Στη κατεύθυνση ενός οδικού χάρτη για τη περαιτέρω διείσδυση του ηλεκτρισμού στη βιομηχανία που βασίζεται σε ενεργειακές συμπράξεις, νέα επιχειρηματικά μοντέλα και επενδύσεις, κινείται η νέα μελέτη της Eurelectric, που παρουσιάζεται σήμερα στο ετήσιο συνέδριο του φορέα που διεξάγεται στο Ελσίνκι, παραθέτοντας πέντε “συνταγές” επιτυχίας.
Από το Data Center της Microsoft στο Δουβλίνο μέχρι τη μπαταρία αποθήκευσης θερμικής ενέργειας της ζυθοποιίας Heineken στη Πορτογαλία και το καινοτόμο δίκτυο ενέργειας της γερμανικής E.ON στο East London της Αγγλίας, τα έργα που προτάσει η μελέτη της Ένωσης των Ευρωπαϊκών Εταιρειών Ενέργειας – αντιπρόεδρος της οποίας είναι ο CEO της ΔΕΗ, Γιώργος Στάσσης – αναδεικνύουν πώς ο εξηλεκτρισμός μπορεί να συμβάλει ώστε η ευρωπαϊκή βιομηχανία να αποκτήσει πρωταγωνιστικό ρόλο παγκοσμίως.
Στο πυρήνα της ανάλυσης βρίσκεται το μοντέλο των λεγόμενων «Power Couples», δηλαδή των στρατηγικών συμπράξεων ανάμεσα σε βιομηχανίες, παραγωγούς ενέργειας, καταναλωτές και υποδομές, που δεν περιορίζεται απλά στις διμερείς συμφωνίες προμήθειας ενέργειας, αλλά περιλαμβάνει ολοκληρωμένες συνεργασίες που ενισχύουν τη ζήτηση, την ευελιξία κατανάλωσης, τις επενδύσεις και τη χρήση των δικτύων.
Στην ουσία, η μελέτη που έγινε σε μια συγκυρία όπου η ευρωπαϊκή βιομηχανία αναζητά επειγόντως τρόπους μείω της του ενεργειακού της κόστους, κινείται στη λογική ότι κάθε βιομηχανική εγκατάσταση μπορεί να συνδυάζεται με «καθαρή» ηλεκτρική παραγωγή καθώς και με ευέλικτη διαχείριση φορτίου, δημιουργώντας σταθερά έσοδα και προβλέψιμο κόστος.
Τρεις είναι οι τομείς που μπορούν να ωφεληθούν άμεσα από το μοντέλο των στρατηγικών συμπράξεων.
- Πρώτον, ο τομέας της θέρμανσης όπου η υποκατάσταση των ορυκτών καυσίμων είναι τεχνικά ώριμη και οικονομικά εφικτή.
- Δεύτερον, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες, όπως η χαλυβουργία και η χημική βιομηχανία, όπου απαιτούνται μεγάλης κλίμακας επενδύσεις και σταθερές τιμές ενέργειας, για να διατηρήσουν τη διεθνή τους ανταγωνιστικότητα.
- Τρίτον, τα data center, που συνδυάζουν την υψηλή κατανάλωση ρεύματος με την αυξανόμενη ανάγκη για «πράσινη» τροφοδοσία και ευελιξία στη διαχείριση φορτίου.
Η μελέτη παραπέμπει σε πέντε πετυχημένα παραδείγματα πανευρωπαϊκά.
- Στη περίπτωση του Data Center της Microsoft στο Δουβλίνο, το οποίο συμμετέχει ενεργά στο ενεργειακό σύστημα και αντί να καταναλώνει παθητικά ηλεκτρική ενέργεια, χρησιμοποιεί την υπάρχουσα εφεδρική υποδομή για να παράγει επικουρικές υπηρεσίες. Δηλαδή παράγει επιπλέον έσοδα.
- Το έργο του Stockholm Data Parks δείχνει πώς η απορριπτόμενη θερμότητα από ένα Data Center καταφέρνει να μετατραπεί σε εμπορεύσιμο προϊόν, τροφοδοτώντας απευθείας το δίκτυο τηλεθέρμανσης μιας ολόκληρης πόλης.
- Στη περίπτωση του project Heineken Vialonga, η βιομηχανία κατασκευάζει μια γιγαντιαία θερμική μπαταρία στη ζυθοποιία της στη Vialonga της Πορτογαλίας, κοντά στη Λισαβόνα. Πρόκειται για ένα σύστημα αποθήκευσης θερμικής ενέργειας (thermal energy storage), το οποίο αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία τον Απρίλιο του 2027.
- Ετερη «συνταγή» επιτυχίας είναι το project Silvertown ECTOgrid, ένα καινοτόμο δίκτυο κοινής χρήσης ενέργειας στο East London της Αγγλίας, το οποίο εξασφαλίζει θέρμανση και ψύξη με σχεδόν μηδενικές εκπομπές άνθρακα. Το έργο της γερμανικής E.ON ενσωματώνει αντλίες θερμότητας, συστήματα αποθήκευσης ενέργειας και έξυπνους ελέγχους δικτύου, παρέχοντας θέρμανση και ψύξη χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε χιλιάδες κατοικίες και επιχειρήσεις.
- Στη περίπτωση της κεραμοποιίας Wienerberger η βιομηχανία αντικατέστησε του κλίβανους φυσικού αερίου με ηλεκτρικό εξοπλισμό και με αντλίες θερμότητας που συνδυάζονται με ΑΠΕ. Έχει πετύχει μείωση 90% στις εκπομπές CO2 και ενεργειακή εξοικονόμηση 30%.
Το κεντρικό μήνυμα της μελέτης είναι ότι όλες οι παραπάνω πιλοτικές εφαρμογές δεν αποτελούν εξατομικευμένες λύσεις, αλλά αντιγράψιμες πρακτικές.
Είναι απολύτως εφικτό να προσαρμοστούν σε διαφορετικές χώρες, κλάδους και μεγέθη επιχειρήσεων, δημιουργώντας ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο με αντικείμενο την ενεργειακή μετάβαση της βιομηχανικής παραγωγής.
Το μοντέλο που προωθεί η μελέτη της Eurelectric – διαθέτει πάνω από 34 μέλη, που εκπροσωπούν εθνικούς φορείς εταιρειών ηλεκτρισμού και κορυφαίες επιχειρήσεις ενέργειας σε 32 ευρωπαϊκές χώρες – είναι ότι σε όλα τα παραπάνω έργα, το αποτέλεσμα έχει προέλθει μέσα από συνεργατικά οικοσυστήματα που μοιράζονται ρίσκο, υποδομές και επενδυτικό βάρος.
Τα εμπόδια
Τέσσερα ωστόσο βασικά εμπόδια επιβραδύνουν, σύμφωνα με τη μελέτη, την ανάπτυξη τέτοιων στρατηγικών συμπράξεων.
- Η έλλειψη συντονισμού μεταξύ των διαφορετικών παραμέτρων που εμπλέκονται στον ενεργειακό κλάδο: Της αγοράς, των δικτύων, των επενδύσεων και των πολιτικών στρατηγικών.
- Οι ανεπαρκείς υποδομές δικτύου, που αδυνατούν συχνά να στηρίξουν την ταχεία αύξηση νέων καταναλώσεων.
- Η αβεβαιότητα στο επενδυτικό πλαίσιο, που δυσκολεύει τη λήψη μακροπρόθεσμων αποφάσεων από τη βιομηχανία.
- Η έλλειψη συνεκτικών πολιτικών κινήτρων, που να συνδέουν την ενεργειακή μετάβαση με την ανταγωνιστικότητα και όχι μόνο με περιβαλλοντικούς στόχους.
