Οι υψηλές προοπτικές που διαγράφονται για το Αθηναϊκό real estate αναδεικνύονται στη μεγάλη ετήσια έκθεση «Emerging Trends in Real Estate® – The Road to recovery». Η έκθεση που δημοσιεύουν από κοινού η PwC και το Urban Land Institute (ULI), επικεντρώνεται στη διαμόρφωση εκτίμησης σχετικά με την εμπιστοσύνη των επενδυτών της παγκόσμιας αγοράς ακινήτων και στην τελευταία της έκδοση με το «βλέμμα» στην ευρωπαϊκή αγορά ακινήτων (Europe 2022) γίνεται αναφορά και στις προσδοκίες που υπάρχουν για την αγορά στην Αθήνα.
Οι συμμετέχοντες στην έρευνα που δραστηριοποιούνται στην Αθήνα είναι σχετικά λίγοι, αλλά πιστεύουν ότι η πόλη προσφέρει από τις ισχυρότερες προοπτικές ανάπτυξης οπουδήποτε στην Ευρώπη. Αυτό δεν σχετίζεται μόνο με την πιθανή ανάκαμψη του τουρισμού, αλλά και με τη σχετική πολιτική σταθερότητα της Ελλάδας σε σύγκριση με την Τουρκία. «Η Ελλάδα για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες έχει μια σταθερή κυβέρνηση», αναφέρεται. «Αυτή η σταθερότητα έχει τεθεί ενάντια σε μια… αντίθετη κατάσταση στην Τουρκία», αναφέρεται στην έρευνα. Μάλιστα, σημειώνεται ότι η γειτονική αγορά είναι σε blacklist λόγω της μακροοικονομικής πολιτικής και των παρεμβάσεων στο νόμισμα. «Είναι ένα μοντέλο υψηλού κινδύνου λειτουργίας της οικονομίας», σημειώνεται.
Η πρωτεύουσα της Ελλάδας βρίσκεται στην 23η θέση της σχετικής λίστας (από 28η πέρυσι) με υψηλά επίπεδα προοπτικής και προσδοκιών. Ειδικότερα, σε κλίμακα από 1 έως 5, λαμβάνει 4,29 ως προς τις επενδυτικές προοπτικές και 4,24 σε σχέση με τις προοπτικές ανάπτυξης, υψηλότερα νούμερα σε σχέση με πόλεις στο ίδιο επίπεδο (π.χ. Ρώμη, Στοκχόλμη, Ελσίνκι, Πράγα κ.α.), ή και υψηλότερο (Βαρσοβία, Δουβλίνο, Μιλάνο, Βαρκελώνη, Βρυξέλλες κ.α.).
Το Αθηναϊκό… outlook για το 2022 θεωρείται από καλό έως εξαιρετικό, όταν την περίοδο 2017-2018 κρίνονταν ως fair και λίγα χρόνια νωρίτερα ως «φτωχό».
Η κτηματαγορά της Αθήνας διαθέτει τις καλύτερες προοπτικές των τελευταίων ετών κυρίως σε επαγγελματικά ακίνητα, γραφεία και καταστήματα, σύμφωνα με την έρευνα του Urban Land Institute και της PriceWaterhouseCoopers. Όπως αναφέρθηκε, με κριτήριο τις επενδυτικές προοπτικές καταλαμβάνει την 23η θέση στην κατάταξη των Uli και PwC που περιλαμβάνει 31 ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Ρωσίας, της Τουρκίας και της ευρύτερης Μέσης Ανατολής. Έχει, δηλαδή, βελτιώσει τις επιδόσεις της, σε σχέση με πέρυσι, οπότε είχε βρεθεί στην 28η θέση. Η θέση της Αθήνας βελτιώνεται σημαντικά με βάση τις εκτιμήσεις για το ρυθμό ανόδου των ενοικίων και των τιμών επαγγελματικών χώρων. Σε αυτόν τον τομέα την πεντάδα συμπληρώνουν η Κοπεγχάγη, το Βερολίνο, το Αμβούργο και το Μόναχο. Το 2021 η Αθήνα καταλαμβάνεΙ την ένατη θέση στην αντίστοιχη κατάταξη. Να σημειωθεί ότι η γενικότερη έρευνα έχει στηριχθεί σε προσωπικές συνεντεύξεις και ερωτηματολόγια με 844 κορυφαίους παράγοντες της αγοράς ακινήτων.
Αναφορικά με άλλες πρωτεύουσες του νότου, στο νούμερο 16 η Λισαβόνα οδηγεί την «κούρσα» έναντι της Αθήνας και της Κωνσταντινούπολης, που κατατάσσονται στην 23η και 30η θέση αντίστοιχα. «Ο τουρισμός αναψυχής θα πρέπει να ανακάμψει δυναμικά εδώ από τις καταστροφές του COVID», λέει ένας τοπικός σύμβουλος, ο οποίος βλέπει επίσης «Γερμανούς, Ελβετούς και ορισμένους Ισπανούς επενδυτές πολύ επιθετικούς και πρόθυμους να μπούνε στο αγορά γραφείων».
Στις τελευταίες θέσεις της κατάταξης βρίσκονται η Βουδαπέστη (29), Κων/πολη (30) και Μόσχα (31η). «Η Μόσχα είναι γεμάτη κακοχτισμένα γραφεία και δεν μπορεί να τα νοικιάσουν διεθνείς ή σύγχρονες εταιρείες. Το μεγάλο ζήτημα είναι ο μετασχηματισμός της πόλης. Και αυτό θα είναι μια πρόκληση όχι μόνο για τη Ρωσία αλλά για όλες τις αναδυόμενες αγορές», αναφέρεται στην έκθεση.
Οι επαγγελματίες του real estate σε όλη την Ευρώπη έχουν ισχυρή προσδοκία κέρδους για το 2022. Με τις ευρωπαϊκές οικονομίες να ανακάμπτουν από την πανδημία, διαγράφεται μια σαφής ανάκαμψη της εμπιστοσύνης στη βιομηχανία των ακινήτων αν και πολλοί εξακολουθούν να συμβιβάζονται με τις ριζικές αλλαγές που προέκυψαν ή επιταχύνθηκαν από τον COVID-19.
Το 38% όσων συμμετείχαν στην έρευνα προβλέπουν υψηλότερες αποδόσεις, έναντι 25% στην έρευνα το 2021 και 13% το προηγούμενο έτος. Μεταξύ των ερωτηθέντων στην έρευνα, το 82% αναμένει αύξηση του πληθωρισμού το επόμενο έτος, σε σύγκριση με μόλις 34% στο ίδιο σημείο πέρυσι. Το 44% αναμένει αύξηση των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων και 62% αύξηση των μακροπρόθεσμων επιτοκίων – πολύ υψηλότερη από πέρυσι.
Σύμφωνα με την έρευνα υπάρχει η αισιοδοξία ότι ο κλάδος πέρασε τα χειρότερα και ότι η ακίνητη περιουσία παραμένει μια ευνοημένη κατηγορία περιουσιακών στοιχείων. Για τους περισσότερους ανθρώπους του χώρου αναμένεται ένα σχετικά δυνατό 2022 με υψηλότερες αποδόσεις σε σχέση με πριν από ένα χρόνο. Αυτή η εμπιστοσύνη υποστηρίζεται περαιτέρω από τη συνεχιζόμενη ισχυρή επενδυτική ζήτηση.
Οι δύο μεγαλύτερες παραδοσιακές κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων, γραφεία και λιανικό εμπόριο, περνούν μια μεταβατική περίοδο, δηλαδή κάποια περιουσιακά στοιχεία του κλάδου δεν είναι πλέον ελκυστικά σε επενδυτές που αναζητούν σταθερό εισόδημα.
Η κατάταξη των πόλεων έχει αλλάξει ελάχιστα από πέρυσι. Το Λονδίνο ανακτά την πρώτη θέση από το Βερολίνο στους τομείς συνολικής επένδυσης και στις προοπτικές ανάπτυξης. Οι εξέχουσες θέσεις των δύο αυτών πρωτευουσών καθώς και άλλων γερμανικών πόλεων αλλά και του Παρισιού, που είναι στην τρίτη θέση, δείχνει ότι οι επενδυτές παραμένουν προσεκτικοί και επιλεκτικοί στις επενδύσεις τους.
Οι προοπτικές για τις σκανδιναβικές αγορές της Κοπεγχάγη, Στοκχόλμη, Ελσίνκι – στις θέσεις 18, 19, 23 αντίστοιχα – θεωρούνται γενικά θετικές.
Η Μαδρίτη ανέβηκε δύο θέσεις, στην έκτη, με βαθμολογία που τώρα συναγωνίζεται τις κορυφαίες γερμανικές πόλεις. Οι συνεντευξιαζόμενοι επισημαίνουν ότι προσφέρει καλές ευκαιρίες σε τομείς όπως οικιστικά και logistics, επίσης έχει ισχυρή αγορά γραφείων.
Το Άμστερνταμ κατέλαβε υψηλή θέση, την έβδομη, υποστηριζόμενο από μια εισροή χρηματοπιστωτικών εταιρειών στον απόηχο του Brexit. Σύμφωνα με σύμβουλο ακινήτων, δεν πρόκειται μόνο για εταιρείες με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και «εταιρείες των ΗΠΑ που τώρα προσγειώνονται στην ήπειρο».
