Σε καθυστέρηση τουλάχιστον έξι μηνών οδηγούν το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης η μονομερής απόφαση της Ελλάδας για την απένταξή του από τη λίστα των έργων κοινού ενδιαφέροντος της Ε.Ε. (PCI) και η υλοποίησή του ως εθνικό έργο. Το σκεπτικό που επικράτησε στην ελληνική πλευρά όλο το προηγούμενο διάστημα, ήταν ότι από τη στιγμή που η Ελλάδα θα σταματήσει να υποστηρίζει το PCI Αττική – Κρήτη – Κύπρος -Ισραήλ αυτό παύει να υπάρχει και άρα η ΡΑΕ μπορεί να αναθέσει το έργο ως εθνικό. Με αυτό το σκεπτικό κινήθηκε μέχρι σήμερα και ο ΑΔΜΗΕ, ο οποίος αναμένει από τις 22 Απριλίου το πράσινο φως από τη ΡΑΕ για να προχωρήσει στον διαγωνισμό για την επιλογή των αναδόχων για το κατασκευαστικό κομμάτι του έργου.
Το σκεπτικό, ωστόσο, του υπουργείου Ενέργειας και της ΡΑΕ ήταν μάλλον αυθαίρετο όπως αποδείχθηκε από τις εξελίξεις. Πράγματι, το υπουργείο Ενέργειας και συγκεκριμένα ο γενικός γραμματέας κ. Μιχάλης Βερροιόπουλος, με επιστολή του στις 10 Απριλίου προς τη Γενική Διεύθυνση Ενέργειας και ενόψει του regional group meeting για τα έργα PCI στον τομέα του ηλεκτρισμού που ακολούθησε την επομένη στις Βρυξέλλες, απέσυρε τη στήριξη της Ελλάδας στο έργο Κρήτης – Αττικής, επιβεβαιώνοντας το ενδιαφέρον της χώρας για τρία έργα PCI. Ανέφερε συγκεκριμένα τη νέα διασύνδεση Ελλάδας – Βουλγαρίας με γραμμή μεταφοράς ρεύματος ισχύος 400 KV, τα δύο υδροηλεκτρικά έργα της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακής στον Αγ. Γεώργιο και στην Αμφιλοχία και το έργο Κρήτη – Κύπρος – Ισραήλ με φορέα υλοποίησης τον Euroasia, αφήνοντας απέξω το τμήμα Κρήτης – Αττικής.
Ο ΑΔΜΗΕ με βάση αυτή την ενημέρωση κατέθεσε στη ΡΑΕ αναθεωρημένο Πρόγραμμα Δεκαετούς Ανάπτυξης, στο οποίο η διασύνδεση της Κρήτης με την Αττική αναφέρεται ως εθνικό έργο και ανέμενε την έγκρισή του από την ολομέλεια της αρμόδιας αρχής για να προχωρήσει στον διεθνή διαγωνισμό επιλογής των αναδόχων για την κατασκευή του, ασκώντας μάλιστα και πιέσεις προς την κατεύθυνση αυτή μέσω non paper που διέρρευσε στον Τύπο και στο οποίο, εμμέσως πλην σαφώς, καταλόγιζε στη ΡΑΕ καθυστερήσεις που απειλούν να θέσουν την υλοποίηση της διασύνδεσης εκτός χρονοδιαγράμματος.
Η δυσκολία της ΡΑΕ να λάβει τις απαιτούμενες αποφάσεις για να προχωρήσει το έργο ως εθνικό έγκειται στο γεγονός ότι η Ε.Ε. κατέστησε επισήμως σαφές στον πρόεδρο της ΡΑΕ Νίκο Μπουλαξή πως το έργο για όσο διάστημα παραμένει σε ισχύ η λίστα των εγκεκριμένων PCI, δεν μπορεί να χαρακτηριστεί εθνικό. «… Η λίστα των έργων κοινού ενδιαφέροντος υιοθετήθηκε από την Επιτροπή τον Νοέμβριο του 2017, ετέθη σε εφαρμογή τον Απρίλιο του 2018 και ισχύει μέχρι να τεθεί σε ισχύ o κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός της 4ης λίστας PCI.
Αυτός ο κανονισμός θα είναι δεσμευτικός στο σύνολό του και άμεσα εφαρμοστέος σε όλα τα κράτη-μέλη. Κατά συνέπεια, τα έργα που περιλαμβάνονται στην 3η λίστα PCI διατηρούν το καθεστώς PCI μέχρι την εκπνοή του αντίστοιχου κανονισμού» αναφέρει στην επιστολή του που έχει στη διάθεσή της η «Κ» ο επικεφαλής της Γ.Δ. Ενέργειας της Ε.Ε. κ. Μπόρχαρντ και συνεχίζει, «στο πλαίσιο της τρέχουσας διαδικασίας επιλογής, θα ληφθεί υπόψη η απόφαση της Ελλάδας να μην υποστηρίξει την συμπερίληψη του τμήματος Κρήτη – Αττική του PCI Euroasia Interconnector στην 4η λίστα PCI. Ωστόσο, αυτή η απόφαση δεν μπορεί με κανένα τρόπο να επηρεάσει το τρέχον καθεστώς του εν λόγω έργου». Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι στην καλύτερη των περιπτώσεων το έργο θα έχει καθυστέρηση τουλάχιστον έξι μηνών. Η 4η λίστα PCI καταρτίζεται τον Οκτώβριο, ενώ η ισχύς της ξεκινάει με την έγκρισή της από το Ευρωκοινοβούλιο. Η προηγούμενη λίστα εγκρίθηκε με πέντε μήνες καθυστέρηση από την κατάρτισή της λόγω αντιδράσεων των οικολόγων για έργα του φυσικού αερίου, ενώ στην περίπτωση της τέταρτης λίστας η διαδικασία των ευρωεκλογών δημιουργεί πρόσθετο παράγοντα καθυστερήσεων.
Μπούμερανγκ
Ετσι, το σχέδιο που η ελληνική πλευρά προώθησε κατά παράβαση του οδικού χάρτη τον οποίο υπέδειξε η Κομισιόν επικαλούμενη την ανάγκη επίσπευσής του για να αντιμετωπιστεί το μείζον πρόβλημα ενεργειακής επάρκειας της Κρήτης, κινδυνεύει να φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα. Σε μια προσπάθεια άρσης του αδιεξόδου, η ΡΑΕ αναζητεί λύση που να δίνει τη δυνατότητα στον ΑΔΜΗΕ να προχωρήσει το έργο ως εθνικό και στον σχετικό διαγωνισμό και η οποία να καλύπτει νομικά και την παραμονή του στη λίστα των PCI. Πρόκειται προφανώς για δύσκολη άσκηση, γι’ αυτό και η ολομέλεια της περασμένης εβδομάδας δεν κατέληξε σε απόφαση, ενώ στη χθεσινή το θέμα δεν ετέθη καν προς συζήτηση. Σύμφωνα με τον κ. Μπουλαξή, πάντως, θα ληφθεί απόφαση που θα ξεμπλοκάρει το έργο μέσα στην εβδομάδα.
