Τον περασμένο Αύγουστο, η ελληνική κυβέρνηση έθεσε σε διαβούλευση Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για τη δημιουργία και λειτουργία έξι (6) μονάδων καύσης απορριμμάτων σε ισάριθμες περιφέρειες της χώρας.
Το WWF Ελλάς μελέτησε τα δεδομένα και καταλήγει πως ο τρόπος που επιχειρείται να χωροθετηθούν, αλλά και η ίδια η λειτουργία των εν λόγω μονάδων καύσης θα αποβεί καταστροφικός για τη βιωσιμότητα του -έτσι κι αλλιώς μη αποτελεσματικού- συστήματος διαχείρισης αστικών αποβλήτων, επιφέροντας σημαντικές επιπτώσεις σε οικονομία, κοινωνία και περιβάλλον.
Στο πλαίσιο αυτό, και με στόχο να ενημερωθούν καλύτερα οι λαμβάνοντες τις αποφάσεις, οι φορείς, οι επιχειρήσεις, αλλά και οι πολίτες της χώρας, το WWF Ελλάς ετοίμασε και αποστέλλει μια νέα έκθεση που δίνει απαντήσεις σε μια σειρά από μύθους γύρω από την καύση των απορριμμάτων όπως για παράδειγμα:
- Στις μονάδες θα καίγονται μόνο όσα απόβλητα δεν μπορούν να ανακυκλωθούν;
- Μόνο η καύση μπορεί να οδηγήσει στην επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων για 10% ταφή των αστικών απορριμμάτων ως το 2035;
- Η καύση είναι μια ασφαλής περιβαλλοντικά και κοινωνικά μέθοδος;
- Η χωροθέτηση προκαλεί προβλήματα υγείας και περιβαλλοντικής υποβάθμισης;
- Τόσες μονάδες υπάρχουν στην ΕΕ, στην Ελλάδα μάς πείραξε;
Αυτοί είναι ενδεικτικά μόνο κάποιοι από τους συνολικά δεκαέξι μύθους που η έκθεση εξετάζει.
Η πρόταση για την κατασκευή έξι μεγάλων μονάδων καύσης απορριμμάτων στην Ελλάδα υπόσχεται “πράσινη” ενέργεια και μείωση των χωματερών, όμως πίσω από τα λόγια κρύβεται ένα μοντέλο που επιβαρύνει υπέρμετρα τους δήμους, τους πολίτες και το περιβάλλον – καταστρατηγώντας στην πράξη την ιεραρχία διαχείρισης των αποβλήτων.
Το οικονομικό κόστος αναμένεται να είναι συντριπτικό για τους δήμους και τους πολίτες, τα περιβαλλοντικά και υγειονομικά ρίσκα από τη λειτουργία μονάδων καύσης είναι σοβαρά (εκπομπές επικίνδυνων ρύπων), η ενεργειακή απόδοση των μονάδων παραμένει αμφίβολη, ενώ την ίδια στιγμή η κοινωνική διάσταση του ζητήματος δεν πρέπει να παρακαμφθεί
Αν πράγματι, ο στόχος μας είναι ένα βιώσιμο μέλλον, ο δρόμος θα πρέπει να περνάει από την πρόληψη και την ορθή διαχείριση: στήριξη επαναχρησιμοποίησης, διαλογή οργανικών στην πηγή, εκτεταμένη ανακύκλωση, κομποστοποίηση και μόνο εκεί που πραγματικά δεν μένει τίποτε άλλο, υπεύθυνη επεξεργασία με την ελάχιστη δυνατή περιβαλλοντική επιβάρυνση. Μόνο έτσι θα δημιουργηθούν πραγματικές θέσεις εργασίας, θα προστατευθεί η υγεία και το περιβάλλον και δεν θα εγκλωβιστούμε ως χώρα σε ακριβές, παρωχημένες λύσεις που τελικά δρουν κατά των πολιτών και ρυπαίνουν τον αέρα, το έδαφος και τα νερά μας.
