Ψήφο εμπιστοσύνης στην υλοποίηση του αγωγού East Med έδωσε το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, που άφησε ένα παράθυρο ανοικτό προς χρηματοδότηση των διευρωπαϊκών αγωγών φυσικού αερίου. Οι υπουργοί συμφώνησαν ότι ενώ τα νέα ειδικά έργα φυσικού αερίου και πετρελαίου δεν πρέπει γενικά να λάβουν υποστήριξη, τα έργα στις νησιωτικές χώρες της Μάλτας και της Κύπρου με καθεστώς PCI θα πρέπει να το διατηρήσουν έως ότου οι χώρες αυτές συνδεθούν πλήρως στο ευρωπαϊκό δίκτυο φυσικού αερίου.
Aυτή η απόφαση βοηθάει την ολοκλήρωση του αγωγού East Μed Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ για την προμήθεια φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο στην Ευρώπη. Το Συμβούλιο, με βάση την κοινή ανακοίνωση, αποφάσισε να τερματίσει τη στήριξη νέων έργων φυσικού αερίου και πετρελαίου και να θεσπίσει υποχρεωτικά κριτήρια βιωσιμότητας για όλα τα έργα. Κατά τη διάρκεια μεταβατικής περιόδου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2029, μπορούν να στηριχθούν έργα και υποδομές μεταφοράς ή αποθήκευσης φυσικού αερίου που να αποκτούν αντίστοιχες δυνατότητες για μείγμα υδρογόνου, φυσικού αερίου ή βιομεθανίου.
Σημειώνεται ότι ο East Med, που θα κατασκευαστεί με προδιαγραφές και για τη μεταφορά υδρογόνου, βρίσκεται σε στάδιο προετοιμασίας, ώστε στο τέλος του 2022 να έχει ληφθεί η τελική επενδυτική απόφαση για την κατασκευή του αγωγού, ο οποίος αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2025.
Αποτελεί έργο κοινού ενδιαφέροντος (PCI) για την Κομισιόν και τώρα χρηματοδοτεί το 50% (34 εκατομμύρια ευρώ) των λεπτομερών μελετών που θα επιτρέψουν τη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης (FID) έως το τέλος του 2022. Προβλέπονται 3 χρόνια κατασκευής και ο αγωγός αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2025. Ο East Med θα μπορεί να μεταφέρει αρχικά 11 δισ. κ.μ. αερίου και σε δεύτερη φάση μέχρι 20 δισ. κ.μ.
Σκρέκας: Καταλυτικός ο ρόλος του φυσικού αερίου και των διασυνδέσεων
Εν τω μεταξύ, χθες ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας, στο πλαίσιο της 3ης Συνόδου των Υπουργών Ενέργειας της Ένωσης για την Μεσόγειο (UfM ) στην οποία συμμετείχε, αναφέρθηκε στον καταλυτικό ρόλο που θα παίξει το φυσικό αέριο στη μετάβαση σε ένα πιο «πράσινο» ενεργειακό μείγμα,
Όπως είπε πρόκειται για καύσιμο με περιορισμένες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και άλλων ρύπων που μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη στην ενεργειακή ασφάλεια. Επίσης, ο υπουργός τόνισε την κρισιμότητα της εφαρμογής τεχνολογιών καθαρής ενέργειας για το φυσικό αέριο, όπως για παράδειγμα την πρόσμιξη με το υδρογόνο, ειδικά για τους πλέον ενεργοβόρους τομείς όπως η βιομηχανία, η θέρμανση και οι μεταφορές.
Και τόνισε τη σημασία της σύνδεσης των ενεργειακών συστημάτων και αγορών στην περιοχή της Μεσογείου. Στη Σύνοδο συμμετείχαν επίσης η επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ενέργεια, Kadri Simson, η Υπουργός Ενέργειας και Ορυκτών Πόρων της Ιορδανίας, Hala Zawati, ο Γενικός Γραμματέας της Ένωσης για την Μεσόγειο, NasserKamel και ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Κλίματος της Πορτογαλίας, João PedroMatosFernandes.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας τόνισε ότι ο μακροπρόθεσμος στόχος της Ένωσης οφείλει να είναι η επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 και υποστήριξε ότι ο βασικός τρόπος να επιτευχθεί είναι η απολιγνιτοποίηση του ενεργειακού μείγματος μέσα από τη μεγαλύτερη διείσδυση και αποδοτικότητα των ΑΠΕ. Παράλληλα, η ενεργειακή αυτή μετάβαση θα πρέπει να υλοποιηθεί με τέτοιον τρόπο που να λαμβάνει υπόψη την ανάγκη για ένα διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα καθώς και για μια μετάβαση χωρίς υψηλό κοινωνικό και οικονομικό κόστος.
Η συζήτηση για τη σημασία του φυσικού αερίου και των διασυνδέσεων αποτελεί μέρος της συστηματικής πολιτικής του ελληνικού υπουργείου για αύξηση της στήριξης και διεύρυνσης της συμμαχία για το έργο του East Med.
Η σημασία της διεύρυνσης της συμμαχίας
Σημειώνεται ότι η οικονομική βιωσιμότητα του East Med εξαρτάται από την επάρκεια ζήτησης και στο πλαίσιο αυτό έχει μεγάλη σημασία η διεύρυνση της συμμαχίας. Ήδη πέραν της Ιταλίας έχει ήδη εκδηλωθεί ενδιαφέρον και από μια σειρά κρατών της Νοτιοανατολικής αλλά και της Κεντρικής Ευρώπης να εισάγουν αέριο μέσω του East Med για την κάλυψη των αναγκών τους.
Η βαλκανική διάσταση του East Med είναι μια καινούργια πτυχή στην ιστορία του έργου που ξεκίνησε κατόπιν ισραηλινής πρωτοβουλίας στις 28 Ιανουαρίου 2021.
Από τότε και σε εφαρμογή των αποφάσεων που ελήφθησαν από τους υπουργούς Ενέργειας οι οποίοι συμμετείχαν στην τηλεδιάσκεψη του περασμένου Ιανουαρίου, έχει συσταθεί ειδική ομάδα μελέτης των διαφορετικών επιλογών για τη διαμετακόμιση του αερίου που θα μεταφέρεται από τον East Med πέραν των βορείων συνόρων μας, αξιοποιώντας κατά κύριο λόγο υφιστάμενες ή υπό κατασκευή υποδομές.
Ο σημαντικός ρόλος του East Med για την Ελλάδα
Το σχέδιο για τον East Med, συνολικού κόστους περίπου 6 δισεκατομμυρίων ευρώ, συνδέει τα αποθέματα φυσικού αερίου της Κύπρου και του Ισραήλ με την Ελλάδα και την Ιταλία, παρακάμπτοντας την Τουρκία. Μάλιστα, με στόχο να καλύπτει το 10% των ευρωπαϊκών αναγκών σε φυσικό αέριο.
To project περιλαμβάνει αγωγό συνολικού μήκους 1.470 χλμ. και θα μεταφέρει το φυσικό αέριο από τα νέα κοιτάσματα στη λεκάνη της Λεβαντίνης προς τις αγορές της Δ. Ευρώπης. Θα ξεκινά από το Ισραήλ και ακολουθώντας υποθαλάσσια διαδρομή θα φτάνει στην Κύπρο, στη συνέχεια πάλι υποβρυχίως θα συνεχίζει μέχρι την Κρήτη κι έπειτα διασχίζοντας την Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα και την Ήπειρο θα περνά κάτω από τη θάλασσα μέχρι την Ιταλία. Το έργο έχει προϋπολογισμό 3 δισ. ευρώ, κι έχει ενταχθεί στα Έργα Κοινού ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το τρέχει η κοινοπραξία του IGI Poseidon που απαρτίζεται από τις εταιρίες ΔΕΠΑ και Edison.
Το φιλόδοξο έργο του αγωγού East Med αποτελεί ανταγωνιστική επιλογή για την εξαγωγή των πλούσιων αποθεμάτων φυσικού αερίου της Νοτιοανατολικής Μεσογείου στην Ευρώπη συγκριτικά με οποιαδήποτε άλλη επιλογή, όπως, μεταξύ άλλων, ενός αγωγού που θα κατέληγε στην Ευρώπη μέσω Τουρκίας.
Η υλοποίηση του East Med συμβαδίζει απόλυτα με την πολιτική της Ε.Ε. για τη διαφοροποίηση των πηγών και των οδεύσεων εισαγωγής φυσικού αερίου, το οποίο θα αποτελέσει το καύσιμο «γέφυρα» για την επιτάχυνση και την επίτευξη των στόχων της ενεργειακής μετάβασης που θα περιορίσουν δραστικά μέσα στις επόμενες δεκαετίες το εθνικό αλλά και το ευρωπαϊκό αποτύπωμα άνθρακα.
Eξάλλου, η κατασκευή και λειτουργία ενός ακόμα αγωγού φυσικού αερίου με τη συμμετοχή της Ελλάδας, μετά την ολοκλήρωση του TAP, θα αναβαθμίσει ακόμα περισσότερο τη γεωστρατηγική θέση της χώρας μας ενισχύοντας τον ρόλο της ως πύλης εισόδου φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό και μειώνοντας τις τιμές για τους καταναλωτές.
(Ημερήσια)
