Τελευταία αναπτύσσονται δικαιολογημένες αντιδράσεις πολιτών και φορέων κατά ορισμένων μεγάλων επενδύσεων ΑΠΕ που θέτουν σε κίνδυνο το φυσικό, πολιτιστικό και αισθητικό περιβάλλον, που υποβαθμίζουν αντί να στηρίζουν την εκάστοτε τοπική οικονομία. Επενδύσεις που συχνά χρησιμοποιούν παράτυπα νομικά παράθυρα, πρόσφατα δε και νομότυπα εκμεταλλευόμενοι την προκλητική τάση «φιλελευθεροποίησης» της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
Ταυτόχρονα και παράλληλα εξελίσσεται μια γενικευμένη επίθεση ενάντια στις ΑΠΕ, επίθεση που τοποθετεί τις ΑΠΕ στο ίδιο «εχθρικό» στρατόπεδο μαζί με τα διαπλεκόμενα επιχειρηματικά συμφέροντα. Μέσα σε αυτό το νέο ιδιότυπο αντι-ΑΠΕ «κίνημα» αρχίζουν και υποβόσκουν αλλοπρόσαλλα κινδυνολογικά και άκρως αντιεπιστημονικά επιχειρήματα, όπως «οι ΑΠΕ δεν παράγουν ενέργεια παρά μόνο κέρδη για επιχειρηματίες, καταστρέφουν το περιβάλλον, αλλάζουν το κλίμα, περιορίζουν τις βροχές» κ.λπ. και ένας σωρός αστήρικτες κατηγορίες που τρομοκρατούν τις εκάστοτε τοπικές κοινωνίες και αποπροσανατολίζουν το οικολογικό κίνημα από τον σκοπό του, που δεν είναι άλλος από την προστασία τού περιβάλλοντος από αδίστακτους κερδοσκόπους και όχι από τις ΑΠΕ.
Ιδιότυπο αντι-ΑΠΕ «κίνημα»
Παράδοξο είναι επίσης ότι αυτό το ιδιότυπο αντι-ΑΠΕ «κίνημα» βρίσκει υποστηρικτές και στις τάξεις των προοδευτικών δυνάμεων της χώρας ακόμη και μέσα στα τμήματα της οικολογικής Αριστεράς, που διαχρονικά είναι ταγμένα σταθερά στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Το γεγονός αυτό αφήνει ελεύθερο χώρο στις, κατεξοχήν καταστρεπτικές για το περιβάλλον και το κλίμα, νεοφιλελεύθερες πολιτικές δυνάμεις να ενδύονται υποκριτικά τον μανδύα τής οικολογικής οικονομικής μεταρρύθμισης. Παράλληλα δίνει αφορμές στα φερέφωνα του νεοφιλελευθερισμού να κλονίσουν τη διαχρονική οικολογική διάσταση της Αριστεράς και να αμφισβητήσουν την πρωτοπορία της στο κλιματικό κίνημα.
Οι ΑΠΕ επιβλήθηκαν από το οικολογικό κίνημα
Οι ΑΠΕ αποτελούν γέννημα του ριζοσπαστικού οικολογικού κινήματος που αγκάλιασε την παγκόσμια νεολαία, τη διανόηση, τους εργαζόμενους και αντιστάθηκε στην αχαλίνωτη καπιταλιστική βιομηχανική ανάπτυξη καταστροφής φύσης και ανθρώπου. Οι ΑΠΕ είναι θρέμμα του προοδευτικού μαζικού κινήματος που αγωνίστηκε για τη θέσπιση αντιρρυπαντικών κανόνων, που επέβαλε τη σταδιακή αντικατάσταση των ρυπογόνων πηγών ενέργειας με ΑΠΕ.
Αντιστάσεις από τα θιγόμενα γνωστά συμφέροντα
Οι λυσσαλέες αντιστάσεις σ’ αυτή την κοινωνικά επιβληθείσα πράσινη μετάβαση, με όχημα τις ΑΠΕ, ξεκινούσαν πάντα φυσιολογικά από τα θιγόμενα γνωστά οικονομικά συμφέροντα. Τα ίδια αυτά συμφέροντα, που αναγκάστηκαν σταδιακά να συμφιλιωθούν με τη νομοτελειακή πλέον εισαγωγή των ΑΠΕ στη ζωή μας, επιδιώκουν αρχικά να φρενάρουν και στη συνέχεια να θέσουν τις ΑΠΕ αποκλειστικά υπό τον δικό τους έλεγχο, αποτρέποντας κάθε έλεγχο και συμμετοχή της κοινωνίας στην πράσινη επενδυτική ανάπτυξη. Δεν είναι παράδοξο που αυτός ο σκοπός τους «αγιάζει» όλα τα μέσα, εμφανή και υπόγεια, που έχουν στη διάθεσή τους.
Τίποτα πλέον δεν μπορεί να διακόψει τη γρήγορη ανάπτυξη των ΑΠΕ
Οι ΑΠΕ όμως μπήκαν στη ζωή μας και τίποτα πλέον δεν μπορεί να διακόψει τη γρήγορη ανάπτυξη τους. Συνιστούν ήδη ανταγωνιστικές τεχνολογίες προς τα ορυκτά καύσιμα, οικονομικά βιώσιμες και επενδυτικά όλο και περισσότερο προσιτές ακόμα και για τους απλούς καταναλωτές. Η κοινωνία στην συντριπτική της πλειονότητα θέλει τις ΑΠΕ. Τις θέλει γιατί αντιλαμβάνεται το συμφέρον της, για τη ζωή της, για το μέλλον της φύσης και της ανθρωπότητας. Η χώρα μας επιπρόσθετα, η εθνική ανεξαρτησία και η οικονομία μας χρειάζονται τις ΑΠΕ. Η Ελλάδα είναι εξαρτημένη από εισαγόμενα, πανάκριβα, άκρως ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα και αιμορραγεί συναλλαγματικά έως και 10 δισ. ευρώ ανά έτος.
Οι ΑΠΕ υπηρετούν τη φύση, τη χώρα, τον λαό της
Είναι αντιληπτό πλέον ποιους ωφελούν και ποιους πλήττουν οι ΑΠΕ. Καμία άλλη επένδυση δεν έχει τόσο χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα όσο οι ΑΠΕ, καμία άλλη πηγή ενέργειας δεν εξυπηρετεί τόσο αποτελεσματικά τη φύση, τη χώρα και τον λαό της. Ένα φωτοβολταϊκό πάρκο σε 50 στέμματα γης ή μια σύγχρονη ανεμογεννήτρια σε μόλις 0,5 στρέμμα χώρο παράγει έκαστο τόσο ρεύμα το έτος όσο ρεύμα μπορεί να παραχθεί με μηχανές εσωτερικής καύσης καταναλώνοντας 2.000 τόνους ορυκτά καύσιμα συναλλαγματικής αξίας 1.000.000 ευρώ. Επίσης, το παραγόμενο ρεύμα από το σύνολο των ΑΠΕ που λειτουργούν στη χώρα υποκαθιστά 5 εκατ. τόνους εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, περιορίζοντας ήδη την ετήσια συναλλαγματική αιμορραγία κατά 2,5 δισ. ευρώ.
Η Αριστερά υπηρετεί το σχέδιο ενεργειακής μετάβασης
Οι προοδευτικές αριστερές δυνάμεις της χώρας, με τη διαχρονικά σταθερή τους στρατηγική υπέρ των ΑΠΕ ως μέσο για την αντιμετώπιση της κλιματικής καταστροφής και την ταυτόχρονη εθνική απεξάρτηση από τα εισαγόμενα ρυπογόνα καύσιμα, κέρδισαν επάξια τον ρόλο τού κατεξοχήν πολιτικού εκπροσώπου τού σχεδίου για μετάβαση σε μια νέα δίκαιη οικονομία, φιλική στο περιβάλλον και στον άνθρωπο. Για τον λόγο αυτό συσπείρωσαν πολιτικά σχεδόν το σύνολο οικολογικών δυνάμεων του τόπου.
Ρεκόρ μικρών επενδύσεων ΑΠΕ
Ο ρόλος αυτός ενισχύθηκε έμπρακτα κατά την πρόσφατη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Οι ΑΠΕ επανεκκίνησαν ταχύτερα, δόθηκαν προνόμια σε μικρά έργα ΑΠΕ, αποκεντρώθηκαν γεωγραφικά σε όλη τη χώρα, οι επενδύσεις έγιναν περισσότερο προσιτές στην κοινωνική οικονομία προς όφελος των τοπικών οικονομιών και της προστασίας της φύσης, περιορίστηκαν τα φαινόμενα αισχροκέρδειας και ελαχιστοποιήθηκε το κόστος της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ προς όφελος των καταναλωτών. Όλα αυτά οδήγησαν σε ρεκόρ μικρών επενδύσεων ΑΠΕ. Εντυπωσιακά είναι τα ποσοστά των μικρών φωτοβολταϊκών πάρκων (έως 1 μεγαβάτ) που αποτελούν το 90% του συνόλου των πάρκων που συνδέθηκαν το έτος 2000, με το μεγαλύτερο μέρος τους μάλιστα να προέρχεται από Ενεργειακές Κοινότητες που επίσης θεσμοθετήθηκαν επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο ενεργειακής δημοκρατίας οι ΑΠΕ όχι μόνο δεν απειλούν το περιβάλλον, αλλά συνιστούν το αποτελεσματικότερο όχημα μετάβασης στην οικολογική ισορροπία του πλανήτη μας.
* Ο Βασίλης Τσολακίδης είναι πρώην πρόεδρος του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ)
