Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία ξεπέρασε για πρώτη φορά το κρίσιμο όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα σε διάστημα μόλις 12 μηνών, ενώ ο περασμένος μήνας ήταν ο θερμότερος Ιανουάριος που έχει καταγραφεί ποτέ.
Καθώς οι χώρες αντιμετωπίζουν περιόδους ακραίων καιρικών φαινομένων όπως πλημμύρες και πυρκαγιές, η υπηρεσία Copernicus Climate Change Service (C3S), από τις Βρυξέλλες, ανακοίνωσε ότι η παγκόσμια μέση θερμοκρασία για την περίοδο από τον Φεβρουάριο του 2023 έως τον Ιανουάριο του 2024 ήταν η υψηλότερη που έχει σημειωθεί ποτέ, στους 15,02C, δηλαδή 1,52C πάνω από την προβιομηχανική περίοδο 1850-1900.
Το επίπεδο του 1,5 C είναι ένα κρίσιμο όριο στη συμφωνία του Παρισιού του 2015, σύμφωνα με την οποία οι χώρες συμφώνησαν να περιορίσουν την άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας πολύ κάτω από τους 2 C και ιδανικά σε 1,5 C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Αν και οι θερμοκρασίες ρεκόρ των τελευταίων 12 μηνών ήταν πάνω από 1,5 Κελσίου, οι επιστήμονες τόνισαν ότι η παραβίαση δεν σήμαινε αποτυχία τήρησης της συμφωνίας του Παρισιού, η οποία βασίζεται σε μια πιο μακροπρόθεσμη αύξηση της θερμοκρασίας για περισσότερο από μια δεκαετία.
«Έχοντας φτάσει σε αυτό το επίπεδο για μια τόσο διαρκή περίοδο». . . μπορεί να υποδηλώνει ότι ο χρόνος από τώρα μέχρι την παραβίαση του ορίου της συμφωνίας του Παρισιού συρρικνώνεται», δήλωσε η Francesca Guglielmo, ανώτερη επιστήμονας του C3S, αναφέροντας την «απότομη» αύξηση των μέσων παγκόσμιων θερμοκρασιών τους τελευταίους εννέα μήνες.
Ο σερ Μπράιαν Χόσκινς, πρόεδρος του Ινστιτούτου Grantham στο Imperial College του Λονδίνου, είπε ότι τα δεδομένα ήταν «μια αυστηρή προειδοποίηση για την επείγουσα ανάγκη για τη δράση που απαιτείται για τον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής σε οτιδήποτε παρόμοιο με τους στόχους του Παρισιού».
Ο Ιανουάριος σηματοδότησε τον όγδοο συνεχόμενο μήνα που οι θερμοκρασίες ήταν οι υψηλότερες που έχουν καταγραφεί, καθώς οι καύσωνες, οι πυρκαγιές και οι πλημμύρες κατέστρεψαν πολλές περιοχές. Η περσινή χρονιά ήταν η πιο καυτή που έχει καταγραφεί.
Η Samantha Burgess, αναπληρώτρια διευθύντρια του C3S, ζήτησε ταχεία δράση για την αντιμετώπιση της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας.
«Οι ραγδαίες μειώσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου είναι ο μόνος τρόπος για να σταματήσει η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας», είπε.
Ο Richard Betts, επικεφαλής της έρευνας για τις κλιματικές επιπτώσεις στο Hadley Centre του Μετεωρολογικού Γραφείου του Ηνωμένου Βασιλείου, είπε ότι οι θερμοκρασίες ρεκόρ των τελευταίων 12 μηνών έδειξαν τις «βαθιές αλλαγές» στο παγκόσμιο κλίμα.
Η μέση θερμοκρασία του επιφανειακού αέρα του Ιανουαρίου ήταν 13,14 C, 0,12 C υψηλότερη από τη θερμοκρασία του προηγούμενου θερμότερου Ιανουαρίου του 2020. Ήταν επίσης 1,66 C υψηλότερη από την εκτίμηση του μέσου όρου Ιανουαρίου για το 1850-1900.
Οι θερμοκρασίες τον Ιανουάριο ήταν πολύ πάνω από τον μέσο όρο στον ανατολικό Καναδά, τη βορειοδυτική Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την κεντρική Ασία, καθώς και σε μεγάλο μέρος του νότου της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Αλλά στους Σκανδιναβούς, στο δυτικό Καναδά, στις κεντρικές ΗΠΑ και στο μεγαλύτερο μέρος της ανατολικής Σιβηρίας, οι θερμοκρασίες ήταν πολύ κάτω από το μέσο όρο. Οι θερμοκρασίες έπεσαν κάτω από τους -40 βαθμούς Κελσίου σε περιοχές της Σουηδίας και της Φινλανδίας τον περασμένο μήνα.
Μεγάλα τμήματα της Ευρώπης, οι δυτικές και νοτιοανατολικές ΗΠΑ, η νοτιοανατολική Νότια Αμερική, η νοτιοανατολική Αφρική και η βόρεια και ανατολική Αυστραλία ήταν πιο υγρά από το μέσο όρο. Αλλά το νότιο Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιρλανδία, τμήματα της Ισπανίας, το μεγαλύτερο μέρος της Σκανδιναβίας και τα ανατολικά Βαλκάνια ήταν πιο ξηρά από ό,τι συνήθως.
Οι πιο ξηρές από τις συνηθισμένες εποχικές συνθήκες στο Κέρας της Αφρικής, την Αραβική χερσόνησο, τη νοτιοκεντρική Ασία, την Αυστραλία και τη Νότια Αμερική συνέβαλαν στις πυρκαγιές σε μέρη όπως η Χιλή, δήλωσαν οι επιστήμονες.
Τόνισαν επίσης ότι η παγκόσμια θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας έφτασε επίσης σε υψηλό ρεκόρ σχεδόν 20,97C για τον Ιανουάριο. Ήταν η δεύτερη υψηλότερη θερμοκρασία επιφάνειας της θάλασσας που έχει καταγραφεί ποτέ για οποιονδήποτε μήνα, με μόνο τον Αύγουστο του 2023 να την ξεπερνά με 20,98C.
Το φαινόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο θερμαίνει την επιφάνεια του Ειρηνικού Ωκεανού και επιδεινώνει την υπερθέρμανση του πλανήτη που προκαλείται από τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, συνέβαλε στην αύξηση της θερμοκρασίας της θάλασσας τους τελευταίους μήνες.
Προειδοποίησαν όμως ότι οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας έχουν ήδη φτάσει σε “νέα απόλυτα ρεκόρ”, με το επίπεδο των 21,12C που καταγράφηκε στις 4 Φεβρουαρίου να ξεπερνά το προηγούμενο υψηλό που είχε επιτευχθεί τον περασμένο Αύγουστο.
Τον περασμένο Μάιο ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός δήλωσε ότι υπάρχει 66% πιθανότητα η μέση παγκόσμια θερμοκρασία να ξεπεράσει προσωρινά τον 1,5C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα σε “τουλάχιστον” ένα έτος μέχρι το 2027.
