Η Έκθεση Ελέγχου 5/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου αποτυπώνει τη συνολική πορεία του Ελληνικού Κτηματολογίου, ενός σύνθετου έργου εθνικής σημασίας που, μετά από πολύ μεγάλες προκλήσεις, βρίσκεται πλέον σε φάση ολοκλήρωσης.
Το Κτηματολόγιο αποτελεί μια εθνική υποδομή που υλοποιείται σταδιακά επί τρεις δεκαετίες, μέσα από διαδοχικές φάσεις, διαφορετικά χρηματοδοτικά εργαλεία και συνεχείς θεσμικές, νομοθετικές και τεχνικές προσαρμογές. Δημιουργήθηκε ουσιαστικά από μηδενική βάση, περιλαμβάνοντας την καταγραφή δεκάδων εκατομμυρίων δικαιωμάτων, την ανάπτυξη ενιαίων χαρτογραφικών και πληροφοριακών συστημάτων και τη διαχείριση σύνθετων ιδιοκτησιακών καθεστώτων σε όλη την επικράτεια.
Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, η σημερινή εικόνα του έργου διαφοροποιείται ουσιαστικά σε σχέση με το παρελθόν, με σαφή επιτάχυνση και μετρήσιμα αποτελέσματα, κάτι που αποτυπώνεται και στην έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου που χαρακτηριστικά αναφέρει ότι “αξιοσημείωτη πρόοδος σημειώθηκε κατά την τελευταία δεκαετία”.
Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη μετάβαση του έργου από μια μακρά περίοδο στασιμότητας σε μια φάση συστηματικής ολοκλήρωσης. Η Έκθεση αναδεικνύει παράλληλα τις εγγενείς δυσκολίες του εγχειρήματος, όπως η ελλιπής καταγραφή της Δημόσιας Περιουσίας, ο κατακερματισμός της ιδιοκτησίας, η εκτεταμένη έλλειψη τίτλων ιδιοκτησίας, η έλλειψη ολοκληρωμένων δασικών χαρτών και η πολυπλοκότητα συνδυασμού νομικών και γεωχωρικών δεδομένων.
Η πρόοδος του έργου σε αριθμούς σήμερα:
Οι παραπάνω ψηφιακές υπηρεσίες χρησιμοποιούνται καθημερινά από όλους του επαγγελματίες, τους πολίτες και τα στελέχη της δημόσιας διοίκησης που εμπλέκονται με τη λειτουργία του κτηματολογίου.
Η μετάβαση από το έγχαρτο στο ψηφιακό Κτηματολόγιο
Το Κτηματολόγιο περνάει σε μία νέα, ψηφιακή εποχή.
Η μετάβαση δεν είναι εύκολη, αφού έρχεται να ομογενοποιήσει τεχνολογίες, εφαρμογές και δεδομένα δεκαετιών, με τη μεταφορά τους σε Cloud υποδομές, που υπόσχονται ταχύτητα σταθερότητα, διαθεσιμότητα και ασφάλεια. Η μετάβαση αυτή ολοκληρώνεται έως τον 06/2026.
Η ανάπτυξη ηλεκτρονικών υπηρεσιών έχει ήδη αλλάξει τον τρόπο λειτουργίας του Κτηματολογίου, ενισχύοντας την ταχύτητα και τη διαφάνεια στις συναλλαγές.
Σήμερα παρέχονται ψηφιακές δυνατότητες όπως:
Οι υπηρεσίες αυτές αξιοποιούνται σε αυξανόμενο βαθμό από επαγγελματίες και πολίτες, περιορίζοντας την ανάγκη φυσικής παρουσίας και επιταχύνοντας τις διαδικασίες.
Η ψηφιοποίηση του αρχείου των 390 Υποθηκοφυλακείων ολοκληρώνεται και αφορά στην ψηφιοποίηση 600.000.000 σελίδων (Μεταγραφές, Υποθήκες, Κατασχέσεις, Διεκδικήσεις & Ευρετήρια) και τη διάθεσή τους διαδικτυακά στους νόμιμα ενδιαφερόμενους από την ηλεκτρονική πλατφόρμα archive.ktimatologio.gr. Πρόκειται για την πρώτη πλήρη ψηφιακή καταγραφή του συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών.
Τίθεται θέμα ασφάλειας δικαίου;
Η απάντηση δίνεται από την ίδια την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου:
“11. Ως εκ των προαναφερόμενων καινοτομιών του Εθνικού Κτηματολογίου, η λειτουργία του συνεπάγεται πολλαπλά οφέλη: ασφάλεια και σαφήνεια των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων, μείωση των δικαστικών διενέξεων, μείωση του χρόνου και του κόστους των συναλλαγών επί των ακινήτων, διευκόλυνση του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, καταγραφή της δημόσιας περιουσίας, επομένως, προστασία της από καταπατήσεις και διευκόλυνση της αξιοποίησης αυτής, προσέλκυση επενδύσεων, επιτάχυνση της διαδικασίας απαλλοτρίωσης, προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, μέσω της καταγραφής δασών, υγροτόπων, προστατευόμενων περιοχών και οικοσυστημάτων, και του πολιτιστικού περιβάλλοντος, μέσω της καταγραφής, επί παραδείγματι, των αρχαιολογικών χώρων. Δεν είναι καθόλου άστοχο, συνεπώς, που χαρακτηρίζεται “θεμελιώδες εργαλείο για την ορθολογική οργάνωση και ανάπτυξη της χώρας” Βλ. σελ. 5 της έκθεσης του ελεγκτικού συνεδρίου.
Τελικά αργεί το Κτηματολόγιο;
Η Έκθεση επίσης αναφέρεται στην ύπαρξη μεγάλου αριθμού εκκρεμοτήτων σε συγκεκριμένα Κτηματολογικά γραφεία. Παρά τις χιλιάδες εκκρεμότητες που κληρονομήθηκαν από τα πρώην υποθηκοφυλακεία τα οποία εισήλθαν στο Φορέα από 1/1/2025 και τις χιλιάδες νέες εισερχόμενες εγγραπτέες πράξεις, καθημερινά, στα Κτηματολογικά Γραφεία, η ταχύτητα στη διεκπεραίωση πράξεων είναι εντυπωσιακή. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι, το 2024 έκλεισαν 251.000 πράξεις, το 2025 ο ρυθμός διεκπεραίωσης υπερδιπλασιάστηκε και έκλεισαν 650.000 πράξεις, ενώ στο πρώτο τρίμηνο του 2026 έχουν ήδη διεκπεραιωθεί 247.000 πράξεις. Συγκεκριμένα στα μεγάλα γραφεία Αθηνών και Θεσσαλονίκης οι εκκρεμότητες έχουν μειωθεί σήμερα κατά 80% και 90% αντίστοιχα, με το μήνα Μάρτιο 2026 να σημειώνεται ρεκόρ ολοκλήρωσης πράξεων και έκδοσης πιστοποιητικών στις 79.200 στα γραφεία της χώρας.
Σημαντικό ρόλο στην διεκπεραίωση των πράξεων έχει παίξει ο νομικός έλεγχος μέσω της Τεχνικής Νοημοσύνης, όπως αναφέρεται και στην Έκθεση.
Παρά τις εκκρεμότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν και την ανάγκη περαιτέρω επιτάχυνσης επιμέρους διαδικασιών, η συνολική εικόνα του έργου έχει αλλάξει ουσιαστικά. Για πρώτη φορά, η ολοκλήρωση ενός έργου δεκαετιών διαφαίνεται με σαφήνεια στον ορίζοντα, με μετρήσιμη πρόοδο, εκτεταμένη ψηφιοποίηση και ενίσχυση της λειτουργικότητάς του προς όφελος των πολιτών και της οικονομίας.
Το Ελληνικό Κτηματολόγιο συνεχίζει με προτεραιότητα την ολοκλήρωση της κτηματογράφησης, τη μείωση των εκκρεμοτήτων και την πλήρη ανάπτυξη των ψηφιακών υπηρεσιών, ενισχύοντας μια κρίσιμη εθνική υποδομή για τη χώρα.
