Για την επόμενη εβδομάδα μετατίθεται τελικά η νέα τηλεδιάσκεψη των εμπλεκόμενων φορέων για τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου, μια συνάντηση που θεωρείται κρίσιμη για τα επόμενα βήματα του εγχειρήματος.
Κατά πληροφορίες στη χθεσινή σύσκεψη, οι Βρυξέλλες επανέφεραν στο τραπέζι την ανάγκη ευθυγράμμισης των υφιστάμενων προϊόντων με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Έτσι, η συζήτηση δεν αφορά μόνο το σχήμα της ενιαίας δέσμευσης δυναμικότητας, αλλά και το πλαίσιο εφαρμογής των στοχευμένων εκπτώσεων που έχει αναδειχτεί σε σημαντικό αγκάθι. Η μικρή αυτή αναβολή στη συζήτηση για την λειτουργικότητα του ενεργειακού διαδρόμου αντανακλά την πολυπλοκότητα του εγχειρήματος καθώς οι συμμετέχοντες φαίνεται να επιδιώκουν περισσότερο χρόνο προετοιμασίας ώστε να διαμορφωθεί κοινή γραμμή για την επόμενη φάση του έργου.
Στόχος παραμένει να γίνει ένα ακόμη βήμα ώστε ο Vertical Corridor να εξελιχθεί σε βασικό άξονα τροφοδοσίας φυσικού αερίου της Νοτιοανατολικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα κρίσιμη για την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας. Η ΕΕ έχει θέσει ως ορόσημο το τέλος του 2027 για την πλήρη απεξάρτηση από τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ανάπτυξη εναλλακτικών οδεύσεων τροφοδοσίας. Σε αυτό το περιβάλλον, ο Κάθετος Διάδρομος προβάλλει ως μία από τις βασικές επιλογές για τη μεταφορά αερίου από τον Νότο προς τις αγορές της Ανατολικής Ευρώπης, αξιοποιώντας τις υποδομές LNG που λειτουργούν ή αναπτύσσονται στην Ελλάδα.
Στο τραπέζι αλλαγές στα προϊόντα μεταφοράς
Ένα από τα βασικά ζητήματα στη συζήτηση αφορά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η πρόσβαση των εταιρειών στη μεταφορική δυναμικότητα του διαδρόμου. Σήμερα η δυναμικότητα προσφέρεται μέσω τριών εμπορικών προϊόντων μεταφοράς, τα οποία διατίθενται μέσα από συντονισμένες δημοπρασίες μεταξύ των Διαχειριστών των εμπλεκόμενων συστημάτων φυσικού αερίου. Τα προϊόντα αυτά είναι: Route 1, Route 2 και Route 3.
Παρά το γεγονός ότι το συγκεκριμένο σχήμα επιτρέπει τη διάθεση δυναμικότητας κατά μήκος της διαδρομής, παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι ο σημερινός τρόπος διάθεσης δεν διευκολύνει τον μακροπρόθεσμο προγραμματισμό των εμπορικών κινήσεων.
Η μεταφορά φορτίων LNG προϋποθέτει συντονισμό πολλών επιμέρους παραμέτρων, όπως η ναύλωση πλοίων, η εξασφάλιση φορτίων και η οργάνωση των παραδόσεων στις αγορές προορισμού. Όταν τα χρονικά περιθώρια είναι περιορισμένα, ο σχεδιασμός αυτός γίνεται πιο δύσκολος και αυξάνεται η αβεβαιότητα για τους traders και τους προμηθευτές φυσικού αερίου.
Για τον λόγο αυτό, αρκετοί παράγοντες της αγοράς υποστηρίζουν ότι απαιτείται ένα πιο ευέλικτο πλαίσιο που θα επιτρέπει καλύτερο προγραμματισμό και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στη χρήση του διαδρόμου. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι μεγαλύτερη διάρκεια στις δεσμεύσεις μεταφοράς θα μπορούσε να οδηγήσει και σε πιο ανταγωνιστικές οικονομικές συνθήκες για τους χρήστες, καθώς στον τομέα της μεταφοράς φυσικού αερίου τα πιο μακροπρόθεσμα προϊόντα συνήθως συνοδεύονται από χαμηλότερες χρεώσεις. Οι συνεχείς αναβολές όμως στον επανασχεδιασμό εντείνουν την ανησυχία για άμεσες λύσεις.
Με δεδομένα τα στενά χρονικά περιθώρια, το πιθανότερο σενάριο σύμφωνα με αρμόδιες πηγές είναι να παραταθεί η ισχύς των υφιστάμενων –ή αντίστοιχων– προϊόντων κατά τη θερινή περίοδο, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία του Κάθετου Διαδρόμου
Η «ουρά» της Ουάσιγκτον
Στο περιθώριο της πρόσφατης ενεργειακής συνόδου που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσιγκτον για τη διατλαντική ενεργειακή συνεργασία, η γενική διευθύντρια Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ditte Jørgensen άφησε να διαφανεί ότι οι Βρυξέλλες εμφανίζονται πλέον πιο ανοιχτές στη συζήτηση για μεγαλύτερη ευελιξία στα προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας. Όπως σημείωσε, οι νέες ενεργειακές συνθήκες στην Ευρώπη και η ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας εφοδιασμού καθιστούν αναγκαία την εξέταση προσαρμογών που θα διευκολύνουν τη χρήση κρίσιμων ενεργειακών διαδρόμων, χωρίς όμως να παραβιάζονται οι βασικές αρχές λειτουργίας της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου. Αυτό όμως δεν είναι κάτι που εξάγεται ως γενικό συμπέρασμα από την χθεσινή σύσκεψη.
Η γεωπολιτική σκιά της Μέσης Ανατολής
Η τηλεδιάσκεψη της επόμενης εβδομάδας στην οποία θα συμμετάσχουν οι Ρυθμιστικές Αρχές των χωρών που εμπλέκονται στον διάδρομο, καθώς και οι Διαχειριστές των συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου που συγκροτούν τη διαδρομή του κάθετου διαδρόμου αναμένεται να δώσει τις πρώτες ενδείξεις για την κατεύθυνση που θα ακολουθηθεί. Αν και δεν αναμένονται άμεσες οριστικές αποφάσεις, η συζήτηση πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη γεωπολιτική συγκυρία.
Τα γεγονότα στη Mέση Ανατολή ανεβάζουν εκ νέου το ενεργειακό «θερμόμετρο», με την κλιμάκωση της περιφερειακής έντασης να προκαλεί αυξημένο προβληματισμό στις αγορές ενέργειας και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς για τις πιθανές επιπτώσεις στις ροές και τις τιμές των ενεργειακών πόρων.
Σε αυτό το περιβάλλον, πρωτοβουλίες που ενισχύουν εναλλακτικές οδεύσεις τροφοδοσίας αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
