Στη τελική ευθεία βρίσκονται οι ανακοινώσεις για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης της προσφοράς του σχήματος Chevron- Helleniq Energy και την ανάδειξή του ως προτιμητέου αναδόχου για τα μπλοκς της Κρήτης και της Νότιας Πελοποννήσου.
Το τάιμινγκ των ανακοινώσεων που δεν αποκλείεται να γίνουν και την επόμενη εβδομάδα έχει τη σημασία του, τόσο λόγω της κρίσιμης γεωπολιτικής συγκυρίας που διανύει η περιοχή, όσο και γιατί θα συμπέσουν χρονικά με την άφιξη στην Αθήνα του αμερικανού υπ. Ενέργειας Κρις Ράιτ για τη διεξαγωγή (6-7 Νοεμβρίου) της αμερικανικής πρωτοβουλίας «Διατλαντική Συνεργασία για την Ενέργεια» (P-TEC).
Της πρωτοβουλίας δηλαδή που έχει συστήσει το αμερικανικό Energy’s Office of International Affairs με αντικείμενο τη στενότερη ενεργειακή συνεργασία στη Κεντρική και ΝΑ Ευρώπη και τη παροχή υποστήριξης σε θέματα υποδομών και κυβερνοεπιθέσεων, με συμμετοχή συνολικά 24 χωρών της περιοχής, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα (The Partnership for Transatlantic Energy Cooperation (P-TEC)).
Το μήνυμα που θέλει να στείλει η κυβέρνηση για τη στρατηγική σχέση Ελλάδας – ΗΠΑ είναι προφανές. Οι ανακοινώσεις για την προσφορά του σχήματος Chevron- Helleniq Energy θα συμπέσουν με την υποδοχή όχι μόνο του κ. Ραίτ, αλλά και πάνω από 20 υπουργών κυβερνήσεων χωρών – μελών του P-TEC και εταίρων των ΗΠΑ, μαζί με εκατοντάδες εκπροσώπους αμερικανικών (και όχι μόνο) εταιρειών, με αντικείμενο την ενεργειακή στρατηγική στη περιοχή, κυρίως όμως τις όσο το δυνατόν μεγαλύτερες εξαγωγές όγκων LNG στη ΝΑ Ευρώπη, μέσω Ελλάδας.
Στο δια ταύτα της υπόθεσης, η επιτροπή αξιολόγησης που συνέστησε η ΕΔΕΥΕΠ κατάφερε να κερδίσει το χρονικό στοίχημα και να ολοκληρώσει τον έλεγχο των τεχνικών και οικονομικών προσφορών του σχήματος Chevron- Helleniq Energy (ενός όγκου από… 24 κούτες με διαφορετικά έγγραφα), νωρίτερα των 60 ημερών που προέβλεπε ο διαγωνισμός (έως τις 10 Νοεμβρίου).
Την εισήγηση από την ΕΔΕΥΕΠ για τον προτιμητέο επενδυτή στο ΥΠΕΝ και την αποδοχή από εκείνο, θα ακολουθήσει το Νοέμβριο η αποστολή των συμβάσεων μίσθωσης των μπλοκς στο Ελεγκτικό Συνέδριο, όπως είπε πρόσφατα στο Action 24 ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ώστε μετά να κυρωθούν από τη Βουλή και ίσως ακόμη και μέσα στο 2026 να ξεκινήσουν οι πρώτες γεωφυσικές έρευνες.
Στο σενάριο που οι έρευνες αυτές ξεκινήσουν το φθινόπωρο – χειμώνα του 2026, και έχουν ολοκληρωθεί μετά από 2-3 χρόνια, τότε στο καλύτερο πιθανό σενάριο, εφόσον δεν υπάρξουν εμπόδια και «τρέξουν» όλα κατ’ ευχήν, μπορεί να φτάσουμε σε ερευνητική γεώτρηση ακόμη και γύρω στο 2030.
Αν και η συζήτηση για τις προοπτικές δισεκατομμυρίων που διανοίγονται για την Ελλάδα είναι πρόωρη, καθώς σαφή εικόνα θα έχουμε μόνο προς τα τέλη της δεκαετίας, εντούτοις παλαιότερες εκτιμήσεις της ΕΔΕΥΕΠ μιλούσαν για τουλάχιστον εννέα σημεία με ισχυρή πιθανότητα ύπαρξης εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων στη περιοχή νότια της Κρήτης που θα παραχωρηθεί στη Chevron.
Οι νέες big business των Αμερικανών μέσω Ελλάδας
Τα παραπάνω συμπίτουν χρονικά με την διάσκεψη του P-TEC, για την οποία χθες ο κ. Παπασταύρου είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον αμερικανό ομόλογό του Κρις Ραίτ, το αντικείμενο της οποίας εστιάζει στο στόχο της αμερικανικής πλευράς να πολλαπλασιάσει τις εξαγωγές LNG στην ΝΑ Ευρώπη, με διάδρομο την Ελλάδα.
Εννέα στα 10 φορτία που καταφτάνουν στην Ελλάδα είναι ήδη «made in Usa». Στον απόηχο της πρόσκλησης που απηύθυνε το Σεπτέμβριο από την Αθήνα, τόσο προς τη κυβέρνηση, όσο και προς τους κορυφαίους έλληνες επιχειρηματίες της ενέργειας, ο υπ. Εσωτερικών των ΗΠΑ Ντάγκ Μπέρκαμ για κατακόρυφη αύξηση των εξαγωγών αμερικανικού LNG, τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ καταγράφουν εκτόξευση.
Στο εννεάμηνο, το 88% του συνόλου των φορτίων που κατέφτασαν στη Ρεβυθούσα είχαν ως χώρα προέλευσης τις ΗΠΑ, με το ποσοστό να μεταφράζεται σε 19,62 TWh, έναντι μόλις 8,02 TWh το ίδιο διάστημα πέρυσι, καταγράφοντας αύξηση…145%! Οι υποδομές του ΔΕΣΦΑ έχουν υποδεχτεί φέτος 36 δεξαμενόπλοια, έναντι 17 πέρυσι, δηλαδή υπερδιπλάσιο αριθμό.
Βουτιά στις ταρίφες για το Κάθετο Διάδρομο
Τον τόνο της κινητικότητας, που φυσικά δεν είναι άσχετη με όλα τα παραπάνω, δίνει και ο αγώνας δρόμου που καταβάλλουν οι εμπλεκόμενοι στον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου, που εσχάτως ικανοποίησαν ένα βασικό αίτημα των traders προκειμένου εκείνοι να δεσμεύσουν δυναμικότητα, δηλαδή να μειώσουν περαιτέρω τις ταρίφες διαμετακόμισης του «Route 1». Του ειδικού προιόντος για τη μεταφορά αερίου μη ρωσικής προέλευσης (και δη αμερικανικού LNG) από την Ελλάδα προς την Ουκρανία.
Τα πάντα δείχνουν ότι κυβερνήσεις και Διαχειριστές όλων των χωρών κατά μήκος της διαδρομής, όπως ο ΔΕΣΦΑ, έχουν ανεβάσει ταχύτητες προκειμένου να καταπολεμήσουν τις «παιδικές ασθένειες» του στρατηγικής σημασίας αυτού έργου.
Στόχος τους είναι τη μεθεπόμενη Δευτέρα 27 Οκτωβρίου, να διεξαχθεί η επόμενη δημοπρασία για το αναβαθμισμένο και πιο ελκυστικό προϊόν «Route 1», που θα επεκταθεί χρονικά, και θα αφορά τη περιόδο Νοέμβριος 2025-Σεπτέμβριος 2026 (με τη διάθεση 11 μηνιαίων προϊόντων).
Τούτο σημαίνει ότι εκτός από την έκπτωση 25% στα τέλη διαμετακόμισης που προσφέρουν ο ΔΕΣΦΑ και η βουλγαρική Bulgartransgaz για τη μεταφορά του αερίου στο δικό τους τμήμα του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς και της έκπτωσης 46% από τον Διαχειριστή της Ουκρανίας GTSOU, χαμηλότερες τιμές θα έχουν στο εξής τόσο η Ρουμανία όσο και η Μολδαβία, με φθηνότερα κατά 50% κόστη στα σημεία εισόδου των δυο χωρών.
