Δρομολογούνται σταδιακά οι διαδικασίες για την προώθηση ενός μεγάλου project ανάπτυξης συγκροτήματος επεξεργασίας δεδομένων στα Σπάτα, που αναμένεται να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας τόσο κατά τη φάση της κατασκευής, όσο και κατά τη λειτουργία του. Ο λόγος για το data center, μια επένδυση 300 εκατ. ευρώ (τμήμα συνολικής επένδυσης που σε πλήρη ανάπτυξη θα αγγίξει το 1 δισ.), που αποτελεί κοινό project των Dromeus Capital – Apto, με τη δεύτερη να πρόκειται για το «όχημα» της Pimco, της μεγάλης αμερικανικής εταιρείας διαχείρισης επενδύσεων, στον τομέα των κέντρων επεξεργασίας μεγάλου όγκου δεδομένων. Φαίνεται ότι για την Apto η Ελλάδα αποτελεί ελκυστική επιλογή για επενδύσεις στον τομέα αυτόν, προκρίνοντας για το έργο μια στρατηγική συνεργασία με την Dromeus Capital η οποία έχει παρουσία στην εγχώρια αγορά ακινήτων.
Ειδικότερα, τέθηκε σε διαβούλευση έως τις 7 Οκτωβρίου 2025 η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για τη δημιουργία του Data Center με την ονομασία «Project Olive», στην περιοχή Δήμων Σπάτων – Αρτέμιδος, Περιφερειακής Ενότητας Ανατολικής Αττικής, με φορέα την ΓΚΡΕΚΟ ΜΙ Μονοπρόσωπη Α.Ε.. H συνολική ηλεκτρική ισχύς του Data Center είναι 80 MW. Ο υποσταθμός, ο οποίος θα υποστηρίζει τη λειτουργία του υπό μελέτη Data Center, θα έχει Τ = 150 kV.
Επενδυτικός πόλος η Ελλάδα
Η επένδυση αυτή θα είναι σε απόσταση μόλις 15 λεπτά από τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, σχεδιάζεται σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η Ελλάδα έχει μπει στο επίκεντρο επενδύσεων σε data centers, με σκοπό να αποτελέσει βασικό κόμβο της Ευρώπης, λόγω της εξαιρετικής της γεωγραφικής θέσης, όπως έχουμε αναφέρει. Το έργο έχει ήδη λάβει προέγκριση και έχει εξασφαλίσει μέσω σύμβασης με τον ΑΔΜΗΕ ρεύμα υψηλής τάσης. Η Apto είναι μια ανερχόμενη δύναμη στον τομέα αυτόν, με την Domeus Capital, υπό τον Αχιλλέα Ρίσβα (διευθύνων σύμβουλος και επικεφαλής επενδύσεων του Group) να διαθέτει περί τα 500 εκατ. ευρώ σε περιουσιακά στοιχεία υπό διαχείριση με σημαντικά ακίνητα στη χώρα μας.
Να θυμίσουμε ότι, όπως αναφέρεται, το συνολικό επενδυτικό ενδιαφέρον για τα κέντρα δεδομένων στην Αττική (συμπεριλαμβανομένου του υπό μελέτη έργου) προσεγγίζει το 1 δισ., γεγονός που δείχνει το ενδιαφέρον διεθνών εταιριών τεχνολογίας να επενδύσουν στην Ελλάδα, με επενδύσεις όπως της Microsoft κ.α. να ξεχωρίζουν, ενώ υπάρχουν και σχέδια για νέα projects, όπως π.χ. των ΔΕΗ και EDGNEX Data Centers της DAMAC (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα), επένδυση 150 εκατ. ευρώ σε ακίνητο 32 στρεμμάτων που σήμερα ανήκει στις Trade Estate ΑΕΕΑΠ και Ten Brinke απέναντι από το Smart Park και το Designer Outlet Athens κ.α..
Όπως σημειώνεται και στην ΜΠΕ, η Ελλάδα αποτελεί αναδυόμενο κόμβο για την εγκατάσταση data centers, αξιοποιώντας τη στρατηγική της θέση μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής. Μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες επενδύουν στη χώρα, ενισχύοντας τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές και τη συνδεσιμότητα. Η ύπαρξη προγραμμάτων χρηματοδότησης από την ΕΕ επιταχύνει την ανάπτυξη του τομέα, ενώ η υιοθέτηση ενεργειακά βιώσιμων πρακτικών καθιστά τα data centers πιο αποδοτικά και περιβαλλοντικά φιλικά. Η ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας, η μείωση του κόστους διαχείρισης δεδομένων και η δημιουργία ευκαιριών απασχόλησης αποτελούν σημαντικά κίνητρα για τη χώρα ώστε να εστιάσει στον τομέα των Data Centers.
Παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη της αγοράς στην Ελλάδα παρουσιάζονται ακολούθως:
• Στρατηγική τοποθεσία: Η Ελλάδα βρίσκεται στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, καθιστώντας την ιδανική για τη διασύνδεση δεδομένων.
• Μεγάλες διεθνείς εταιρίες στον τομέα της τεχνολογίας στρέφονται σε επενδύσεις στην ευρύτερη περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου με την Ελλάδα να αποτελεί ιδανικό τόπο για τις υποδεχθεί.
• Ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιακών υποδομών: Η Ελλάδα συμμετέχει σε έργα οπτικών ινών και υποθαλάσσιων καλωδιακών συνδέσεων που θα ενισχύσουν τη συνδεσιμότητα.
• Ευρωπαϊκή Χρηματοδότηση: Η Ελλάδα επωφελείται από τα κονδύλια της ΕΕ για την ενίσχυση των ψηφιακών της υποδομών.
Ποιο είναι το project
Το έργο αφορά στην κατασκευή Κέντρου Δεδομένων (Data Center), που προορίζεται για την φιλοξενία, διασύνδεση και λειτουργία εξοπλισμού τεχνολογιών πληροφορικής (υπολογιστικού, δικτυακού και τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού), και θα παρέχει υπηρεσία αποθήκευσης, επεξεργασίας και μεταφοράς δεδομένων. Το προτεινόμενο έργο προβλέπει την κατασκευή δύο Data Centers με πλήρη υποδομή (υποσταθμοί, γεννήτριες, ψυκτικά συστήματα, φωτοβολταϊκά, φυτεύσεις). Περιλαμβάνει επίσης χώρους στάθμευσης και ασφάλειας.
Αποτελείται από 2 τμήματα συνολικού εμβαδού 62.710 τ.μ. (το τμήμα Α με εμβαδόν 22.735,5 τ.μ. και το τμήμα Β με εμβαδόν 39.974,5 τ.μ.). Το Κέντρο Δεδομένων χωροθετείται σε δύο οικόπεδα του Επιχειρηματικού Πάρκου Πέτρα Γυαλού – Βούλια – Προκαλήσι του Δήμου Σπάτων-Αρτέμιδος. Σε απόσταση περίπου 3,4 km προς τα νοτιοδυτικά βρίσκεται η Αττική Οδός, σε απόσταση περίπου 1 km προς τα βορειοδυτικά βρίσκεται η προέκταση της Περιφερειακής Υμηττού προς την Ραφήνα, ενώ σε απόσταση περίπου 0,9 km βρίσκεται η οδός Σπάτων (Δημάρχου Χρήστου Μπέκα), ενώ 1,7 km βόρεια βρίσκεται η Λεωφόρος Μαραθώνος.
Σύμφωνα με την ΜΠΕ, στο βορειοανατολικό οικόπεδο (οικόπεδο Α) θα κατασκευασθεί διώροφο Κέντρο Δεδομένων (Data Center – DC1), δεξαμενές καταιονισμού, χώρος στάθμευσης, ασφαλής περιμετρική περίφραξη με φυλάκιο και όλες οι βοηθητικές εγκαταστάσεις του χώρου. Στο νοτιοδυτικό οικόπεδο (οικόπεδο Β) θα κατασκευασθεί επίσης διώροφο Κέντρο Δεδομένων (Data Center – DC2), δεξαμενές καταιονισμού, χώρος στάθμευσης, ασφαλής περιμετρική περίφραξη με φυλάκιο, υποσταθμός υψηλής τάσης 80MVA και όλες οι βοηθητικές εγκαταστάσεις.
Τα κτίρια του Data Center αποτελούνται κυρίως από την περιοχή των γραφείων (3 όροφοι) και την περιοχή των servers – διακομιστών (2 όροφοι). Θα έχουν μέγιστη ζήτηση ισχύος έως 80MW. Στα δώματα των Κέντρων δεδομένων θα υπάρχουν συστήματα ψύξης. Ενώ επί του εδάφους αναπτύσσονται 40 εφεδρικές γεννήτριες.
Η εγκατάσταση προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε δύο φάσεις:
Φάση 01 – Κέντρο Δεδομένων 1 (DC 1), με τις σχετικές δεξαμενές και αντλίες καταιωνιστήρων, αντλίες καυσίμων, αυλή γεννητριών, φυλάκιο και υποσταθμό ηλεκτρικής ενέργειας 80MVA εντός ασφαλούς περιμετρικής περίφραξης.
Φάση 02 – Κέντρο Δεδομένων 2 (DC 2), με τις σχετικές δεξαμενές και αντλίες καταιωνιστήρων, αντλίες καυσίμων, αυλή γεννητριών και φυλάκιο εντός ασφαλούς περιμετρικής περίφραξης.
Στόχος και σκοπιμότητα
Η σύγχρονη ψηφιακή οικονομία βασίζεται στη διαχείριση τεράστιων όγκων δεδομένων, καθιστώντας τα Data Centers ζωτικής σημασίας για την αποθήκευση, επεξεργασία και ασφαλή διαχείριση πληροφοριών. Η αυξανόμενη χρήση του διαδικτύου, η τεχνητή νοημοσύνη, το cloud computing και οι τηλεπικοινωνιακές υποδομές έχουν δημιουργήσει αυξημένες απαιτήσεις για ενεργειακά αποδοτικές και τεχνολογικά προηγμένες εγκαταστάσεις. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η παραγωγή δεδομένων αυξάνεται με εκθετικούς ρυθμούς, ενώ ο ψηφιακός μετασχηματισμός επιχειρήσεων και κυβερνήσεων απαιτεί υποδομές υψηλής απόδοσης. Τα data centers ενισχύουν την ασφάλεια της πληροφορίας, συμβάλλουν στη βελτιστοποίηση επιχειρησιακών λειτουργιών και διασφαλίζουν τη διαθεσιμότητα δεδομένων. Ταυτόχρονα, εξελίσσονται τεχνολογικά ώστε να ελαχιστοποιούν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα, μέσω χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και καινοτόμων τεχνολογιών ψύξης.
Οι βασικοί παράγοντες που οδηγούν στην παγκόσμια ανάπτυξη των data centers είναι οι εξής:
• Ετήσια εκρηκτική αύξηση της χρήσης δεδομένων
• Ανάπτυξη cloud computing: Μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων έχουν μεταφέρει ένα μέρος των λειτουργιών τους στο cloud.
• Τεχνητή νοημοσύνη και machine learning: Αυξάνεται η ανάγκη για επεξεργαστική ισχύ οριζόντια σε όλους τους κλάδους της οικονομίας.
Τα οφέλη
Όπως αναφέρεται στην ΜΠΕ, τα κυριότερα οφέλη σε περιφερειακό επίπεδο είναι η ενίσχυση της οικονομίας, η αναβάθμιση των ψηφιακών υποδομών της περιοχής, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας στην κατασκευή, λειτουργία και υποστήριξη του data center, η προσέλκυση νέων επιχειρήσεων στον τομέα της τεχνολογίας και των υπηρεσιών δεδομένων και η ανάπτυξη ακινήτων και υποδομών λόγω αυξημένης επενδυτικής δραστηριότητας στην περιοχή. Το data center αποτελεί υποδομή αιχμής που αναμένεται να λειτουργήσει ως καταλύτης τεχνολογικής προόδου για την τοπική κοινωνία αλλά και για την ευρύτερη περιοχή. Κατά την έννοια αυτή, αναμένεται να αναβαθμίσει την ποιότητα ζωής των κατοίκων, ενισχύοντας την συνδεσιμότητα και την πρόσβαση σε υπηρεσίες τεχνολογίας αιχμής.
Ως προς τη θέση εγκατάστασης του έργου εξετάστηκαν τρεις εναλλακτικές περιοχές στην Αττική. Το Κορωπί αποκλείστηκε λόγω μικρής έκτασης και εγγύτητας σε κατοικίες, η Παιανία είχε επαρκή έκταση, αλλά παρουσίασε τεχνικούς περιορισμούς (γραμμές υψηλής τάσης και γειτνίαση με κατοικίες), με τα Σπάτα να επιλέγονται ως βέλτιστη θέση, λόγω μεγάλης διαθέσιμης έκτασης, θεσμοθετημένων χρήσεων.
Ιστορική εξέλιξη του έργου
Το έργο ξεκίνησε στα μέσα Φεβρουαρίου του 2023 με προκαταρκτικές ενέργειες για τον έλεγχο των οικοπέδων και την οικοδομησιμότητα των οικοδομικών τετραγώνων Ε41 και Ε54 του «Επιχειρηματικού Πάρκου Πέτρα Γυαλού – Βούλια – Προκαλήσι» από άποψη καταλληλότητας για εγκατάσταση Data Centers. Τον Ιούλιο του 2023 χορηγήθηκαν από την ΥΔΟΜ του Δήμου Σπάτων-Αρτέμιδας Προεγκρίσεις Οικοδομικής Άδειας και για τα δύο οικόπεδα. Φορέας της επένδυσης είναι η εταιρεία GRECO MI και η διαχείριση του έργου ανατέθηκε στην εταιρεία APTO.
Η σχετική συμφωνία σύνδεσης από τον ΑΔΜΗΕ ολοκληρώθηκε στις 13-10-2023 και η οριστική σύμβαση υπογράφηκε τον Νοέμβριο του 2024. Από το τέλος του καλοκαιριού του 2023, έχουν εκπονηθεί οι απαιτούμενες αρχιτεκτονικές, στατικές και ηλεκτρομηχανολογικές μελέτες σε επίπεδο λεπτομέρειας RIBA – στάδιο 2 και για τα δύο οικόπεδα σε συνεργασία με διεθνείς μελετητικές εταιρείες με εμπειρία σε μελέτες Data Centers.
