Προς: 1. Υπουργό Εσωτερικών
κ. Θεοδωρικάκο
2. Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης
κ. Πιερρακάκη
Κοιν: 1. Ε.Ε. ΑΔΕΔΥ
2. Πρόεδρο και ΔΕ ΤΕΕ
3. Α’ βάθμιες ΕΜΔΥΔΑΣ
Θέμα: Σχετικά με την Τηλεργασία
Αξιότιμοι κύριοι Υπουργοί
Η Ομοσπονδία μας εκπροσωπεί τους πάνω από 8.000 Διπλωματούχους Μηχανικούς που υπηρετούν στο σύνολο της Δημόσιας Διοίκησης (Υπουργεία, ΟΤΑ Α’ και Β’ Βαθμού, Ανεξάρτητες Αρχές, Ν.Π.Δ.Δ.). Οι εν εξελίξει διαδικασίες αντιμετώπισης της Πανδημίας του κορωνοϊού έφεραν στο προσκήνιο την ανάγκη
διαχείρισης από την Πολιτεία των ζητημάτων που προκύπτουν γύρω από την Τηλεργασία. Πολύ ορθά και για την αποφυγή συνωστισμού Υπαλλήλων αλλά και κοινού στις Υπηρεσίες, μέρος των λειτουργιών της Διοίκησης μεταφέρθηκαν σε πρακτικές τηλεργασίας με απότομο τρόπο δεδομένου των έκτακτων συνθηκών. Επειδή όμως ο χρόνος επιστροφής στην “κανονικότητα” δε μπορεί να ορισθεί επακριβώς, ούτε είναι δεδομένο ότι αυτή θα επανέλθει στο ακέραιο, επιθυμούμε να θέσουμε προς συζήτηση κάποιες πρώτες παρατηρήσεις μας σχετικά με τη διαχείριση των ζητημάτων που προκύπτουν από την εφαρμογή της τηλεργασίας.
Όπως θα γνωρίζετε η τηλεργασία προωθείται από την ΕΕ από τις αρχές της δεκαετίας του ́90 (Λευκή Βίβλος, Πράσινη Βίβλος , Συνθήκη της Λισαβόνας). Οι διατομεακές (διακλαδικές) οργανώσεις των κοινωνικών εταίρων υπέγραψαν και τη «Συμφωνία Πλαίσιο για την Τηλεργασία» στις 16/7/2002. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εναπόθεσε στη διαδικασία της προσέγγισης των κοινωνικών εταίρων τη ρύθμιση
των συνεπειών που προκύπτουν από την εφαρμογή της τηλεργασίας και τον προσανατολισμό των επιλογών που απαιτούνται για την αντιμετώπισή τους . Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν ειδικές νομοθετικές προβλέψεις για την τηλεργασία, εκτός από την ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής «Συμφωνίας – Πλαίσιο για την Τηλεργασία» του 2002 από την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας 2006-2007, ρύθμιση που όμως δεν παρουσιάζει επάρκεια ως προς την προστασία των εργαζόμενων. Η ενσωμάτωση της Συμφωνίας περιλαμβάνει μια αυτούσια μεταφορά του κειμένου και όχι την ειδικότερη ρύθμιση λεπτομερειών της
τηλεργασίας όπως έγινε σε άλλες χώρες.
Ο κλάδος μας, λόγω αντικειμενικής φύσης της εργασίας μας μόνο εν μέρει μπορεί να ενταχθεί σε διαδικασίες τηλεργασίας. Κι αυτό γιατί στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτείται η επί τόπου παρουσία του Μηχανικού στην αυτοψία, στο έργο, στη μελέτη, στην επιθεώρηση, στον έλεγχο.
Οι θέσεις και οι διεκδικήσεις μας συνοψίζονται στα παρακάτω:
1. Η τηλεργασία να αποτελεί Μέσο Προστασίας στην πανδημία και όχι διευθυντικό δικαίωμα του εργοδότη, όπως θεσπίστηκε στις πρόσφατες ΠΝΠ. Να τηρηθεί η πρόβλεψη της ΕΣΣΕ και της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για συναίνεση του εργαζόμενου με δήλωση του για τηλεργασία. Άλλωστε αποτελεί εθελοντική μορφή
εργασίας τόσο για τον εργαζόμενο όσο και για τον εργοδότη. Όσοι μπορούν να εργαστούν από το σπίτι, να συνεχίσουν να το κάνουν για όσο χρονικό διάστημα απαιτείται με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα. Η τηλεργασία όμως δεν μπορεί να μετατραπεί σε μόνιμη συνθήκη για κανέναν εργαζόμενο και εργαζόμενη μετά το πέρας της πανδημίας, αλλάζοντας μονομερώς το εργασιακό καθεστώς του. Η απομόνωση από το εργασιακό περιβάλλον για μακρά χρονικά διαστήματα έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχολογία και στην προσωπική – οικογενειακή ζωή των εργαζομένων, όπως δείχνουν και πολλές διεθνείς μελέτες.
2. Ο εργοδότης είναι υπεύθυνος γα την παροχή, εγκατάσταση και συντήρηση όλου του αναγκαίου εξοπλισμού για την εξ αποστάσεως εργασίας (Υπολογιστές, Smart Phone, Τηλεπικοινωνίες, Εκτυπωτές, Αναλώσιμα γραφείου, Λογισμικό, Συντήρηση, Τεχνική Υποστήριξη), καλύπτει το κόστος που συνδέεται με αυτήν, το κόστος των επικοινωνιών και ότι άλλο απαιτείται κατά περίπτωση. Αυτή τη στιγμή –
εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων- οι εργαζόμενοι χρησιμοποιούν τον προσωπικό τους εξοπλισμό τον οποίο έχουν προμηθευτεί με δικά τους έξοδα. Ειδικά το Τεχνικό Λογισμικό το οποίο χρησιμοποιούν οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί (Υπολογιστικά και Σχεδιαστικά Προγράμματα) προστατεύεται από πατέντες και είναι εξαιρετικά ακριβό.
3. Επιδότηση – Αποζημίωση για όσο διαρκεί η περίοδος τηλεργασίας των εργαζομένων για το τμήμα των Υποδομών της κατοικίας τους που χρησιμοποιούν ως γραφείο απαλλάσσοντας την εργοδοσία από τα αντίστοιχα έξοδα (Πάγιος Εξοπλισμός Γραφείου, Χώρος Γραφείου – Ενοίκιο, Έξοδα Οργανισμών Ηλεκτρικής Ενέργειας και Τηλεπικοινωνιών, Έξοδα Καθαριότητας και Υγιεινής, Θέρμανση κλπ).
4. Πλήρης σεβασμός του ωραρίου των εργαζομένων και των σχέσεων εργασίας καθώς και των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, οι οποίες να διαφυλάσσονται και με τεχνικούς τρόπους (εταιρικά τηλέφωνα ή συστήματα VoIP (Voice Over IP) για να υπάρχει δυνατότητα αποσύνδεσης με τη λήξη του συμβατικού ωραρίου εργασίας. Σεβασμός του ωραρίου, της τυχόν Υπερωριακής Απασχόλησης, των αδειών, των
αναγκαίων διαλειμμάτων, της δυνατότητας ελέγχου από το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας. Απόλυτη Προστασία των Προσωπικών Δεδομένων του εργαζόμενου χωρίς να επιτραπούν Συστήματα επιτήρησης και ελέγχου εντός της κατοικίας του εργαζομένου (κάμερες, λογισμικά παρακολούθησης υπολογιστή κλπ). Κατάλληλη κατάρτιση επικεντρωμένη στον τεχνολογικό εξοπλισμό που τίθεται στην διάθεση του εργαζόμενου αλλά και στα χαρακτηριστικά αυτής της μορφής οργάνωσης της εργασίας. Κατάρτιση επίσης θα χρειαστεί και ο προϊστάμενος του εργαζόμενου και πιθανώς όσοι υπάλληλοι έχουν άμεση σχέση με αυτόν.
Εκτιμούμε ότι η συζήτηση σε βάθος πριν τη Νομοθέτηση και η ενσωμάτωση ανάμεσα σε άλλα και των παραπάνω ελάχιστων μέτρων προστασίας των εργαζομένων οφείλει να είναι η κοινή στόχευση εργαζομένων και Πολιτείας.
