Με ρυθμό αύξησης ακόμη και 10% ετησίως αναμένεται να «τρέξουν» τα επόμενα χρόνια οι επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά, καθώς ανανεώνεται το επενδυτικό ενδιαφέρον, μετά και τη φιλόδοξη στροφή της κυβέρνησης στην πράσινη ανάπτυξη, που δημιουργεί θετικό κλίμα για τις κινήσεις μεγάλων «παικτών». Πολλά έργα σε όλη την Ελλάδα βρίσκονται στην εκκίνηση, ενώ οι τράπεζες είναι έτοιμες να ανοίξουν και πάλι τη στρόφιγγα της χρηματοδότησης.
Ο Σπύρος Βενετσιάνος, Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής Eurobank, Head of Structured Finance Group Corporate & Investment Banking, υπογραμμίζει στο Business Daily πως «αναμένεται να υπάρχει μεγαλύτερη επενδυτική δράση στα επόμενα χρόνια. Η Τράπεζα πιστεύει πολύ στη δυναμική που έχει ο τομέας των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και των φωτοβολταϊκών». Όπως αναφέρει, ειδικότερα, «οι επενδύσεις πιστεύουμε ότι θα αυξάνονται με ταχύ ρυθμό τα επόμενα χρόνια, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας κατά τουλάχιστον 5%-10%.»
Το θεσμικό πλαίσιο φαίνεται πως δεν ήταν ποτέ πρόβλημα για τις επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Σύμφωνα με τον Γιάννη Σαράτση, Head of Project Finance Group Corporate & Investment Banking της Eurobank, «το θεσμικό πλαίσιο της Ελλάδας είναι πλήρες και ακολουθεί τις πιο σύγχρονες τάσεις διεθνώς ενώ, οι ελληνικές εποπτεύουσες αρχές διαθέτουν ικανά και έμπειρα στελέχη που κάνουν σωστά τη δουλειά τους όλα αυτά τα χρόνια. Μέχρι τώρα η ΡΑΕ ανταποκρίθηκε με απόλυτη επιτυχία στις απαιτήσεις της αγοράς. Για παράδειγμα, το New Deal έγινε με τον καλύτερο τρόπο, παρά το γεγονός ότι δέχθηκε και αντιδράσεις. Είναι όμως προφανές ότι οι αλλαγές χρειάζονται, γιατί τα πράγματα αλλάζουν και πρέπει να υπάρχει πάντα μια βελτίωση.»
«Μια αναγκαία βελτίωση, την οποία υποσχέθηκε η κυβέρνηση, είναι η επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης. Διότι ναι μεν το θεσμικό πλαίσιο διευκόλυνε και προωθούσε την ανάπτυξη ΑΠΕ όμως τελικά αυτό, από μόνο του, αποδείχθηκε ότι δεν αρκεί, με αποτέλεσμα τα επενδυτικά έργα να αργούν να υλοποιηθούν. Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν βρίσκεται ούτε στις προθέσεις ούτε στο θεσμικό πλαίσιο. Ενώ η ΡΑΕ διαθέτει καταρτισμένο προσωπικό, αυτό δεν επαρκεί για να ανταπεξέλθει με τους ρυθμούς που απαιτούνται. Ένας συνδυασμός περαιτέρω απλοποίησης των διαδικασιών έγκρισης και αδειοδότησης με ενίσχυση του προσωπικού, θα μπορούσε εύκολα και με ταχύτητα να ξεμπλοκάρει και να προχωρήσουν τα έργα». σημειώνει ο κ. Σαράτσης.
Η επιτάχυνση των διαδικασιών με την κατάργηση της άδειας παραγωγής και την αντικατάστασή της από μια βεβαίωση, την οποία ο επενδυτής θα παίρνει μέσα σε λίγες ημέρες από το καινούργιο ενιαίο πληροφοριακό σύστημα που δημιουργείται, αποτελεί έναν ακόμη θετικό παράγοντα για την περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ στη χώρα, καθώς ένας μεγάλος αριθμός έργων περιμένει για να ξεκινήσουν. Στον κύκλο αιτήσεων της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, του περασμένου Σεπτεμβρίου, για παράδειγμα, τα φωτοβολταϊκά απέσπασαν τη μερίδα του λέοντος, με 82 φακέλους για άδειες παραγωγής ισχύος 1.642 MW.
Αλλάζει η διάρθρωση της αγοράς
Είναι αλήθεια πως στην προηγούμενη δεκαετία έγιναν πολλά λάθη στην αγορά των φωτοβολταϊκών. Λάθη που στοίχισαν. Οι αποφάσεις για γενναίες επιδοτήσεις στις τιμές, δημιούργησε την εντύπωση σε πολλούς ότι βρήκαν στα φωτοβολταϊκά μια χρυσή ευκαιρία για μεγάλο και εύκολο κέρδος. Αυτές οι πολλές, μικρότερες μεν, αλλά επιδοτούμενες επενδύσεις μπορεί να μετρήθηκαν ως ανάπτυξη της αγοράς, όμως αύξησαν σημαντικά το κενό στο πράσινο ταμείο. Επιπλέον, η πολιτική αυτή έδωσε μία επιχειρηματική διέξοδο σε πολλούς μικρομεσαίους επενδυτές, αλλά δημιούργησε μια κατακερματισμένη αγορά που δεν χαρακτηρίστηκε ούτε από την τεχνογνωσία, ούτε από οικονομίες κλίμακος, ούτε από το μέγεθος που είναι οι απαραίτητες προϋποθέσεις για ένα εξαγώγιμο προϊόν.
Με τις αλλαγές που φέρνει το Target Model και το Χρηματιστήριο Ενέργειας, η αγορά των ΑΠΕ αναμένεται να γίνει πλέον πιο εξειδικευμένη. Και είναι αναμενόμενο οι μικροί ιδιώτες που είχαν μπει στην αγορά την περασμένη δεκαετία, να δυσκολευθούν, είτε να παραμείνουν είτε να επεκταθούν σε άλλα έργα. Ενδεχομένως, γι’ αυτό παρατηρούμε κάποια δραστηριοποίηση στη δευτερογενή αγορά που, όμως, συνδέεται και με πολύ καλές τιμές. Υπήρξαν επίσης περιπτώσεις όπου μικρομεσαίοι ιδιώτες προχώρησαν σε πωλήσεις των μικρών φωτοβολταϊκών πάρκων με σκοπό να αντιμετωπίσουν οικονομικές δυσκολίες και υποχρεώσεις τους κατά τη διάρκεια της κρίσης.
«Όλα δείχνουν ότι η αγορά αναγκαστικά θα οδηγηθεί σε συγκέντρωση. Οι άδειες θα μεγαλώνουν. Θα πρέπει να «μπιντάρουν» καθημερινά και να έχουν σταθερή παραγωγή. Πλέον, η αγορά θα γίνει πιο σοφιστικέ, πιο εξειδικευμένη, σημειώνει ο κ. Βενετσιάνος. Δεν αναφέρομαι σε μικρούς ιδιοπαραγωγούς (αγρότες ή ιδιώτες με φωτοβολταΪκά στις στέγες). Αναφέρομαι σε μικρούς επενδυτές με περιορισμένα κεφάλαια. Αυτοί δύσκολα θα μπουν σε μια αγορά που αλλάζει γιατί θα πρέπει να ανταγωνιστούν πολύ μεγάλους παίκτες με τεχνογνωσία και που μπορούν να πετύχουν οικονομίες κλίμακος και θα προσδιορίσουν το ρυθμό ανάπτυξης της αγοράς.
Θα πρέπει ωστόσο να σημειώσω πως σε κάθε περιβάλλον, έτσι και εδώ, πάντα υπάρχει ο χώρος που θα επιτρέψει σε έναν ικανό μικρομεσαίο επενδυτή να ξεχωρίσει και να αναπτυχθεί. Πουθενά δεν εξαφανίστηκαν οι μικροί για να κυριαρχήσουν μόνο οι μεγάλοι παίκτες. Εμείς στην Eurobank έχουμε αναπτύξει άλλωστε ειδικά προϊόντα για τη στήριξη αυτής της κατηγορίας πελατών μας, από συμβουλευτικά έως χρηματοδοτικά, ώστε όχι μόνο να παραμείνουν ενεργοί και βιώσιμοι αλλά και να αναπτυχθούν εκμεταλλευόμενοι κάθε φορά τα πλεονεκτήματά τους.»
