Το πρόβλημα των μηδενικών τιμών ενέργειας για αρκετές ώρες κάθε μέρα, συνεχίζεται σε καθημερινή βάση, αποτέλεσμα της μεγάλης διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα και της ανισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης ενέργειας.
Έτσι χθες Σάββατο για επτά ώρες η τιμή στο Χρηματιστήριο Ενέργειας ήταν σχεδόν μηδενική τιμή από τις 11:00 ως τις 17:00. Η τιμή χονδρικής για το Σάββατο διαμορφώθηκε στα 54 ευρώ/MWh στην προημερήσια αγορά. Η μέγιστη τιμή ανέρχεται σε 133 ευρώ και η ελάχιστη σε 0,04 με τη ζήτηση στις 142 γιγαβατώρες.
Στο μείγμα παραγωγής 61% έχουν οι ΑΠΕ, 23,9% το αέριο, 8% οι εισαγωγές, 4,2% τα υδροηλεκτρικά και 0,1% ο λιγνίτης.
Το πρόβλημα των μηδενικών τιμών, όπως και οι περικοπές των ΑΠΕ που γίνονται συχνότερες είναι αποτέλεσμα της αποδοτικότητας των ΑΠΕ που υπερπαράγουν κάποιες ώρες της ημέρας, ενώ η ενέργεια αυτή δεν μπορεί να απορροφηθεί από το σύστημα, αφού δεν υπάρχει ζήτηση. Το αποτέλεσμα είναι να απειλείται η βιωσιμότητα των ΑΠΕ αφού αλλάζουν τα δεδομένα για τα επιχειρηματικά τους σχέδια βάσει των οποίων έχουν εξασφαλίσει χρηματοδοτήσεις.
Οι αμοιβές με συμβάσεις
Ωστόσο, οι σχεδόν μηδενικές τιμές απειλούν τις μισές ΑΠΕ του ελληνικού συστήματος , καθώς τα 6,5 GW από τα 12,5 GW που είναι εγκατεστημένα στο ελληνικό σύστημα αμείβονται με συμβάσεις από τον ΕΛΑΠΕ, σε τιμές από 50-120 ευρώ/ μεγαβατώρα, ανεξάρτητα από το αν ο ΔΑΠΕΕΠ εισπράττει από την πώληση της ενέργειας που παράγουν.
Ο ΕΛΑΠΕ το ταμείο των ΑΠΕ, αναγκάζεται έτσι να καταβάλει στους παραγωγούς των ΑΠΕ που έχουν εξασφαλίσει ταρίφες, μεγαλύτερα ποσά από αυτά που εισπράττει. Για να ανταπεξέλθει στις πληρωμές αυτές, θα χρειαστεί αυξήσεις του ΕΤΜΕΑΡ, ήδη ζήτησε την πρώτη και επομένως το «κόστος» των μηδενικών τιμών, έμμεσα επιβαρύνει τον καταναλωτή, που θα αναγκαστεί να πληρώνει στα επόμενα εξάμηνα όλο και υψηλότερο ΕΤΜΕΑΡ στους λογαριασμούς ενέργειας.
Στην Ελλάδα πέρυσι οι περικοπές ενέργειας έφτασαν τις 230 MWh. Το 2024 αναμένεται να φτάσουν τις 600 MWh και το 2025 τις 1.500 MWh, νούμερα μεγάλα, που εγείρουν σοβαρούς προβληματισμούς για το μέλλον του ηλεκτρικού συστήματος της χώρας.
Οι περικοπές πράσινης ενέργειας και οι αρνητικές τιμές είναι ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζουν όλα τα ηλεκτρικά συστήματα της Ευρώπης. Είναι αποτέλεσμα των αρρυθμιών που παρουσιάζονται την περίοδο πράσινης μετάβασης, μια μετάβαση που κοστίζει εκατομμύρια σε επενδυτές, οικονομία και καταναλωτές, όχι μόνο μέσω των μεγάλων επενδύσεων που απαιτεί αλλά και λόγω του κόστους της αβεβαιότητας στο σχεδιασμό της αγοράς.
Όμως οι μηδενικές τιμές έχουν και ωφελημένους. Μεγάλοι ωφελημένοι είναι οι καθετοποιημένοι παραγωγοί που μπορούν να κερδίζουν από την προμήθεια και σταδιακά θα κυριαρχήσουν στην αγορά. Επίσης ωφελημένες είναι όλες οι εταιρείες προμήθειας ενέργειας, που μπορούν να εξασφαλίζουν ενέργεια σε χαμηλές τιμές.
Αν η προμήθεια ενέργειας που σημειώνει μεγάλα κέρδη αγοράζοντας με μηδενικές τιμές τελικά θα μετακυλήσει τις χαμηλές τιμές στην αγορά ή θα προτιμήσει τη μεγάλη κερδοφορία, είναι κάτι που θα φανεί το επόμενο διάστημα.
