτη ακινήτου.
Η σημερινή ανακοίνωση δεν εισάγει, επομένως, νέες υποχρεωτικές ενεργειακές κατηγορίες, πρόσθετες προθεσμίες για ιδιώτες ή νέους περιορισμούς στις μεταβιβάσεις ακινήτων.
Η 31η Δεκεμβρίου 2026 ως κρίσιμο ευρωπαϊκό ορόσημο
Το επόμενο σημαντικό βήμα για τον ευρωπαϊκό κτιριακό τομέα είναι η υποβολή των πρώτων οριστικών Εθνικών Σχεδίων Ανακαίνισης Κτιρίων, το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η σχετική υποχρέωση απορρέει από το άρθρο 3 της αναθεωρημένης EPBD.
Τα σχέδια καλύπτουν το οικιστικό και μη οικιστικό κτιριακό απόθεμα, τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα, και αντικαθιστούν τις προηγούμενες μακροπρόθεσμες στρατηγικές ανακαίνισης.
Μεταξύ των βασικών αντικειμένων τους περιλαμβάνονται:
- Η αποτύπωση των χαρακτηριστικών και της ενεργειακής κατάστασης του κτιριακού αποθέματος.
- Ο προσδιορισμός εθνικών στόχων για το 2030, το 2040 και το 2050.
- Η διαμόρφωση πολιτικών επιτάχυνσης των ανακαινίσεων.
- Η εκτίμηση των απαιτούμενων επενδύσεων και χρηματοδοτικών πόρων.
- Η παρακολούθηση της προόδου μέσω συγκεκριμένων δεικτών.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι περισσότερες χώρες της ΕΕ προβλέπουν στα σχέδιά τους μειώσεις των εκπομπών του κτιριακού τομέα άνω του 90% με μακροχρόνιο ορίζοντα.
Η αποτελεσματικότητα των σχεδίων θα εξαρτηθεί από τη δυνατότητα μετατροπής των στρατηγικών στόχων σε εφαρμόσιμα χρηματοδοτικά προγράμματα, τεχνικές απαιτήσεις και μετρήσιμες παρεμβάσεις.
Σε ποιο σημείο βρίσκεται η Ελλάδα
Η Ελλάδα υπέβαλε το προσχέδιο του Εθνικού Σχεδίου Ανακαίνισης Κτιρίων στις 2 Ιουλίου 2026, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιοποίησε την αξιολόγηση και τις σχετικές παρατηρήσεις της στις 6 Νοεμβρίου.
Στις 19 Νοεμβρίου, η ευρωπαϊκή πλατφόρμα BUILD UP παρουσίασε εκ νέου τα βασικά αποτελέσματα της αξιολόγησης.
Μεταξύ των στόχων που περιλαμβάνονται στο ελληνικό προσχέδιο καταγράφονται:
| Δείκτης | Προτεινόμενος στόχος |
|---|---|
| Μείωση τελικής κατανάλωσης ενέργειας στα κτίρια | 22% έως το 2050 έναντι του 2023 |
| Μείωση εκπομπών CO₂ του οικιστικού αποθέματος | 97% έως το 2050 έναντι του 2022 |
| Διείσδυση αντλιών θερμότητας | 50% των κτιρίων κατοικίας έως το 2050 |
| Νοικοκυριά σε ενεργειακή φτώχεια | Περιορισμός στο 4% έως το 2030 |
Πρόκειται για στόχους του υπό οριστικοποίηση ελληνικού σχεδίου και όχι για νέες ατομικές υποχρεώσεις που τέθηκαν σε ισχύ με τη σημερινή ανακοίνωση.
Όπως έχει ήδη παρουσιάσει αναλυτικά το Michanikos Online, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επισημάνει την ανάγκη περαιτέρω εξειδίκευσης της πορείας ανακαίνισης του οικιστικού αποθέματος, των ελάχιστων προτύπων ενεργειακής απόδοσης για τα μη οικιστικά κτίρια και των μηχανισμών χρηματοδότησης.
Η οριστικοποίηση του ελληνικού σχεδίου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ορόσημα για την ενεργειακή πολιτική των κτιρίων κατά την επόμενη περίοδο.
Τι σημαίνει η εξέλιξη για τους μηχανικούς
Η σύνδεση της διεθνούς πρωτοβουλίας με τα Εθνικά Σχέδια Ανακαίνισης αναδεικνύει την ανάγκη διαμόρφωσης ενός περισσότερο προβλέψιμου πλαισίου για τον τεχνικό και κατασκευαστικό κλάδο.
Η ύπαρξη σαφών στόχων και χρονοδιαγραμμάτων μπορεί να διευκολύνει τον προγραμματισμό επενδύσεων σε υλικά θερμομόνωσης, ενεργειακά συστήματα, εξοπλισμό θέρμανσης και ψύξης, ψηφιακά εργαλεία και εξειδικευμένες τεχνικές υπηρεσίες.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η μετάβαση από τις αποσπασματικές παρεμβάσεις σε ολοκληρωμένα σχέδια ανακαίνισης, τα οποία λαμβάνουν υπόψη την ενεργειακή συμπεριφορά του κελύφους, τη θερμική άνεση, την ποιότητα του εσωτερικού περιβάλλοντος και το κόστος λειτουργίας σε βάθος χρόνου.
Για την ελληνική αγορά, η εξειδίκευση του Εθνικού Σχεδίου θα αποτελέσει σημαντική παράμετρο για τον προσανατολισμό των μελλοντικών χρηματοδοτικών προγραμμάτων και των επενδύσεων ενεργειακής αναβάθμισης.
Πώς θα παρακολουθείται η διεθνής πρόοδος
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή γνωστοποίησε επίσης ότι η πρόοδος εφαρμογής της πρωτοβουλίας θα παρακολουθείται στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης για την κατάσταση του παγκόσμιου κτιριακού και κατασκευαστικού τομέα, την οποία συντονίζει η Global Alliance for Buildings and Construction (GlobalABC).
Η αξιοποίηση του υφιστάμενου μηχανισμού παρακολούθησης αποσκοπεί στην αποφυγή πρόσθετων υποχρεώσεων υποβολής στοιχείων για τις συμμετέχουσες χώρες.
Η επίσημη ευρωπαϊκή προσχώρηση ενισχύει την πολιτική υποστήριξη της πρωτοβουλίας. Το ουσιαστικό αποτέλεσμα, ωστόσο, θα αποτυπωθεί στον ρυθμό υλοποίησης των ανακαινίσεων, στη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης και στη μετρήσιμη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κτιριακού αποθέματος.
Πηγές
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή – EU backs global compact to cut energy bills and emissions from buildings, 20.11.2026
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή – National Building Renovation Plans: Εθνικά σχέδια, αξιολογήσεις και συστάσεις
- BUILD UP – Greece: Assessment of the draft national building renovation plan, 19.11.2026
- EUR-Lex – Οδηγία (ΕΕ) 2024/1275 για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων
Σχετική προηγούμενη κάλυψη
- COP31: Στόχος μείωσης της ενεργειακής έντασης των κτιρίων κατά 25% έως το 2035 – Οι προτεραιότητες για τις ανακαινίσεις
- Εθνικό Σχέδιο Ανακαίνισης Κτιρίων: Τα σημαντικά κενά που εντοπίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο ελληνικό σχέδιο






