Της Λένας Κισσάβου
Στον αέρα «τίναξαν» τον κατασκευαστικό κλάδο και τις ελληνικές εργοληπτικές επιχειρήσεις οι ραγδαίες αυξήσεις τιμών στα δομικά υλικά, με αποτέλεσμα να απειλούνται έργα υποδομών του ευρύτερου δημόσιου τομέα.
Οι εργολάβοι αδυνατούν να συνεχίσουν έργα που έχουν αναλάβει με διαγωνισμούς από το 2020 και το 2021, καθώς οι προϋπολογισμοί τους δεν ανταποκρίνονται στο σημερινό κόστος των υλικών ενώ, παράλληλα με τις αυξήσεις των καυσίμων, διπλασιάστηκαν και τα μεταφορικά τους έξοδα.
Υποστηρίζουν ότι οι αυξήσεις σε υλικά, όπως σε άσφαλτο, σίδερο, χαλκό, πολυαιθυλένιο, PVC, αλουμίνιο και πετρελαιοειδή γενικά, έχουν διπλασιαστεί από το 2020 σταδιακά μέχρι και σήμερα, αγγίζοντας απαγορευτικά ύψη για την υλοποίηση έργων με τιμές του 2020 και του 2021.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα παραθέτει στην «Ε» εργολάβος της Λάρισας: «Τον Ιούλιο του 2020 αγοράζαμε την άσφαλτο από το παρασκευαστήριο με 250 ευρώ τον τόνο. Σταδιακά το κόστος αυξανόταν συνεχώς και πριν λίγες μέρες άγγιξε τα 630 ευρώ τον τόνο. Σήμερα έχει σταθεροποιηθεί (άγνωστο μέχρι πότε) στα 560 ευρώ ο τόνος, ενώ μεταβάλλεται καθημερινά.
Αντίστοιχα διπλασιάστηκαν και τα έξοδα στις μεταφορές. Αν μέχρι το 2020 υπολογίζονταν στα 10.000 ευρώ την εβδομάδα, σήμερα ανέρχονται στα 25.000 ευρώ την εβδομάδα» και καταλήγει: «Όσοι έχουν αναλάβει έργα στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, οικονομικά έχουν φτάσει στα όριά τους, καθώς με τις εκπτώσεις που έδωσαν στους διαγωνισμούς μειώθηκε στο έπακρο, έως μηδενίστηκε, το εργολαβικό κέρδος. Οι εταιρείες αυτήν τη στιγμή στραγγαλίζονται! Χρησιμοποιούν τα αποθεματικά τους για να συνεχίσουν τα έργα με απώλειες των κεφαλαίων τους…».
Παράλληλα, στελέχη εργοληπτικών εταιρειών δηλώνουν στην «Ε» πως, λόγω του ύψους των τιμών, μειώθηκε κατακόρυφα η ζήτηση σε άσφαλτο κατά 70% στις παρασκευαστικές εταιρείες, με αποτέλεσμα αυτές να παράγουν μόνο κατά παραγγελία και μόνο με προκαταβολή. Γεγονός που, μεταξύ άλλων, σημαίνει και καθυστέρηση στην προμήθεια της ασφάλτου από τις εργοληπτικές εταιρείες που συνεχίζουν έργα.
«Η αλυσίδα των επιχειρήσεων του κατασκευαστικού τομέα καταρρέει…» τονίζουν χαρακτηριστικά και ζητούν αναπροσαρμογή τιμών, αλλιώς βλέπουν λουκέτο.
Μάλιστα στο μεγαλύτερο ποσοστό τους, εκτιμούν ότι η εισβολή στην Ουκρανία, ήταν η αφορμή για το ξέφρενο ράλι των τιμών, και αποδίδουν τις αυξήσεις στις πρώτες ύλες σε «πρόθεση τεράστιας κερδοσκοπίας».
ΣΤΑΜΑΤΟΥΝ ΕΡΓΑ ΟΔΟΠΟΙΙΑΣ
Αποτέλεσμα της κατάστασης που διαμορφώθηκε είναι να σταματήσουν, σε ορισμένες περιπτώσεις σήμερα, έργα οδοποιίας γενικότερα στην Π.Ε. Λάρισας, με τις ανάδοχες εργοληπτικές εταιρείες να ζητούν από τους φορείς υλοποίησης αναθεωρήσεις προϋπολογισμών.
Σύμφωνα με πληροφορίες μηχανικών εργοληπτικών εταιρειών, τα έργα που συνεχίζονται κρίνονται άκρως αναγκαία και συνυπολογίζεται φυσικά ο βαθμός επικινδυνότητας αν παραμείνουν ημιτελή.
ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ
Αυξήθηκαν κατακόρυφα τα αιτήματα των αναδόχων για αναθεωρήσεις προϋπολογισμών των έργων που εξελίσσονται αυτήν την περίοδο.
Ειδικά για τα έργα ασφαλτοστρώσεων, ζητούν προσαυξήσεις κατά 20% στο συμβατικό ποσό προϋπολογισμού.
Επειδή, σήμερα η ΔΕΥΑΛ υλοποιεί ένα μεγάλο έργο αντικατάστασης δικτύων της στη Λάρισα, στο οποίο περιλαμβάνεται και η αποκατάσταση του οδοστρώματος, ρωτήσαμε τον αντιπρόεδρο της επιχείρησης κ. Δημ. Μαβίδη για το πόσο θα επηρεάσει η κατάσταση αυτή την εξέλιξη του έργου.
Ο αντιπρόεδρος εμφανίστηκε καθησυχαστικός, όσον αφορά τουλάχιστον αυτήν τη χρονική περίοδο, τονίζοντας: «Μέχρι στιγμής δεν έχουμε σοβαρό πρόβλημα και όλα τα έργα της ΔΕΥΑΛ συνεχίζονται κανονικά, παρά τις ανατιμήσεις των υλικών.
Φυσικά υπάρχουν αιτήματα εργολάβων για αναθεωρήσεις προϋπολογισμού των έργων και προχωράμε στην ικανοποίησή τους.
Τελικά το «μάρμαρο» το πληρώνει ο φορέας υλοποίησης των έργων, ο προϋπολογισμός του οποίου τινάζεται στον αέρα!».
O ΣΑΤΕ
Να σημειωθεί ότι ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιρειών (ΣΑΤΕ) έχει κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου στην Πολιτεία και τον περασμένο Μάρτιο έστειλε τελεσίγραφο για «σοβαρό κίνδυνο διάλυσης συμβάσεων Δημοσίων Έργων» στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών λόγω των συνεχών ανατιμήσεων των υλικών που ενσωματώνονται στα τεχνικά έργα (σίδηρος, τσιμέντο, ξυλεία, χαλκός, άσφαλτος, πολυαιθυλένιο, PVC, αλουμίνιο, πετρελαιοειδή γενικά κ.λπ.) τον τελευταίο ενάμιση χρόνο.
Ζητούν «Α) Τη χορήγηση αυτοδίκαιης παράτασης τεσσάρων έως έξι μηνών μετά από αίτηση των εργοληπτικών επιχειρήσεων.
Β) Τη θεσμοθέτηση σύγχρονου και σοβαρού συστήματος αναθεώρησης των τιμών εντός του συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος» και τονίζουν ότι «είναι δεδομένο ότι εάν δεν τηρηθούν οι ανωτέρω προϋποθέσεις οι περισσότερες εργοληπτικές επιχειρήσεις θα προβούν σε διάλυση των συμβάσεων έργων παράλληλα με αίτημα αποζημίωσης».
ΝΕΟΣ ΝΟΜΟΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
Λόγω των σοβαρών οικονομικών επιπτώσεων στον τομέα της εκτέλεσης των δημόσιων έργων, εξαιτίας της διαπιστωμένης και παρατεταμένης αύξησης των τιμών των υλικών, κρίνεται αναγκαία η ενεργοποίηση των διατάξεων της παρ. 23 του άρθρου 153 του Ν. 4412/2016 για την αντιμετώπιση μεγάλων αποκλίσεων στις τιμές των υλικών κατασκευής και στις 6 Ιουνίου 2022 δημοσιεύεται ΦΕΚ με σχετικές ρυθμίσεις.
Στην ουσία προβλέπουν ότι η αύξηση των τιμών θα καταβάλλεται μέσα από τον προϋπολογισμό του έργου και δίνουν το δικαίωμα επιμήκυνσης του χρονοδιαγράμματος των έργων κατά 6 μήνες.
Για «μετακύλιση του προβλήματος…» κάνουν λόγο εργοληπτικές εταιρείες.
