Με τα μάτια στραμμένα στις τιμές του φυσικού αερίου βρίσκεται το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς η πορεία τους θα κρίνει τις επόμενες παρεμβάσεις για το ενεργειακό κόστος νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Σήμερα το μεσημέρι η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ θα εξειδικεύσει τα ήδη ανακοινωμένα μέτρα του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, τα οποία προβλέπουν μείωση του ενεργειακού κόστους κατά 30% την επόμενη τριετία και περικοπή στο μισό των χρεώσεων για τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) από τις αρχές του νέου έτους». Με εξαίρεση τις ΥΚΩ τα υπόλοιπα μέτρα δεν έχουν βραχυπρόθεσμο χαρακτήρα και συνδέονται κυρίως με επενδύσεις σε δίκτυα, διασυνδέσεις, αποθήκευση και ενεργειακή εξοικονόμηση. Υπό αυτό το πρίσμα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων εφόσον οι πιέσεις ενταθούν και αποκτήσουν διάρκεια, με αρμόδιες πηγές του ΥΠΕΝ να διευκρινίζουν πάντως ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει έτοιμο σχέδιο επιδοτήσεων του ρεύματος.
Η ανησυχία που υπάρχει αποτυπώνεται και στις προειδοποιήσεις επιχειρηματιών του ενεργειακού κλάδου, οι οποίοι προβλέπουν έναν δύσκολο χειμώνα για την Ευρώπη εάν δεν τερματιστούν οι πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Την εκτίμηση αυτή επανέλαβε χθες ο Ευάγγελος Μυτιληναίος σε συνέντευξή του στο Bloomberg λέγοντας ότι η κατάσταση στην αγορά LNG γίνεται ολοένα και πιο κρίσιμη, θυμίζοντας τις συνθήκες στα τέλη του 2022 και στις αρχές του 2023. Σε ανάλογο μήκος κύματος κινήθηκε την Παρασκευή, από τη Θεσσαλονίκη, και ο διευθύνων σύμβουλος της Aktor, Αλέξανδρος Εξάρχου, ο οποίος προειδοποίησε για το ενδεχόμενο η τιμή του φυσικού αερίου στον ευρωπαϊκό δείκτη αναφοράς TTF να φτάσει τα 110 ευρώ ανά μεγαβατώρα από 73 ευρώ που είναι σήμερα.
Στο υπουργείο διαχωρίζουν μέχρι στιγμής τις συγκυριακές επιβαρύνσεις του Αυγούστου από τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης ανόδου του φυσικού αερίου. Όπως αναφέρουν, η μέση χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος διαμορφωνόταν μεσοσταθμικά έως τον Ιούλιο στα 95 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ με την προσθήκη του Αυγούστου ανέβηκε στα 100 ευρώ, έναντι 104 ευρώ πέρυσι.
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι η εικόνα μπορεί να βελτιωθεί ακόμη και μέσα σε δέκα ημέρες, εφόσον σημειωθούν βροχοπτώσεις, ανέβει η στάθμη του Δούναβη και υποχωρήσουν οι θερμοκρασίες. Ωστόσο, το φυσικό αέριο παραμένει ο αστάθμητος παράγοντας που μπορεί να συντηρήσει τις πιέσεις στο κόστος ηλεκτροπαραγωγής, ακόμη και αν οι καιρικές συνθήκες εξομαλυνθούν.
Το στοίχημα των μπλε τιμολογίων
Στην εξίσωση των μέτρων δεν μπαίνει μόνο η χονδρεμπορική τιμή. Καθοριστική παράμετρος είναι και ο αριθμός των καταναλωτών που παραμένουν εκτεθειμένοι στις διακυμάνσεις της αγοράς, καθώς μια αύξηση της μετακίνησης προς τα σταθερά τιμολόγια θα άλλαζε τα δεδομένα μιας κρατικής παρέμβασης.
Σήμερα περίπου το 31%–32% των παροχών βρίσκεται στα μπλε τιμολόγια και το 15% στα κίτρινα, ενώ το υπόλοιπο παραμένει στα πράσινα. Το ενδιαφέρον στρέφεται στην ανταπόκριση των καταναλωτών στην νέα ανταγωνιστική προσφορά της ΔΕΗ, με κόστος 11,5 λεπτά την κιλοβατώρα αλλά και στην αντίδραση των ανταγωνιστών της. Μια ισχυρή μετατόπιση πελατών μπορεί να εντείνει τον ανταγωνισμό, δημιουργώντας πίεση για καλύτερες εμπορικές προτάσεις.
Στο υπουργείο επισημαίνουν ότι η διείσδυση των μπλε τιμολογίων είχε χάσει την προηγούμενη δυναμική της όταν οι συνθήκες στην αγορά επιδεινώθηκαν και οι προσφορές έγιναν λιγότερο ελκυστικές. Η αναθέρμανση του ενδιαφέροντος για σταθερά συμβόλαια θα μπορούσε να περιορίσει την έκθεση περισσότερων νοικοκυριών στις ανατιμήσεις.
Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι το ποσοστό των πράσινων τιμολογίων δεν αποτυπώνει από μόνο του το μέγεθος των αναγκών στήριξης. Στα στοιχεία περιλαμβάνονται εποχικές κατοικίες, κλειστά ακίνητα και αδρανείς παροχές με μικρή ή μηδενική κατανάλωση. Κατά την εκτίμησή τους, πρόκειται για περίπου 500.000–600.000 παροχές, που χρειάζεται να συνεκτιμώνται στον υπολογισμό του κόστους μιας πιθανής επιδότησης.
Το ΥΠΕΝ αποφεύγει να προεξοφλήσει αν μια νέα ενίσχυση θα ήταν οριζόντια ή στοχευμένη και ποιες κατηγορίες τιμολογίων θα κάλυπτε. Όπως τονίζεται διαφορετική παρέμβαση θα απαιτούνταν εάν η μεγάλη πλειονότητα των καταναλωτών παρέμενε εκτεθειμένη στις αυξήσεις και διαφορετική εάν το ποσοστό αυτό είχε περιοριστεί αισθητά.
Αυτοκατανάλωση και μπαταρίες
Για τις επιχειρήσεις που δεν καλύπτονται από τους κανόνες της αντιστάθμισης, το υπουργείο δίνει έμφαση στην αυτοκατανάλωση και την αποθήκευση.
Η δυνατότητα εγκατάστασης μπαταρίας και αξιοποίησης της φθηνότερης ενέργειας των μεσημεριανών ωρών για την κάλυψη αναγκών αργότερα μέσα στην ημέρα αποτελεί μία από τις κατευθύνσεις που προκρίνονται για εμπορικές, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και δήμους. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι προβλέψεις για τα νοικοκυριά μέσα από τα μικρά φωτοβολταϊκά στη στέγη για τα οποία το υπουργείο απλοποιεί περεταίρω τις διαδικασίες.
Στο μικροσκόπιο οι πρόσθετες χρεώσεις
Παράλληλα με τις τιμές της ενέργειας, εξετάζονται οι επιμέρους χρεώσεις που διαμορφώνουν τον τελικό λογαριασμό. Μεταξύ αυτών είναι και ο Λογαριασμός Προσαυξήσεων 3, ο γνωστός ΛΠ3, για τον οποίο το υπουργείο αξιολογεί τα διαθέσιμα στοιχεία και το κατά πόσο προκύπτει ανάγκη παρέμβασης.
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι μέρος των επιβαρύνσεων συνδέεται με πραγματικές ανάγκες λειτουργίας του συστήματος. Ακόμη και όταν προβλέπεται υψηλή κάλυψη της ζήτησης από ΑΠΕ, μπορεί να απαιτείται η ενεργοποίηση μονάδων φυσικού αερίου για λόγους εφεδρείας και ασφάλειας.
Το υπουργείο δεν διατυπώνει συμπέρασμα για ενδεχόμενη χειραγώγηση, διευκρινίζοντας ότι ο σχετικός έλεγχος αποτελεί αρμοδιότητα της ΡΑΑΕΥ. Υποστηρίζει, πάντως, ότι οι διεθνείς συγκρίσεις πρέπει να περιλαμβάνουν και τις πρόσθετες χρεώσεις των άλλων αγορών, ώστε να αποτυπώνουν σε κοινή βάση το πραγματικό κόστος.
