Μικρότερες εκπτώσεις – πολλές φορές μονοψήφιες – στους διαγωνισμούς των δημοσίων έργων επιφέρει η αύξηση του οικοδομικού κόστους.
Ο περιορισμός των εκπτώσεων χαρακτηρίζεται από στελέχη του κατασκευαστικού κλάδου αναγκαία καθώς σε διαφορετική περίπτωση τα έργα δεν βγαίνουν με δεδομένες τις υπέρογκες αυξήσεις των πρώτων υλών (τσιμέντο, άσφαλτο, σίδερο κλπ).
Προβληματισμός επικρατεί και για τα νέα έργα που αναμένεται να βγουν σε δημοπράτηση μέσα στο επόμενο διάστημα, καθώς οι ίδιοι θεωρούν ότι λόγω της αύξησης των υλικών κατασκευής, τα έργα είναι ήδη “χτυπημένα” και ως εκ τούτου “τι έκπτωση μπορείς να δώσεις σε μία τέτοια περίπτωση;”, διερωτούνται.
“Οι υπέρογκες αυξήσεις των υλικών και των πρώτων υλών έχουν τινάξει στον αέρα προϋπολογισμούς πολλών έργων, ενώ έχουν μειώσει σημαντικά το περιθώριο κέρδους των εταιρειών.
Αν και προς το παρόν το πρόβλημα της αύξησης του κόστους των πρώτων υλών έχει αντιμετωπιστεί από τους κατασκευαστικούς Ομίλους με την μείωση του ποσοστού των εκπτώσεων που δίνουν στους διαγωνισμούς των έργων, δεν ξέρουμε ακόμη τι θα γίνει με την επόμενη φουρνιά έργων που θα βγουν προς δημοπράτηση”, επισημαίνει στέλεχος κατασκευαστικού Ομίλου.
Σημειώνεται ότι οι υψηλές εκπτώσεις αποτελούσαν διαχρονικά μία από τις μεγαλύτερες πληγές των δημοσίων συμβάσεων, με σημαντικές επιπτώσεις στην ποιότητα αλλά και την πορεία των έργων τα τελευταία χρόνια.
Ενδεικτικά της έκτασης του φαινομένου των υπερβολικά υψηλών εκπτώσεων είναι τα στοιχεία του ΣΑΤΕ (Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιρειών).
Σύμφωνα με αυτά, το 2020, η μέση έκπτωση που προσφέρθηκε στους συνολικά 369 διαγωνισμούς έργων προϋπολογισμού από 2 εκατ. ευρώ και πάνω, άγγιξε το 48,7%. Αντίστοιχα, κατά τους πρώτους τέσσερις μήνες του 2021, η μέση έκπτωση διαμορφώθηκε σε 49,6% επί συνόλου 182 δημοπρατημένων έργων.
Το 2019 η μέση έκπτωση ανά διαγωνισμό διαμορφώθηκε σε 51,7%, από 56,2% το 2018 και 58,35% το 2017.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ΙΟΒΕ για τον κατασκευαστικό κλάδο τα υψηλά ποσοστά εκπτώσεων σημαίνουν είτε ότι τα έργα ανατίθενται ακόμα και κάτω του κόστους με προσδοκία σύναψης συμπληρωματικής σύμβασης στο μέλλον, είτε ότι ο αρχικός προϋπολογισμός του έργου δεν έχει σχέση με τις πραγματικές συνθήκες κόστους στα τεχνικά έργα.
Και ενώ από την πλευρά του πελάτη (Δημόσιο) μπορεί να θεωρείται ότι οι μεγάλες εκπτώσεις είναι αποτέλεσμα της λειτουργίας του ανταγωνισμού και δημιουργούν εξοικονομήσεις για το δημόσιο ταμείο, δεν θα πρέπει να αγνοούνται οι παράπλευρες συνέπειες μεταξύ των οποίων: χρονοβόρες διαδικασίες αποπεράτωσης και αμφιλεγόμενη ποιότητα κατασκευής των έργων/μελετών καθώς και αθέμιτος ανταγωνισμός στις υγιείς επιχειρήσεις, οι οποίες δεν μπορούν να ανταγωνιστούν προσφορές κάτω του κόστους και τελικά είτε δεν θα έχουν δραστηριότητα, είτε θα αναγκαστούν να εμπλακούν σε μία διαδικασία ζημιογόνων προσφορών που και πάλι θα τις οδηγήσει σε παύση λειτουργίας.
