Έξι είναι σήμερα οι βασικοί λόγοι που καθιστούν δύσκολη τη διάθεση των κλειστών ακινήτων από τους ιδιοκτήτες στην αγορά. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της απογραφής πληθυσμού-κατοικιών του 2021, που πραγματοποίησε η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), ο συνολικός αριθμός των κλειστών ακινήτων ανήλθε σε όλη τη χώρα σχεδόν σε 800.000. Από αυτόν τον αριθμό μόνο τα 406.859 είναι διαθέσιμα προς ενοικίαση, ενώ για πώληση μπορούν να βγουν στην αγορά περίπου 59.530 σπίτια. Οι περισσότερες, μάλιστα, κλειστές κατοικίες βρίσκονται στην Αττική, με τον αριθμό τους να ανέρχεται στις 255.298.
Πρώτο και κύριο πρόβλημα είναι η πολυϊδιοκτησία στα ελληνικά ακίνητα. Όπως αναφέρει ο Αντώνης Φιοράκης, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Protio: «Στην Ελλάδα σχεδόν το 80% των ακινήτων είναι ιδιόκτητα. Έτσι, όταν ένα ακίνητο της δεκαετίας του ’50 ή του ’60 ανήκει εξ αδιαιρέτου σε περισσότερους από έναν ιδιοκτήτες, συνήθως υπάρχουν κληρονομικές διαφορές, γεγονός που καθιστά σχεδόν αδύνατη τη συνεννόηση για την αξιοποίησή του».
Δεύτερον, πολλοί ιδιοκτήτες ακινήτων δεν είχαν έως τώρα τα απαραίτητα κεφάλαια για την ανακαίνιση των παλαιών ακινήτων τους, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να τα διαθέσουν στην αγορά. Όπως αναφέρει ο κ. Φιοράκης, η κατάσταση αυτή αναμένεται να βελτιωθεί χάρη στη νέα ενισχυμένη έκδοση του προγράμματος «Ανακαινίζω – Ενοικιάζω», το οποίο πλέον προσφέρει επιδότηση έως και 60%, με ανώτατο ποσό τις 8.000 ευρώ. Παράλληλα, το νέο πρόγραμμα «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου», που στοχεύει στην ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών, παρέχει χαμηλότοκα δάνεια έως 25.000 ευρώ, με διάρκεια αποπληρωμής από 3 έως 7 χρόνια. Το 75% των πόρων για το πρόγραμμα αυτό προέρχεται από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ το υπόλοιπο 25% καλύπτεται από τραπεζικά κεφάλαια.
Η ανάγκη για ανακαίνιση είναι ιδιαίτερα έντονη, δεδομένου ότι η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα πιο παλαιωμένα αποθέματα κατοικιών στην Ευρώπη. Μόλις το 11% των κτιρίων έχει ανεγερθεί μετά το 2000, ενώ το 89% των ακινήτων είναι άνω των 24 ετών. Επιπλέον, το 65% των κατοικιών χτίστηκε την περίοδο από το 1945 έως το 1999, γεγονός που καθιστά τη συντήρηση και την ανακαίνισή τους απαραίτητη αλλά και δαπανηρή, εντείνοντας το πρόβλημα των κλειστών ακινήτων.
Τρίτον, η Αθήνα, που αντιμετωπίζει και το μεγαλύτερο πρόβλημα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Protio, διαθέτει συνολικά 2,2 εκατ. διαμερίσματα, που σ’ αυτά κατοικούν κατά μέσο όρο 1,7 άτομα, γεγονός που αποδεικνύει ότι κατά το παρελθόν χτίστηκε ένας πλεονάζων αριθμός κατοικιών, με αποτέλεσμα σήμερα ένα σημαντικό ποσοστό αυτών να παραμένει κλειστό. Ο κ. Φιοράκης επισήμανε, μάλιστα, ότι «σήμερα υπάρχει στροφή των ιδιοκτητών προς τη μεσοπρόθεσμη μίσθωση, δηλαδή ακίνητα με πολύ καλές προδιαγραφές πλέον ενοικιάζονται από έξι μήνες έως έναν χρόνο». Για τον κ. Φιοράκη πλέον οι μακροχρόνιες μισθώσεις δίνουν καλές αποδόσεις και σε ορισμένες περιπτώσεις υψηλότερες από τις βραχυχρόνιες, όποτε πολλοί είναι εκείνοι που τις προτιμούν.
