Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η υλοποίηση μιας από τις μεγαλύτερες επενδυτικές παρεμβάσεις στην ελληνική ύπαιθρο, μέσω του στρατηγικού προγράμματος ΥΔΩΡ 2.0, που περιλαμβάνει πέντε εμβληματικά αρδευτικά έργα συνολικού ύψους 691,8 εκατ. ευρώ. Την υλοποίηση των έργων αναλαμβάνουν μεγάλοι τεχνικοί όμιλοι της χώρας, μεταξύ των οποίων οι ΑΚΤΩΡ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ – ΑΒΑΞ, η κοινοπραξία METLEN – INTRAKAT – ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ και η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, μέσω Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ).
Ο διαγωνιστικός κύκλος για τα έργα ολοκληρώθηκε στο τέλος του 2024 και αυτή την περίοδο εξελίσσεται η φάση προετοιμασίας των συμβάσεων, με στόχο την έναρξη των εργασιών μέσα στο δεύτερο τρίμηνο του 2025. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι περιοχές Λάρισας, Καρδίτσας, Μεσσηνίας, Λασιθίου και Ξάνθης, ενώ το έργο του Αλμωπαίου στην Πέλλα βρίσκεται σε ανασχεδιασμό. Όλες οι συμβάσεις προβλέπουν διάρκεια 25 ετών, περιλαμβάνοντας τόσο την κατασκευή όσο και τη μετέπειτα λειτουργία και συντήρηση των υποδομών.
Στην τελική ευθεία εισέρχεται πλέον ένα από τα πιο φιλόδοξα εγγειοβελτιωτικά έργα στη Θεσσαλία και συνολικά στην ηπειρωτική Ελλάδα. Ολοκληρώθηκε η διαγωνιστική διαδικασία για την αποκατάσταση και εκσυγχρονισμό του αρδευτικού δικτύου του Τοπικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ) Ταυρωπού στην Καρδίτσα, με την ένωση εταιρειών ΑΚΤΩΡ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. – ΑΒΑΞ Α.Ε. να αναδεικνύεται οριστικός ανάδοχος.
Το έργο υλοποιείται μέσω Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), έχει συνολικό προϋπολογισμό 105 εκατ. ευρώ, και συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική του σημασία για τη βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής υπαίθρου.
Το νέο υπόγειο αρδευτικό δίκτυο θα καλύψει 115.000 στρέμματα καλλιεργούμενης γης στην ευρύτερη περιοχή της Καρδίτσας, ενισχύοντας άμεσα την αγροτική παραγωγή, περιορίζοντας τις απώλειες νερού, και βελτιώνοντας την ανθεκτικότητα στις κλιματικές πιέσεις.
Οι περιοχές που θα εξυπηρετηθούν περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων: Αρτεσιανό, Κανάλια, Καρδίτσα, Μακρυχώρι, Σταυρός, Φανάρι, καθώς και δεκάδες άλλα αγροτικά διαμερίσματα.
Η επιλογή της συγκεκριμένης περιοχής δεν είναι τυχαία, καθώς η Καρδίτσα και ο θεσσαλικός κάμπος αποτελούν τον «σκληρό πυρήνα» της ελληνικής φυτικής και ζωικής παραγωγής, με ιδιαίτερη σημασία για την επισιτιστική επάρκεια της χώρας.
Η σύμβαση καλύπτει το σύνολο των εργασιών που απαιτούνται για την υλοποίηση του έργου, ξεκινώντας από τη μελέτη και τη χρηματοδότηση, έως την κατασκευή, τη λειτουργία και τη συντήρησή του, για συνολική διάρκεια είκοσι πέντε ετών. Η κατασκευαστική περίοδος προσδιορίζεται σε τέσσερα χρόνια και περιλαμβάνει την κατασκευή 18 χιλιομέτρων κεντρικού προσαγωγού, 17 χιλιομέτρων πρωτεύοντος δικτύου, 69 χιλιομέτρων δευτερεύοντος δικτύου και 685 χιλιομέτρων τριτεύοντος δικτύου, με το συνολικό μήκος των αγωγών να ανέρχεται περίπου στα 789 χιλιόμετρα.
Παράλληλα, το έργο προβλέπει την αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών υδροληψίας, με την προσθήκη νέων συστημάτων απομάκρυνσης εσχαρισμάτων, την εγκατάσταση σύγχρονου ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού για τη σωστή λειτουργία του δικτύου, καθώς και την πλήρη υπογειοποίηση όλων των αγωγών. Ο σχεδιασμός αυτός διασφαλίζει την απρόσκοπτη λειτουργία του συστήματος, τη μείωση του κόστους συντήρησης και τη σημαντική μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
Το Α’ Τμήμα του έργου (39 υποδίκτυα από τα συνολικά 81), που αναπτύσσονται σε 12 από τους 24 αρδευτικούς τομείς, θα παραδοθεί σε 16-18 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης. Το σύνολο του έργου αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί εντός 30 μηνών.
Σημαντικό είναι ότι δεν απαιτούνται απαλλοτριώσεις, γεγονός που εξασφαλίζει ότι δεν θα υπάρξουν καθυστερήσεις ή εμπλοκές στις εργασίες.
Το έργο αποτελεί πιλότο για την αξιοποίηση ΣΔΙΤ στον αγροτικό τομέα, καθώς είναι το πρώτο που δημοπρατείται σε αυτό το μοντέλο. Η καθαρή παρούσα αξία ανέρχεται σε 105,4 εκατ. ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), ενώ από το Ταμείο Ανάκαμψης θα διατεθούν 34,2 εκατ. ευρώ για τη συγχρηματοδότηση.
Η χρηματοδοτική συμμετοχή της Ε.Ε. σηματοδοτεί και την προσαρμογή της αγροτικής πολιτικής στις νέες ανάγκες κλιματικής και περιβαλλοντικής ισορροπίας, με το έργο να εντάσσεται στον σχεδιασμό του προγράμματος «ΥΔΩΡ 2.0», που επιδιώκει τον ανασχεδιασμό της διαχείρισης υδάτων σε όλη τη χώρα.
Δύο μεγάλα έργα αναλαμβάνει η κοινοπραξία METLEN Energy & Metals, INTRAKAT και ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Α.Ε., η οποία ενισχύει τη θέση της στον χώρο των μεγάλων υποδομών νερού. Το πρώτο αφορά την κατασκευή του φράγματος Μηναγιώτικου στη Μεσσηνία, συνολικού προϋπολογισμού 126 εκατ. ευρώ, για την εξυπηρέτηση 35.000 στρεμμάτων.
Το δεύτερο είναι το αρδευτικό δίκτυο Υπέρειας – Ορφανών σε Λάρισα και Καρδίτσα, έργο ύψους 131,2 εκατ. ευρώ, για 67.800 στρέμματα. Και τα δύο έργα περιλαμβάνουν υπόγεια, ψηφιακά ελεγχόμενα αρδευτικά δίκτυα, που θα λειτουργούν με τεχνολογίες τηλεμετρίας και έξυπνων αισθητήρων, καθιστώντας την άρδευση αποδοτικότερη και φιλικότερη προς το περιβάλλον.
Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ένας από τους πιο ισχυρούς εργοληπτικούς ομίλους της χώρας, αναλαμβάνει δύο ακόμη κρίσιμα έργα. Στο Λασίθι, παίρνει την εργολαβία για το φράγμα Αγίου Ιωάννη Ιεράπετρας, τη λιμνοδεξαμενή Χοχλακιών στη Σητεία και το αρδευτικό σύστημα που εξυπηρετεί 13.500 στρέμματα. Το έργο έχει συνολικό προϋπολογισμό 74,4 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 18,5 εκατ. προέρχονται από το ΤΑΑ.
Το μεγαλύτερο, όμως, έργο από πλευράς κόστους και έκτασης είναι αυτό της Ξάνθης: η μεταφορά και διανομή νερού από τον ποταμό Νέστο στην ανατολική πεδιάδα της Περιφερειακής Ενότητας Ξάνθης. Το έργο, ύψους 220,5 εκατ. ευρώ, είναι το δεύτερο κατά σειρά μεγαλύτερο έργο ΣΔΙΤ του ΥΔΩΡ 2.0 και εντάσσεται επίσης στο ΤΑΑ με χρηματοδότηση 51 εκατ. ευρώ. Η σύμβαση έχει λάβει ήδη έγκριση από το Ελεγκτικό Συνέδριο, και αναμένεται να υπογραφεί το επόμενο διάστημα.
Σύμφωνα με το τεχνικό αντικείμενο, το έργο της Ξάνθης περιλαμβάνει τρεις βασικούς πυλώνες: τη βελτίωση και επέκταση των υποδομών υδροληψίας στον ποταμό Νέστο, την κατασκευή δικτύου μεταφοράς και διανομής νερού σε πέντε μεγάλες αγροτικές εκτάσεις της περιοχής και την εγκατάσταση «έξυπνων» αρδευτικών συστημάτων, με χρήση τηλεμετρίας, μετεωρολογικών σταθμών και online παρακολούθησης ποιότητας νερού. Το πρώτο τμήμα του έργου αναμένεται να παραδοθεί σε 18 μήνες, ενώ το σύνολο θα έχει ολοκληρωθεί μέσα σε τρία χρόνια από την υπογραφή της σύμβασης.
Ταυτόχρονα, με δύο μεγάλους διαγωνισμούς συνολικού κόστους που ξεπερνά τα 230 εκατομμύρια ευρώ, επανεκκινούν τα κρίσιμα έργα υδάτινων υποδομών στον Αλμωπαίο ποταμό στην Πέλλα.
Με δύο διαγωνισμούς συνολικού ύψους άνω των 230 εκατ. ευρώ, επανεκκινούν τα έργα υδάτινων υποδομών στον ποταμό Αλμωπαίο στην Πέλλα, με στόχο την αναβάθμιση της αγροτικής παραγωγής στην ευρύτερη περιοχή.
Το πρώτο έργο αφορά την κατασκευή φράγματος στον Αλμωπαίο, με προϋπολογισμό περίπου 80 εκατ. ευρώ. Αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαδικασίες κτηματογράφησης και απαλλοτριώσεων από το Υπουργείο Υποδομών, ενώ έχουν κατατεθεί τα απαιτούμενα διαγράμματα και πίνακες ακινήτων. Η δημοπράτησή του ως δημόσιο έργο τοποθετείται στις αρχές του 2025, στο πλαίσιο του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης. Το φράγμα θεωρείται καθοριστικό για τη διασφάλιση υδατικής επάρκειας σε μια περιοχή με αυξημένη πίεση στους υδάτινους πόρους.
Παράλληλα, προωθείται η ανασχεδίαση και εκ νέου προκήρυξη του έργου του αρδευτικού δικτύου Αλμωπαίου, με επικαιροποιημένο προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 150 εκατ. ευρώ (από τα αρχικά 110). Η προηγούμενη διαγωνιστική διαδικασία απέβη άγονη, λόγω χαμηλού ενδιαφέροντος. Το νέο σχήμα προβλέπει πλήρη μελέτη, χρηματοδότηση, κατασκευή, λειτουργία και συντήρηση για διάστημα 23 ετών. Το έργο περιλαμβάνει αγωγούς μεταφοράς από το φράγμα, εκτεταμένο δίκτυο άρδευσης, δεξαμενές, αντλιοστάσια, Η/Μ εγκαταστάσεις και σύγχρονα συστήματα αυτοματισμού και τηλεχειρισμού.
Η συνολική αρδευόμενη έκταση αγγίζει τα 150.000 στρέμματα, με καθαρή γεωργική γη περίπου 120.500 στρεμμάτων. Το έργο εκτείνεται στους Δήμους Σκύδρας και Πέλλας, από τα δυτικά των Γιαννιτσών έως τα όρια της Έδεσσας και της Σκύδρας, ενώ ενισχύει και το υπάρχον δίκτυο αποστράγγισης στην ευρύτερη περιοχή.
Για τους μεγάλους τεχνικούς ομίλους της χώρας, η συμμετοχή στα έργα αυτά δεν αποτελεί απλώς επιχειρηματική ευκαιρία, αλλά στρατηγική επένδυση στον εκσυγχρονισμό του πρωτογενούς τομέα, την περιφερειακή ανάπτυξη και τη μετάβαση σε ένα νέο αναπτυξιακό πρότυπο. Εφόσον οι στόχοι υλοποίησης τηρηθούν, η Ελλάδα μέχρι το 2030 μπορεί να διαθέτει ένα από τα πιο σύγχρονα, αποδοτικά και βιώσιμα αρδευτικά δίκτυα της Ευρώπης.
