Μετατροπή των κτιρίων σε… έξυπνα θα επιδοτεί μεταξύ άλλων το νέο φιλόδοξο «Εξοικονομώ Κατ’ Οίκον» το οποίο τελεί υπό σχεδιασμό και πρόκειται να ανακοινωθεί τον Σεπτέμβριο.
Είναι μια από τις καινοτομίες του νέου προγράμματος, το οποίο εκτός από παραδοσιακές εργασίες ενεργειακής εξοικονόμησης, δηλαδή αντικατάσταση κουφωμάτων, εγκατάσταση θερμομόνωσης και συστημάτων φυσικού αερίου, θα επιχορηγεί και τον αυτόματο προγραμματισμό των συσκευών οικιακού εξοπλισμού, την λειτουργία τους από απόσταση ή την παροχή πρόσβασης στο βίντεο παρακολούθησης μέσω Internet.
Στην πράξη το νέο «Εξοικονομώ Κατ’ Οίκον», για το οποίο λέγεται ότι θα συγκεντρωθούν πάνω από 350 εκατ. ευρώ φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα από τα πρώτα εργαλεία, ικανά να «κουμπώσουν» με την νέα εποχή και τις επενδύσεις που θα χρηματοδοτήσει το Ταμείο Ανάκαμψης: Πράσινη οικονομία, ηλεκτροκίνηση, ψηφιοποίηση.
Κατοικίες χαμηλών ή μηδενικών ρύπων, υποδομές φόρτισης για ηλεκτρικά οχήματα σε κάθε καινούργιο κτίριο, φωτοβολταϊκά στις στέγες, ψηφιακές δράσεις, όλα αυτά μαζί θα βρίσκουν εφαρμογή στα Smart Homes τα οποία και θα επιδοτηθούν μέσω του νέου «Εξοικονομώ».
Τέτοιες δαπάνες μπορεί να περιλαμβάνουν από την ενεργοποίηση φωτισμού, τηλεόρασης και ραδιοφώνου από απόσταση, προκειμένου να αποτραπούν οι διαρρήξεις, έως την ενσωμάτωση στο σύστημα μιας σειράς ξεχωριστών συναγερμών για τον εντοπισμό μονοξειδίου του άνθρακα ή διαρροής νερού και ανίχνευσης φωτιάς εντός της οικίας και του κτιρίου. Στην ίδια λογική εντάσσονται τα συστήματα θέρμανσης και εξαερισμού αλλά και ένας αριθμός από έξυπνες οικιακές συσκευές, από πλυντήρια και ψυγεία, έως ταΐστρες ζώων και έξυπνες ηλεκτρικές σκούπες.
Το πρώτο μιας μακράς σειράς νέων «Εξοικονομώ»
Εννοείται ότι τα Smart Homes θα είναι μια μόνο από τις επιλέξιμες δαπάνες του νέου προγράμματος. Οι υπόλοιπες θα αφορούν την αντικατάσταση κουφωμάτων, την τοποθέτηση συστημάτων σκίασης, την θερμομόνωση στο κτιριακό κέλυφος, συμπεριλαμβανομένου του δώματος- στέγης και της πιλοτής, την αναβάθμιση του συστήματος θέρμανσης, όπως και του συστήματος παροχής ζεστού νερού χρήσης.
Αρκούν τα 350 ή παραπάνω εκατ. ευρώ για να αξιοποιηθεί το νέο πρόγραμμα από όλους τους ενδιαφερόμενους; Όχι, είναι η απάντηση, ωστόσο όπως λένε οι αρμόδιοι, το νέο πρόγραμμα δεν θα είναι παρά το πρώτο μιας μακράς σειράς αντίστοιχων δράσεων που θα κάνουν την εμφάνισή τους από το 2021 και μετά, όταν και θα αρχίσουν οι πρώτες εκταμιεύσεις των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Έμφαση στα μεσαία βαλάντια
Σε κάθε περίπτωση στο νέο πρόγραμμα θα προβλέπονται μεγαλύτερες επιδοτήσεις απ’ ότι στο παρελθόν για τα μεσαία εισοδήματα σε συνδυασμό με χαμηλότοκα δάνεια και φοροαπαλλαγές προκειμένου να επιταχυνθούν οι ενεργειακές αναβαθμίσεις, αλλά και να στηριχθεί περαιτέρω η αγορά ακινήτων.
Σε αντίθεση με ό,τι ίσχυε μέχρι σήμερα, το νέο πρόγραμμα θα εστιάζει στα μεσαία και υψηλότερα βαλάντια, προβλέποντας γι’ αυτά μεγαλύτερες επιδοτήσεις σε σύγκριση με το παρελθόν. Σύμφωνα με πληροφορίες το υπουργείο Περιβάλλοντος, προκειμένου να εντάξει και άλλους δικαιούχους, εξετάζει να μειώσει τις εισοδηματικές κατηγορίες από 7 που είναι σήμερα, σε 5 και ταυτόχρονα να αυξήσει το «ταβάνι» των εισοδημάτων, με επικρατέστερο ποσό αυτό των 70.000 ευρώ.
Εξετάζει επίσης να δοθεί ένα μπόνους έως και 15% στις κατηγορίες με χαμηλές ενεργειακές κατηγορίες Η και Ζ, οι οποίες είναι οι παλαιές κατοικίες προ του 1980.
Μόνο με μια τέτοια αλλαγή φιλοσοφίας, σε συνδυασμό με χαμηλότοκα δάνεια και φοροαπαλλαγές, είναι δυνατόν να επιτευχθεί ο στόχος για αναβάθμιση 60.000 κτιρίων τον χρόνο μέχρι το 2030 και συνολικά 600.000 κτιρίων στην δεκαετία.
Στην λογική αυτή, ο σχεδιασμός του νέου «Εξοικονομώ» θα είναι διαφορετικός σε σχέση με το μέχρι σήμερα μοντέλο, γεγονός που ίσως σημαίνει ότι θα αυξηθεί και ο προϋπολογισμός παρεμβάσεων για κάθε συμμετέχοντα. Σήμερα αυτός δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 250 ευρώ ανά τ.μ. επιφάνειας του σπιτιού, με μέγιστο κόστος τα 25.000 ευρώ ανά κατοικία.
Τι ισχύει σήμερα
Έως σήμερα υπήρχαν 7 διαφορετικές εισοδηματικές κατηγορίες. Όταν κάποιος βρισκόταν στην κατηγορία 1, με ατομικό εισόδημα έως 10.000 ευρώ δικαιούνταν επιχορήγηση ύψους 60%. Από εκεί και πέρα η επιδότηση για ατομικό εισόδημα έως 15.000 ευρώ έφτανε το 50%, για εισόδημα μέχρι 20.000 το 40% και για έως 25.000 ευρώ το 35%. Για εισόδημα μέχρι 30.000 ευρώ η επιδότηση έπεφτε στο 30%, για έως 35.000 ευρώ μειωνόταν στο 25% και από 35.000 ευρώ και πάνω μηδενιζόταν, παρά υπήρχε μόνο η δυνατότητα λήψης άτοκων τραπεζικών δανείων.
Ανακαινίσεις κτηρίων
Το καινούργιο πρόγραμμα θα είναι η πρώτη παρέμβαση στο μέτωπο των ενεργειακών αναβαθμίσεων. Η δεύτερη θα αφορά ανακαινίσεις κτηρίων που στεγάζουν επιχειρήσεις και βιομηχανικά κτήρια, προκειμένου, όπως και στις κατοικίες, να μειωθεί η συνολική κατανάλωση ενέργειας, να περιοριστούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και να ενισχυθεί η οικοδομή. Και η τρίτη παρέμβαση θα καλύπτει αναβαθμίσεις δημοσίων κτηρίων.
Τρεις κινήσεις που αναμένεται να δώσουν νέα ώθηση στην οικοδομή μέσα στους προσεχείς μήνες. Εφόσον δεν υπάρξει νέο lockdown και δεν επαληθευτούν οι πλέον δυσοίωες προβλέψεις, εκτιμάται ότι από το φθινόπωρο και μετά η ζήτηση για την αγορά ακινήτων θα επανέλθει. Επίσης, ευνοϊκή θεωρείται η περίοδος από το φθινόπωρο και μετά και για το λόγο ότι οι οικοδομικές άδειες που είχαν εκδοθεί πριν το ξέσπασμα της πανδημίας αφορούσαν σε μεγάλο βαθμό εργασίες αναβάθμισης και ανακαίνισης παλαιότερων ακινήτων.
