Τα αποτελέσματα της τρίτης μελέτης για το εξασθενές χρώμιο ήρθαν στο φως της δημοσιότητας στην τέταρτη κατά σειρά δίκη για τη μη σωστή διαχείριση της τέφρας. Κατηγορούμενοι τέσσερις πρώην διευθυντές του ορυχείου Νοτίου Πεδίου της ΔΕΗ για την υποβάθμιση του περιβάλλοντος και τον εμπλουτισμό των νερών με το τοξικό εξασθενές χρώμιο στις τοπικές κοινότητες Αγίου Δημητρίου, Ρυακίου Κοιλάδας και Ακρινής.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Πρωινού Λόγου τα πρώτα αποτελέσματα αυτής της μελέτης κατά παραγγελία της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας στο ΙΓΜΕ , το ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας και το Κέντρο Περιβάλλοντος είχαν ήδη παρουσιαστεί στον εντολέα το Δεκέμβριο του 2018. Κανένας όμως δεν ενημέρωσε ούτε τις τέσσερις κοινότητες ούτε καν τη ΔΕΥΑΚ που βρίσκεται σε δικαστική αντιπαράθεση με τη ΔΕΗ για τα αποτελέσματά της. Στη μελέτη αυτή εξετάστηκε όλη η Π.Ε. Κοζάνης και σε δείγματα που δεν υπάρχει καμιά δράση της ΔΕΗ και ανθρωπογενής δραστηριότητα όπου και αποδείχθηκε ότι υπήρχαν λόγω της υφής των πετρωμάτων υψηλές ποσότητες εξασθενούς χρωμίου (Βέρμιο).
Ο κ. Στάμος Αλκιβιάδης, υδρογεωλόγος, διευθυντής ΙΓΜΕ Κοζάνης με εμπειρία άνω των 30 ετών κατέθεσε τα αποτελέσματα αυτής ενώπιον του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Κοζάνης. Μάλιστα παρότι η μελέτη ξεκίνησε στις αρχές του 2018 κι ολοκληρώνεται τον Ιούλιο του 2019, σε πέντε δηλαδή μήνες, έχουν εξαχθεί ασφαλή συμπεράσματα για την πηγή προέλευσης του εξασθενούς χρωμίου. Και παρότι η επίδικη περίοδος ήταν προγενέστερη από αυτή της μελέτης , η τρίτη αυτή μελέτη έπεισε .
Το 40% των δειγμάτων βρέθηκε με τιμές εξασθενούς χρωμίου στα 15 mg, το 20% με 45mg και το υπόλοιπο 40% είναι κάτω από τα όρια ποσιμότητας σύμφωνα με τη μελέτη που συμμετείχε ο κ. Στάμος. Να αναφέρουμε σε αυτό το σημείο ότι το εξασθενές χρώμιο στο πόσιμο νερό πρέπει να έχει τιμές κάτω των 50 mg/lt, αλλά ο κ. Στάμος ξεκαθάρισε ότι το όριο ποσιμότητας δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 10 mg.Δηλαδή πρέπει να επανακαθοριστούν οι τιμές του.
Είναι αμελητέα η επιβάρυνση της τέφρας στην παρουσία του εξασθενούς χρωμίου ανέφερε εξηγώντας ότι η τέφρα δεν κατεισδύει στο έδαφος όταν έρχεται σε επαφή με το νερό, αλλά γίνεται μια συμπαγής μάζα. Τα οφιολιθικά πετρώματα αντιθέτως που υπάρχουν στην περιοχή οξειδώνονται με την παρουσία του μαγγανίου και παράγουν εξασθενές χρώμιο στον υδροφόρο ορίζοντα. Τα ασβεστολιθικά αντιθέτως δεν έχουν αυξημένες τιμές εξασθενούς χρωμίου .
Αν οι εκπλύσεις της τέφρας παρήγαν εξασθενές χρώμιο τότε και τα ασβεστολιθικά πετρώματα και τα επιφανειακά νερά θα έπρεπε να είχαν εξασθενές χρώμιο, κάτι που δεν συμβαίνει τόνισε. Οπότε δεν υπάρχει ανθρωπογενής παρέμβαση, αλλά μόνο γεωλογική. Η επιβάρυνση σε χρώμιο υπάρχει πριν από 1 εκ χρόνια , είπε σε αποστροφή του λόγου του.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η κατάθεση του υδρογεωλόγου Γεωργίου Σταμάτη , καθηγητή στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο , ο οποίος εξήγησε ότι δεν είναι εύκολο να κατεισδύσει στα πετρώματα η τέφρα ή και να διαλυθεί εμπλουτίζοντας τον υδροφόρο ορίζοντα. Αν διαλυθεί γίνεται σκληρό υλικό , αλλιώς δεν θα την χρησιμοποιούσαμε στις τσιμεντοβιομηχανίες, ανέφερε χαρακτηριστικά. Το χρώμιο δεσμεύεται στους αργίλους τόνισε , τα στρώματα των οποίων είναι υδροστεγανά. Από την άλλη περνούν τα ζωικά απόβλητα και τα λιπάσματα για τα σιτηρά των αγροτών, αλλά όχι η τέφρα…
Ενδιαφέρουσα και η κατάθεση του Γιώργου Αδαμίδη, προέδρου της ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ, ο οποίος έμαθε το 2011 για αυξημένες τιμές εξασθενούς χρωμίου και από δημοσιεύματα το 2013 για την ύπαρξή του στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. Τότε μετά από δύο χρόνια ζητήθηκε από την εταιρία να αλλάξει η πηγή υδροδότησης από το οποίο έπιναν οι εργαζόμενοι, έκαναν μπάνιο και χρησιμοποιούνταν επίσης για διαβροχή της τέφρας κι άλλες εργασίες.
«Ποτέ δεν αρνήθηκαν να δώσουν τα αποτελέσματα των γεωτρήσεων στα ορυχεία», ανέφερε λέγοντας μάλιστα ότι έχουν πάρει και ISO για το περιβάλλον. Λόγος έγινε και για τον αποθέτη Α9 με τον κ. Αδαμίδη κατηγορηματικά να δηλώνει ότι ήταν προσωρινός, βοηθητικής χρήσης , όταν μάλιστα δούλευε ο ταινιόδρομος ,δεν ήταν ποτέ ο αποθέτης γεμάτος . «Κατά μέσο όρο δούλευε 10 μέρες τον χρόνο» ανέφερε , αλλά όταν φυσικά υπήρχαν βλάβες μπορεί να δούλευε και για ένα δίμηνο δήλωσε. Καμία απάντηση δεν έδωσε στο αν κατασκευάστηκε ο δεύτερος ταινιόδρομος στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου εξηγώντας νωρίτερα ότι έγινε ένα συμπληρωματικό κομμάτι του νέου κι εκείνος από το 2014 είναι στην Αθήνα. Δεν ήταν δυνατό να γίνει καλυμμένος ταινιόδρομος στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου ανέφερε μετά από όσα αναφέρθηκαν από στελέχη της ΔΕΗ και χωρίς εκείνος να ψάξει κάτι περισσότερο. Επίσης δεν ήξερε το αν προβλεπόταν δειγματοληψία στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου επιμένοντας στον Κανονισμό Μεταλλευτικών και Λατομικών Εργασιών και όχι τους περιβαλλοντικούς όρους, τους οποίους είπε ότι δεν γνώριζε.
Ο πρόεδρος της κοινότητας Ρυακίου κ. Κωνσταντίνος Τηλαβερίδης αναφέρθηκε στον μόνιμα γεμάτο από τέφρα αποθέτη Α9 και τη μη σωστή διαβροχή της τέφρας στους ταινιοδρόμους του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου με αποτέλεσμα να υπάρχουν νεφελώματα.
