Η πανδημία του κορωνοϊού έχει κατισχύσει κάθε άλλης προτεραιότητας και φαινόταν έως τώρα να βάζει σε δεύτερη μοίρα την ανάγκη για στροφή στην πράσινη ανάπτυξη και στην αντιμετώπιση τη κλιματικής αλλαγής.
Ανταποκρινόμενη, όμως, στην ανάγκη να συνδυαστούν οι δύο μείζονες προτεραιότητες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επαναφέρει το φιλόδοξο σχέδιό της για μηδενικές εκπομπές καυσαερίων έως το 2050.
Πρόκειται για το Green Deal, το σχέδιο που παρουσίασε προ μηνών η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προκαλώντας διαμάχες και αντιδράσεις προς κάθε κατεύθυνση.
Το έχει, ωστόσο, προσαρμόσει στην ανάγκη για στήριξη της χειμαζόμενης ευρωπαϊκής οικονομίας, αφού συνδυάζει τη στροφή στην πράσινη ενέργεια με τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τις επενδύσεις.
«Χρειαζόμαστε μια οικονομία πιο ανθεκτική, καλύτερα εξοπλισμένη για τη χρήση ψηφιοποιημένων τεχνολογιών και προ παντός πιο πράσινη», σχολιάζει σχετικά ο Δανός επίτροπος Περιβάλλοντος, Βιρτζίνιους Σινκεβίτσιους.
Ετσι, την επόμενη εβδομάδα και συγκεκριμένα στις 27 Μαΐου η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, θα παρουσιάσει μια αναθεωρημένη εκδοχή του φιλόδοξου σχεδίου της, Green Deal, που εκτιμά πως θα προσελκύσει άμεσα επενδύσεις από τον ιδιωτικό τομέα και θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας σε όλη τη Γηραιά Ηπειρο.
Εν ολίγοις, θα μετατρέψει το σχέδιο του Green Deal σε πρόγραμμα ανάκαμψης της οικονομίας της Ε.Ε. και η στροφή στην πράσινη οικονομία θα κατέχει κεντρικό ρόλο στην τόνωση της ανάπτυξης.
Εχει ενσωματώσει στην πρότασή της σχέδιο προϋπολογισμού για την περίοδο 2021-2027 καθώς και ένα «εργαλείο ανάκαμψης» με κεφάλαια ύψους τουλάχιστον 500 δισ. ευρώ, που θα προορίζονται αποκλειστικά για την αντιμετώπιση του οικονομικού αντίκτυπου της πανδημίας.
Σύμφωνα με σχετικό έγγραφο εργασίας της Κομισιόν που διέρρευσε στο Bloomberg, ανάμεσα στις υπό συζήτηση προτάσεις του σχεδίου συγκαταλέγονται οι εξής:
– Να δεσμευθεί ποσό από 60 έως 80 δισ. ευρώ για να στηριχθούν οι πωλήσεις ηλεκτροκίνητων οχημάτων και να διπλασιασθούν οι επενδύσεις σε σταθμούς φόρτωσης των μπαταριών.
– Να εξαιρεθούν τα ηλεκτροκίνητα οχήματα από τον ΦΠΑ.
– Να διατεθούν 91 δισ. ευρώ ετησίως για εγγυήσεις και δάνεια με σκοπό να θωρακιστούν τα προβληματικά κτίρια και να δοθούν πράσινα στεγαστικά δάνεια σε επίδοξους αγοραστές κατοικιών.
– Να διατεθούν 10 δισ. ευρώ, με σκοπό να αντληθούν τα κεφάλαια που θα χρηματοδοτήσουν σχέδια ανανεώσιμων πηγών ενέργειας χωρητικότητας 7,5 γιγαβάτ μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.
– Να διοχετεύονται άλλα 10 δισ. ευρώ ετησίως σε ταμείο που θα διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων προκειμένου να χρηματοδοτήσει την κατασκευή υποδομών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά και για τη χρήση υδρογόνου.
– Να αντληθούν 30 δισ. ευρώ από το υφιστάμενο ευρωπαϊκό ταμείο καινοτομίας για την ανάπτυξη σχεδίων πράσινου υδρογόνου, που μπορούν να περιορίσουν τις εκπομπές καυσαερίων σε ορισμένες από τις πιο ρυπογόνες βιομηχανίες, όπως είναι οι χαλυβουργίες και οι βιομηχανίες τσιμέντου.
Σχολιάζοντας τις νέες αυτές ιδέες της Κομισιόν, η Βικτόρια Κάμινγκ, αναλύτρια του Bloomberg NEF, τόνισε πως «τα ποσά αυτά επισκιάζουν όσα πράσινα σχέδια έχουν ανακοινωθεί έως τώρα ενώ διαμηνύουν στον κόσμο πως η Ε.Ε. θέλει πραγματικά να συνδυάσει την οικονομική της ανάκαμψη με μια πράσινη συμφωνία».
Υπενθυμίζεται πως από την πρώτη στιγμή, στην αρχική μορφή του το σχέδιο του Green Deal επικρίθηκε από όλες τις ενδιαφερόμενες πλευρές. Αλλοι προέβλεψαν πως επρόκειτο να πλήξει καίρια τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες, ενώ την ίδια στιγμή οι περιβαλλοντικές οργανώσεις πίεζαν για ακόμη πιο φιλόδοξους στόχους. Και αυτό γιατί αρχικά προέβλεπε μείωση κατά 50% των εκπομπών καυσαερίων μέχρι το 2030 και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις επέμεναν πως πρέπει να τεθεί στόχος για μείωση των καυσαερίων κατά 60% ή και 70%.
Η αναθεωρημένη πρόταση της Κομισιόν επιχειρεί να διευκολύνει το έργο που επωμίζονται αυτή τη στιγμή οι κυβερνήσεις, καθώς μεταβαίνουν από το στάδιο αντιμετώπισης μιας υγειονομικής κρίσης στην επόμενη φάση, που είναι η ανάκαμψη των οικονομιών τους.
Οπως τονίζει το σχετικό ρεπορτάζ του Bloomberg, οι κυβερνήσεις υφίστανται τώρα πιέσεις προκειμένου να επενδύσουν σε μέτρα που θα εξελιχθούν γρήγορα και θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας για εκατομμύρια ανέργους.
Οι ιδέες που θα παρουσιάσει η Κομισιόν προβλέπουν συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στη χρηματοδότηση των προτεινόμενων σχεδίων. Βασίζονται, άλλωστε, σε υφιστάμενα σχέδια που αποβλέπουν σε μια ταχύτατη μετάβαση σε βιώσιμο οικονομικό μοντέλο.
Οπως σημειώνει το Bloomberg, το ύψος των κεφαλαίων που θα χρειαστούν για τη χρηματοδότηση των προτάσεων της Κομισιόν δεν μπορεί να υπολογιστεί παρά μόνον όταν θα συγκεκριμενοποιηθούν πλήρως οι προτάσεις της την επόμενη εβδομάδα.
Το σκεπτικό που τις διέπει, πάντως, και οι λεπτομέρειές τους δίνουν μια ιδέα στους ενδιαφερόμενους και επίδοξους επενδυτές. Προτού εκδηλωθεί η πανδημία, η Κομισιόν είχε υπολογίσει πως η Ευρώπη χρειαζόταν επενδύσεις ύψους από 250 έως 300 δισ. ευρώ ετησίως για να επιτύχει τον στόχο των μηδενικών εκπομπών καυσαερίων.
