Ιδιαίτερα αυξημένο είναι το ενδιαφέρον για το πρόγραμμα «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα», καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr, έχουν ήδη υποβληθεί 65.000 αιτήσεις για ηλιακούς θερμοσίφωνες και 41.000 για αντλίες θερμότητας. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε ποσοστό άνω του 50% του εκτιμώμενου συνολικού αριθμού δικαιούχων, με τη ζήτηση για αντλίες θερμότητας να ξεπερνά κατά πολύ τις διαθέσιμες επιδοτήσεις.
Το πρόγραμμα «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα» διαθέτει προϋπολογισμό 223,2 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 44,6 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά. Επιχορηγεί την αγορά νέου ηλιακού θερμοσίφωνα σύγχρονης τεχνολογίας με επιδότηση 50% ή 60%, ανάλογα με τα εισοδηματικά κριτήρια, καθώς και την αγορά νέου συστήματος αντλίας θερμότητας με επιδότηση 50%. Επιπλέον, καλύπτει σε ποσοστό 50% ή 60% τις αναγκαίες συμπληρωματικές εργασίες τοποθέτησης του επιλέξιμου εξοπλισμού, όπως μεταφορά, εγκατάσταση, αναλώσιμα και εξαρτήματα. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε νοικοκυριά που επιθυμούν να εγκαταστήσουν τον εξοπλισμό στην κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία τους, είτε είναι ιδιόκτητη, ενοικιαζόμενη ή παραχωρούμενη. Η πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 31 Μαρτίου.
Οι αντλίες θερμότητας κερδίζουν συνεχώς έδαφος ως μία από τις πιο αποδοτικές και φιλικές προς το περιβάλλον λύσεις για τη θέρμανση και την ψύξη των κατοικιών. Ωστόσο, «πριν από την επιλογή και την εγκατάσταση μιας αντλίας θερμότητας, είναι απαραίτητο να ληφθούν υπόψη ορισμένοι κρίσιμοι παράγοντες που επηρεάζουν την απόδοσή της, το κόστος και τη βιωσιμότητα της επένδυσης», τονίζουν πηγές της αγοράς στο energygame.gr.
Τι είναι οι αντλίες θερμότητας
Οι αντλίες θερμότητας αποτελούν προηγμένες συσκευές θέρμανσης και ψύξης που αξιοποιούν τη θερμική ενέργεια από το περιβάλλον – αέρα, νερό ή έδαφος. Σε αντίθεση με τους λέβητες πετρελαίου ή φυσικού αερίου, οι οποίοι παράγουν θερμότητα μέσω καύσης, οι αντλίες θερμότητας αντλούν και μεταφέρουν θερμότητα, εξασφαλίζοντας υψηλή ενεργειακή απόδοση.
Τον χειμώνα, η αντλία θερμότητας συλλέγει θερμότητα από τον εξωτερικό αέρα και τη χρησιμοποιεί για να θερμάνει το σπίτι, ενώ το καλοκαίρι λειτουργεί αντίστροφα, απορροφώντας τη θερμότητα από το εσωτερικό και αποβάλλοντάς τη προς το περιβάλλον, όπως ένας κλιματιστικός μηχανισμός. «Η τεχνολογία αυτή τις καθιστά μια από τις πιο αποδοτικές λύσεις για τη θέρμανση και ψύξη κατοικιών, με υψηλή ενεργειακή απόδοση, καθώς για κάθε 1 kW ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνουν, μπορούν να παράγουν 3 έως 4 kW θερμικής ενέργειας», λένε άνθρωποι της αγοράς.
Η χρήση τους συμβάλλει στη μείωση του λειτουργικού κόστους, καθώς μπορούν να μειώσουν τις δαπάνες θέρμανσης έως και 75% σε σχέση με το πετρέλαιο ή το φυσικό αέριο. Επιπλέον, είναι συμβατές με διαφορετικά συστήματα θέρμανσης, καθώς μπορούν να λειτουργούν τόσο με σώματα καλοριφέρ όσο και με ενδοδαπέδια θέρμανση. Παράλληλα, προσφέρουν αδιάλειπτη παροχή ζεστού νερού χρήσης καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με σημαντικά μικρότερη ενεργειακή κατανάλωση.
Τι να προσέξουν οι ενδιαφερόμενοι
Ένα από τα πρώτα ζητήματα που πρέπει να εξετάσει κανείς είναι το σωστό μέγεθος της αντλίας. Μια συσκευή μικρότερης ισχύος από την απαιτούμενη δεν θα μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του σπιτιού, οδηγώντας σε ανεπαρκή θέρμανση ή ψύξη, ενώ μια υπερδιαστασιολογημένη μονάδα θα καταναλώνει περισσότερη ενέργεια απ’ όση πραγματικά χρειάζεται, αυξάνοντας το λειτουργικό κόστος. Η σωστή μελέτη του χώρου και η επαγγελματική εκτίμηση των θερμικών φορτίων αποτελούν καθοριστικά βήματα για την εύρεση της βέλτιστης λύσης.
Μια ακόμα σημαντική παράμετρος είναι η σύνδεση της αντλίας θερμότητας με υπάρχοντα συστήματα θέρμανσης, όπως τα κλασικά καλοριφέρ. Αν και οι αντλίες θερμότητας λειτουργούν πιο αποδοτικά σε χαμηλότερες θερμοκρασίες, μπορούν να συνδυαστούν με υπάρχοντα συστήματα, εφόσον πληρούνται οι κατάλληλες προϋποθέσεις, όπως η αναβάθμιση των σωμάτων θέρμανσης ή η εγκατάσταση συστήματος χαμηλών θερμοκρασιών.
«Ένας από τους βασικούς λόγους που οι αντλίες θερμότητας θεωρούνται κορυφαία επιλογή είναι η υψηλή ενεργειακή τους απόδοση. Βέβαια, η αποδοτικότητα της αντλίας εξαρτάται από διάφορους παράγοντες. Η μόνωση του σπιτιού παίζει κρίσιμο ρόλο, καθώς ένα σπίτι με καλό θερμομονωτικό περίβλημα συγκρατεί καλύτερα τη θερμότητα, μειώνοντας την ανάγκη για πρόσθετη ενέργεια. Επιπλέον, η συνδυαστική χρήση με ηλιακή ενέργεια μπορεί να αυξήσει ακόμη περισσότερο την εξοικονόμηση, ενώ σε περιπτώσεις ακραίων καιρικών συνθηκών ίσως απαιτηθεί συμπληρωματική θέρμανση. Η ενεργειακή απόδοση των αντλιών θερμότητας διαφοροποιείται επίσης ανάλογα με την κλιματική ζώνη στην οποία εγκαθίστανται, καθώς η θερμοκρασία του αέρα επηρεάζει την ικανότητα μεταφοράς θερμότητας», σχολιάζουν στο energygame.gr.
Η εγκατάσταση μιας αντλίας θερμότητας δεν περιορίζεται μόνο στις μονοκατοικίες, αλλά είναι δυνατή και σε διαμερίσματα, αρκεί να υπάρχει ο κατάλληλος χώρος για την τοποθέτηση της εξωτερικής μονάδας. Ωστόσο, η διαδικασία εγκατάστασης με αυτά τα δεδομένα μπορεί να είναι αρκετά περίπλοκη, καθώς απαιτεί προσεκτικό προγραμματισμό και προετοιμασία. Η εξωτερική μονάδα πρέπει να τοποθετηθεί σε σημείο με καλό αερισμό και χωρίς εμπόδια που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αποδοτικότητά της. Παράλληλα, ενδέχεται να απαιτηθούν αλλαγές στην ηλεκτρική παροχή του σπιτιού, όπως η αναβάθμιση του ηλεκτρικού πίνακα ή η αλλαγή του συμβολαίου ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να μπορεί να υποστηριχθεί η επιπλέον ισχύς που απαιτείται.
Τέλος, σύμφωνα με πηγές της αγοράς η σωστή συντήρηση είναι καθοριστική για τη διατήρηση της αποδοτικότητας και της διάρκειας ζωής μιας αντλίας θερμότητας, η οποία μπορεί να φτάσει τα 15 με 20 χρόνια. Ο ετήσιος έλεγχος από εξειδικευμένο τεχνικό διασφαλίζει την ασφαλή λειτουργία της, ενώ οι βασικές εργασίες συντήρησης περιλαμβάνουν ελέγχους θερμοκρασίας και πίεσης, έλεγχο ηλεκτρολογικών συνδέσεων, καθαρισμό φίλτρων και αξιολόγηση της στάθμης θορύβου. Ειδικά για τα πιο σύγχρονα μοντέλα που διαθέτουν smart systems, ο προγραμματισμός και η ρύθμιση των χρονοδιακοπτών είναι απαραίτητα για τη βέλτιστη λειτουργία.
Επιδότηση του ΥΠΕΝ για αντλίες θερμότητας
Στην περίπτωση του προγράμματος «Αλλάζω σύστημα θέρμανσης και θερμοσίφωνα», η καινοτομία του έγκειται στην επιδότηση αντλιών θερμότητας, συμπεριλαμβανομένων της εξωτερικής μονάδας, του fan coil, των σωληνώσεων και άλλων απαραίτητων εξαρτημάτων.
Για τις αντλίες θερμότητας (Κατηγορία Β) δεν προβλέπονται εισοδηματικά κριτήρια, ενώ η επιδότηση ανέρχεται έως 5.000 ευρώ για τον εξοπλισμό και έως 1.000 ευρώ για τις υπηρεσίες εγκατάστασης. Ο ΦΠΑ είναι επιλέξιμος και υπολογίζεται διακριτά, σύμφωνα με τον ισχύοντα συντελεστή της περιοχής όπου δραστηριοποιείται ο προμηθευτής που εκτελεί τη συναλλαγή.
Οι επιδοτούμενες αντλίες θερμότητας πρέπει να διαθέτουν ενεργειακή κλάση Α+ ή υψηλότερη (για θερμοκρασία νερού έως 55°C). Ως προς την τεχνολογία, μπορούν να είναι αέρα-νερού, γεωθερμικές ή πολυδιαιρούμενα συστήματα, είτε απλού τύπου είτε προηγμένων τεχνολογιών VRV/VRF.
