Δεν είναι μόνον η αντιπολίτευση που αμφισβητεί τη μεθοδολογία της ΡΑΕ για τα υπερβάλλοντα κέρδη των ηλεκτροπαραγωγών. Και η ίδια η ενεργειακή αγορά μιλά για «εσφαλμένη και αυθαίρετη» μεθοδολογία, που οδήγησε σε νούμερα που δεν αποδίδουν την πραγματικότητα.
Σύμφωνα με το πόρισμα της Αρχής για τα «ουρανοκατέβατα», όπως η ίδια τα χαρακτηρίζει, κέρδη των ηλεκτροπαραγωγών στην περίοδο Οκτώβριος 2021-Μάρτιος 2022, αυτά προέκυψαν από τη σύγκριση του μεικτού περιθωρίου κέρδους στη χονδρεμπορική αγορά με το αντίστοιχο διάστημα Οκτώβριος 2020-Μάρτιος 2021.
Πρώτη «αυθαιρεσία» που καταλογίζουν πηγές ηλεκτροπαραγωγών που μίλησαν στο Euro2day.gr: θεωρείται από τη ΡΑΕ ότι το περιθώριο κέρδους των εταιρειών στη συγκρίσιμη περίοδο, Οκτώβριος 2020-Μάρτιος 2021, είναι φυσιολογικό, ενώ όχι αυτό που καταγράφεται στην υπό εξέταση περίοδο, Οκτώβριος 2021-Μάρτιος 2022. Τη μία περίοδο, δηλαδή, η Αρχή εκτιμά ότι η λειτουργία της αγοράς δεν παράγει υπερκέρδη και την άλλη περίοδο παράγει υπερκέρδη. Η αγορά καταλήγει να μιλά για «καινοφανή συμπεράσματα».
Δεύτερη «αυθαιρεσία». Τα διαστήματα που συγκρίνονται δεν έχουν ίδια χαρακτηριστικά. Το πρώτο (2020-2021) περιλαμβάνει την πανδημία, με τη ζήτηση στα τάρταρα, ανάλογη διαμόρφωση της χονδρεμπορικής τιμής άρα και των εσόδων των παραγωγών. Το δεύτερο (2021-2022) είναι στην καρδιά της ενεργειακής κρίσης.
Τρίτη «αυθαιρεσία». Μία εταιρεία για να έχει μεικτό περιθώριο κέρδους θα πρέπει να λειτουργούν οι μονάδες της, να συμμετέχουν στην αγορά, να έχουν έσοδα. Με τον ίδιο τρόπο και στις δύο συγκρίσιμες περιόδους. Όμως, λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ και φυσικού αερίου, καθώς και τρεις μονάδες ιδιωτών ηλεκτροπαραγωγών, λόγω της πανδημίας του 2020, επελέγη να βγουν σε συντηρήσεις και αναβαθμίσεις.
Ενδεικτικά, η μεγάλη μονάδα της ΗΡΩΝ, ισχύος 432 MW, ήταν off από την αγορά λόγω συντήρησης από τον Αύγουστο του 2020 έως τον Μάρτιο του 2021, επανήλθε στο σύστημα τις δύο τελευταίες εβδομάδες του Μαρτίου, αλλά υπό δοκιμαστική λειτουργία. Έτσι, στο συγκρίσιμο διάστημα η ΗΡΩΝ είχε μόνο τη μικρή μονάδα της να λειτουργεί, ισχύος 147 MW. Έγινε, έτσι, σύγκριση, του μεικτού περιθωρίου κέρδους της εταιρείας, ανάμεσα σε μια περίοδο που υπολειτουργούσε και σε μια περίοδο που λειτουργούσε πλήρως.
Το ίδιο ισχύει και με τη μονάδα της Θεσσαλονίκης της Elpedison. Είχε βγει κι αυτή off στο β’ εξάμηνο του 2020 λόγω αναβάθμισης και επανήλθε τον Ιανουάριο του 2021. Η εταιρεία στο συγκρίσιμο διάστημα είχε μόνο μία μονάδα σε λειτουργία, της Θίσβης. Σε συντήρηση, επίσης, βγήκε και η μονάδα της Κόρινθος Power στις αρχές του 2021.
Τέταρτη «αυθαιρεσία». Δεν μπορείς, υποστηρίζουν οι ίδιες πηγές, να εξάγεις συμπεράσματα για το μεικτό περιθώριο κέρδους μιας εταιρείας παραγωγής απομονώνοντας μονάδες κατά περιόδους. Και επειδή λειτουργούν σε ετήσια βάση και διότι μπορεί μία μονάδα να δώσει αρνητικά αποτελέσματα ένα μήνα και θετικά έναν άλλο. Συνεπώς, λένε οι πηγές της αγοράς, για να υπάρχει πραγματική εικόνα απαιτείται ετήσιος κύκλος λειτουργίας.
Προβληματισμός για ΔΕH
Το πόρισμα της ΡΑΕ, εφόσον το αποδεχθεί η κυβέρνηση, χαλά το success story της ΔEΗ. Σε αυτήν τη διαπίστωση καταλήγουν εκπρόσωποι της αγοράς που μίλησαν στο Euro2day.gr. Ως επιχείρημα προβάλλουν ότι θα εμφανιστεί το ελληνικό δημόσιο να έχει φορολογικές απαιτήσεις από τη ΔΕH και μάλιστα πολύ μεγάλες, κάτι το οποίο εκφράζονται φόβοι ότι θα επηρεάσει τη μετοχή της εταιρείας στο Χρηματιστήριο, την αξιολόγησή της και τα επιτόκια των δανείων της.
«Θα το δεχθούν οι επενδυτές της ΔΕH;», αναρωτήθηκε πηγή με άριστη γνώση της αγοράς.
Επί της ουσίας, εκτιμάται ότι η κυβέρνηση αυτοπαγιδεύτηκε με την παραδοχή της για την ύπαρξη «ουρανοκατέβατων κερδών», γιατί τα αποτελέσματα της ΡΑΕ χτυπούν ευθέως τη ΔEΗ. Λόγω της δομικής λειτουργίας της εγχώριας ενεργειακής αγοράς, η Επιχείρηση συνεχίζει να κατέχει δεσπόζουσα θέση, με όλες τις τεχνολογίες, συνεπώς, φορτώνεται τη μερίδα του λέοντος των συνεπειών του πορίσματος. Σε αντίθεση με τους ιδιώτες ηλεκτροπαραγωγούς, που έχουν περιορισμένη παρουσία και μόνο μονάδες φυσικού αερίου.
