Από τα πρώτα, πολύ πιθανόν και το πρώτο, νομοσχέδια που θα φέρει στο πρώτο δίμηνο του νέου έτους το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι η υιοθέτηση της κοινοτικής οδηγίας 944/2019 αναφορικά με τους κανόνες ηλεκτρικής ενέργειας.
Αυτό αναφέρουν πληροφορίες, με τον υπουργό Κωστή Χατζηδάκη να έχει συστήσει νομοπαρασκευαστική ομάδα ώστε να ενσωματώσει τις διατάξεις στο εθνικό δίκαιο.
Ανάμεσα στις αλλαγές που φέρνει το νομοσχέδιο είναι η «δυναμική τιμολόγηση» των καταναλωτών, η παροχή της δυνατότητας στους πολίτες να πωλούν την ηλεκτρική ενέργεια που οι ίδιοι παράγουν και το πλαίσιο που θα διέπει τα έξυπνα συστήματα μέτρησης της κατανάλωσης.
Ενεργοί πελάτες
Μεγάλη αλλαγή είναι η καθιέρωση των «ενεργών πελατών», δηλαδή των καταναλωτών που θα μπορούν ανεμπόδιστα να πωλούν την ηλεκτρική ενέργεια από αυτοπαραγωγή.
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο που ετοιμάζει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας οι ενεργοί πελάτες δικαιούνται:
1. Να ασκούν τη δραστηριότητά τους είτε απευθείας είτε μέσω σωρευτικής εκπροσώπησης
2. Να πωλούν αυτοπαραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια μεταξύ άλλων μέσω συμφωνιών αγοράς ενέργειας
3. Να συμμετέχουν σε προγράμματα ευελιξίας και ενεργειακής απόδοσης
4. Να αναθέτουν σε τρίτους τη διαχείριση των εγκαταστάσεων που απαιτούνται για τις δραστηριότητές τους, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάστασης, της λειτουργίας, της διαχείρισης δεδομένων και της συντήρησης χωρίς οι τρίτοι αυτοί να θεωρούνται ενεργοί πελάτες·
Σύμβαση σωρευτικής εκπροσώπησης
Το νομοσχέδιο θα δίνει την ελευθερία σε όλους τους πελάτες να αγοράζουν και να πωλούν υπηρεσίες ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της σωρευτικής εκπροσώπησης, εξαιρουμένης της προμήθειας, ανεξάρτητα από τη σύμβαση προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας που έχουν συνάψει και από επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας της επιλογής τους. Μάλιστα με τις διατάξεις θα ορίζεται ότι «εάν ο τελικός πελάτης επιθυμεί να συνάψει σύμβαση σωρευτικής εκπροσώπησης, ο τελικός πελάτης μπορεί να το πράξει χωρίς τη συγκατάθεση της επιχείρησης ηλεκτρικής ενέργειας του τελικού πελάτη».
Δυναμική Τιμολόγηση
Με τις διατάξεις του νομοσχεδίου του ΥΠΕΝ καθιερώνεται η «σύμβαση δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας». Δηλαδή η σύμβαση προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ προμηθευτή και τελικού πελάτη η οποία αντικατοπτρίζει τη διακύμανση της τιμής στις αγορές άμεσης παράδοσης, συμπεριλαμβανομένων των αγορών επόμενης ημέρας και των ενδοημερήσιων αγορών, σε χρονικά διαστήματα τουλάχιστον ίσα με τη συχνότητα εκκαθάρισης της αγοράς·
Με βάση το νέο πλαίσιο οι προμηθευτές θα μπορούν να παρέχουν σύμβαση δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας. Οι τελικοί πελάτες που διαθέτουν έξυπνο μετρητή μπορούν να ζητούν τη σύναψη σύμβασης δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας από τουλάχιστον έναν προμηθευτή και από κάθε προμηθευτή που έχει περισσότερους από 200 000 τελικούς πελάτες.
Με τις διατάξεις του νομοσχεδίου θα εξασφαλίζεται ότι οι τελικοί πελάτες έχουν ολοκληρωμένη ενημέρωση από τους προμηθευτές σχετικά με τις ευκαιρίες, το κόστος και τους κινδύνους που συνεπάγεται αυτή η σύμβαση δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας και θα διασφαλίζει ότι οι προμηθευτές υποχρεούνται να ενημερώνουν καταλλήλως τους τελικούς πελάτες, επίσης σχετικά με την ανάγκη εγκατάστασης κατάλληλου μετρητή ηλεκτρικής ενέργειας.
Αλλαγή προμηθευτή
Σημαντική αλλαγή έρχεται με διατάξεις που θα δίνουν το δικαίωμα στους καταναλωτές να αλλάζουν προμηθευτές ή συμμετέχοντα στην αγορά σωρευτικής εκπροσώπησης. Η αλλαγή θα πρέπει να πραγματοποιείται εντός του συντομότερου δυνατού χρονικού διαστήματος. Πιο συγκεκριμένα οι πελάτες που επιθυμούν να αλλάξουν προμηθευτές ή συμμετέχοντα στην αγορά που δραστηριοποιείται στη σωρευτική εκπροσώπηση, εφόσον τηρούν τους συμβατικούς όρους, δικαιούνται μια τέτοια αλλαγή εντός τριών εβδομάδων κατά μέγιστο από την ημερομηνία της αίτησης.
Το ΥΠΕΝ μάλιστα εξετάζει να υιοθετήσει και τις διατάξεις της οδηγίας της Ε.Ε. σύμφωνα με την οποία έως τον Ιανουάριο του 2026 η τεχνική διαδικασία αλλαγής προμηθευτή διαρκεί το πολύ 24 ώρες και είναι δυνατή οποιαδήποτε εργάσιμη ημέρα.
Έξυπνα συστήματα μέτρησης
Προϋπόθεση για τις προαναφερόμενες αλλαγές είναι η εγκατάσταση έξυπνων συστημάτων μέτρησης της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Η κοινοτική οδηγία προβλέπει ότι τα κράτη μέλη διασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα των εν λόγω έξυπνων συστημάτων μέτρησης καθώς και την ικανότητά τους να παρέχουν στοιχεία για τα συστήματα ενεργειακής διαχείρισης των καταναλωτών. Αυτό επιδιώκει και το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ.
Ζήτημα που εξετάζει το υπουργείο είναι και η διάταξη της οδηγίας σύμφωνα με την οποία οι τελικοί πελάτες θα συνεισφέρουν στις σχετικές δαπάνες της εγκατάστασης με διαφανή και αμερόληπτο τρόπο λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τα μακροπρόθεσμα οφέλη για ολόκληρη την αλυσίδα αξίας.
Με βάση και τις κατευθύνσεις των Βρυξελλών, το ΥΠΕΝ θεσπίζει την υποχρέωση ώστε τα συστήματα έξυπνης μέτρησης να μετρούν με ακρίβεια την πραγματική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και είναι ικανά να παρέχουν στους τελικούς πελάτες πληροφορίες σχετικά με τον πραγματικό χρόνο χρήσης. Τα επικυρωμένα ιστορικά δεδομένα κατανάλωσης καθίστανται εύκολα και ασφαλώς διαθέσιμα και ορατά στους τελικούς πελάτες κατόπιν αιτήματος και χωρίς πρόσθετη χρέωση.
Επιπλέον θα διασφαλίζονται προσωπικά δεδομένα των καταναλωτών, ενώ θα παρέχονται κατάλληλες συμβουλές και πληροφορίες στους τελικούς πελάτες πριν από ή κατά τον χρόνο εγκατάστασης έξυπνων μετρητών, κυρίως σχετικά με το σύνολο των δυνατοτήτων τους όσον αφορά τη χρήση των ενδείξεων του μετρητή, την παρακολούθηση της κατανάλωσης ενέργειας, καθώς και τη συλλογή και την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, σύμφωνα με την ισχύουσα ενωσιακή νομοθεσία για την προστασία των δεδομένων
