Το Ξενοδοχείο «Μόσκβα» το αρχιτεκτονικό κόσμημα της ρωσικής Secession (Απόσχισης) του στυλ Αρτ Νουβό, σχεδιασμένο από τον σέρβο αρχιτέκτονα Γιόβαν Ίλκιτς, θεωρήθηκε ιδιαίτερα τολμηρό για την εποχή του, αλλά έδινε στη σερβική πρωτεύουσα ένα πρόσωπο πιο σύγχρονο με την έλευση του 20ου αιώνα.
Το Ξενοδοχείο «Μόσκβα» (στα κυριλλικά: Хотел Москва, Hotel Moskva) στο Βελιγράδι, είναι ένα από τα σημαντικότερα αρχιτεκτονικά δημιουργήματα της σερβικής πρωτεύουσας, χτισμένο στο στυλ της ρωσικής Secession (Απόσχισης) του στυλ Αρτ Νουβό. Λόγω της αρχιτεκτονικής του αξίας, περιλαμβάνεται από το 1968 στον κατάλογο των πολιτιστικών μνημείων μεγάλης σημασίας της Δημοκρατίας της Σερβίας και από το 1979 στον κατάλογο των πολιτιστικών αγαθών της πόλης του Βελιγραδίου.
Βρίσκεται στην πλατεία Τεράζιγιε, στο κέντρο του Βελιγραδίου, με υπέροχη θέα προς το Νόβι Μπέογκραντ, την νέα πόλη στην απέναντι όχθη του ποταμού Σάβου. Αρχικά στη θέση του ξενοδοχείου υπήρχε ένα πανδοχείο που ονομαζόταν, η «Μεγάλη Σερβία» (Velika Srbija), το οποίο στη συνέχεια αντικαταστάθηκε από το σημερινό κτήριο. Η ανέγερσή του ξεκίνησε το 1906, ενώ η λαμπρή τελετή εγκαινίων έγινε στις 16 Ιανουαρίου 1908, από τον βασιλιά της Σερβίας Πέτρο Α΄ Καρατζόρτζεβιτς. Η κατασκευή του έγινε με ρωσικά κεφάλαια, γι’ αυτό και το ξενοδοχείο πήρε το όνομα της ρωσικής πρωτεύουσας. Αμέσως μετά τα εγκαίνιά του, έγινε η έδρα της Ολυμπιακής Επιτροπής της Σερβίας, καθώς και λέσχη συγγραφέων και δημοσιογράφων. Λίγο μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο διάσημος μυθιστοριογράφος της εξπρεσιονιστικής πτέρυγας του σερβικού μοντερνισμού ο Μίλος Τσρνιάσκι (Miloš Crnjanski) ίδρυσε την «Grupa umetnika», η οποία ήταν μια μικρή αλλά ενθουσιώδης ομάδα διανοουμένων που επιθυμούσαν μια πολιτιστική αναγέννηση στο Βελιγράδι. Εκτός από τον Τσρνιάσκι, η ομάδα περιελάμβανε τους Σίμα Παντούροβιτς, Ραστκό Πέτροβιτς, Στάνισλαβ Βίναβερ, Ίβο Άντριτς, Μομτσίλο Ναστασίγιεβιτς και Μπράνκο Λαζάρεβιτς. Παρόλο που όλοι τους δεν σχημάτισαν ποτέ μια πραγματική ομάδα, οι συζητήσεις τους δημιουργούσαν μια ιδαίτερη ακαδημαϊκή ατμόσφαιρα από μια νέα γενιά Σέρβων στοχαστών. Οι συναντήσεις τους γίνονταν στην καφάνα (τοπικό καφενείο) του ξενοδοχείου «Μόσκβα», επειδή σύμφωνα με τον Τσρνιάσκι, ήταν το μόνο μέρος με ηλεκτρική ενέργεια εκείνη την εποχή. Στη συνέχεια από το 1923, στεγάστηκε στο κτίριο το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, ενώ το 1938 αγοράστηκε από την Εθνική Τράπεζα της Γιουγκοσλαβίας. Το 1941, κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το ξενοδοχείο έγινε η έδρα της Γκεστάπο και το κτίριο μετονομάστηκε σε Velika Srbija, από το παλιό όνομα του πανδοχείου. Το αρχηγείο είχε τις δικές του γεννήτριες και το δικό του σύστημα ύδρευσης, ενώ ήταν ένα από τα τελευταία κτίρια του Βελιγραδίου που απελευθερώθηκε στο τέλος του πολέμου το 1944. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής υποχώρησης, πολλά αριστουργήματα τέχνης, ασημικά και πολύτιμα επιτραπέζια σκεύη εξαφανίστηκαν από το ξενοδοχείο. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το ξενοδοχείο Μόσχα έγινε ο αγαπημένος τόπος συνάντησης για την πολιτιστική ελίτ της νέας Σοσιαλιστικής Ομοσπονδίας της Γιουγκοσλαβίας. Το ξενοδοχείο συνέχισε να εξυπηρετεί τους διανοούμενους της πόλης μετά τον Πόλεμο, με το μεγαλύτερο μέρος της πολιτιστικής ελίτ του Βελιγραδίου να το επισκέπτεται τακτικά. Ο Γιουγκοσλάβος νομπελίστας της λογοτεχνίας Ίβο Άντριτς είχε το δικό του τραπέζι στο εστιατόριο για πολλά χρόνια. Ο ποιητής Βάσκο Πόπα είχε ένα καθημερινό τελετουργικό που κράτησε για δεκαετίες, στο οποίο έπινε καφέ κάθε μέρα από τις 3:30 μ.μ. έως τις 6:00 μ.μ.
Το κτίριο σχεδιάστηκε από τον σέρβο αρχιτέκτονα Γιόβαν Ίλκιτς (Јован Илкић). Η κατασκευή του ακολουθεί το ρεύμα του Ζετσεσιονισμού, που σχετίζεται στενά με την Αρτ Νουβό, ενσωματώνοντας έξυπνα, διάφορα αρχαιοελληνικά στοιχεία. Η διακόσμηση για την εποχή εκείνη ήταν αρκετά τολμηρή, αλλά έδινε στο Βελιγράδι ένα πρόσωπο πιο σύγχρονο με την έλευση του 20ου αιώνα. Το πιο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό, είναι η εναλλαγή ομαλής και γυαλιστερής επιφάνειας, κατασκευασμένης από κεραμικά πλακίδια. Η πρόσοψη του ξενοδοχείου εμφανίζει κεραμικό διάκοσμο με τον τίτλο «Αποθέωση της Ρωσίας» και την αναπαράσταση του θεού Ποσειδώνα, που συμβολίζει την επιθυμία της Αυτοκρατορίας της Ρωσίας για θαλάσσια κυριαρχία.
Το Hotel Moskva σήμερα εξακολουθεί να είναι μεταξύ των πιο διάσημων του Βελιγραδίου. Κατά τη διάρκεια της μακράς ιστορίας του, αυτό το ιστορικό ξενοδοχείο με το περίφημο Café Moskva, έχει φιλοξενήσει πάνω από 40 εκατομμύρια επισκέπτες, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων διάσημων ονομάτων όπως: Άλμπερτ Αϊνστάιν, Άλφρεντ Χίτσκοκ, Λεονίντ Μπρέζνιεφ, Λέον Τρότσκι, Ρίτσαρντ Νίξον, Ίντιρα Γκάντι, Γιασέρ Αραφάτ, Ρέι Τσαρλς, Ρόμπερτ ντε Νίρο, Μπράντ Πιτ, Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, Μαξίμ Γκόρκι, Ζαν Πώλ Σάρτρ, Κέρκ Ντάγκλας, Ιβ Μοντάν,Βανέσα Ρεντγκρέιβ και πολλοί άλλοι. Το Hotel Moskva είναι επίσης γνωστό για το εστιατόριο και τα γλυκά του, συμπεριλαμβανομένου ενός κέικ που δημιουργήθηκε το 1974 και το οποίο πήρε το όνομά “Moskva šnit”. Το εστιατόριο, το οποίο αρχικά προσέφερε σερβική και γαλλική κουζίνα, έχει διαφοροποιήσει το μενού του, ιδίως με χορτοφαγική κουζίνα.
Πηγές:
https://en.wikipedia.org/wiki/Hotel_Moskva,_Belgrade
http://imus.org.rs/en/collection/the-fund-of-jovan-ilkic/
https://fr.wikipedia.org/wiki/Jovan_Ilki%C4%87
https://www.historichotelsthenandnow.com/moskvabelgrade.html
https://www.historichotels.org/hotels-resorts/hotel-moskva/history.php
