Αυξάνονται και πληθύνονται οι επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά πάρκα σε αεροδρόμια, λιμάνια και αυτοκινητόδρομους στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, καθώς η περιοχή ακολουθεί την παγκόσμια τάση της «σύζευξης» της πράσινης ενέργειας (συχνά με τη μορφή της αυτοπαραγωγής) και των υποδομών που ανοίγει νέες επενδυτικές ευκαιρίες για ενεργειακούς και κατασκευαστικούς ομίλους.
Στην εμπροσθοφυλακή του πράσινου κύματος στις υποδομές βρίσκονται τα αεροδρόμια «Ελευθέριος Βενιζέλος» της Αθήνας και το αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης, που επιδιώκουν να συνδυάσουν την ενεργειακή αυτάρκεια με τη μείωση του ανθρακικού τους αποτυπώματος. Στο πλαίσιο αυτό, στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών βρίσκεται η κατασκευή του τρίτου κατά σειρά φωτοβολταϊκού σταθμού πάρκου, ισχύος 35 ΜW, που θα συνδυάζεται με σύστημα αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρία) χωρητικότητας 82 MWh, επένδυση ύψους 50 εκατ. ευρώ. Επί του παρόντος, με τους δύο σταθμούς ΑΠΕ σε λειτουργία που ήδη διαθέτει ο ΔΑΑ, ισχύος 8 MW και 16 MW αντίστοιχα, τα δύο τρίτα των αναγκών σε ανανεώσιμη ενέργεια παράγονται εντός αεροδρομίου. Με τη θέση σε λειτουργία του νέου φωτοβολταϊκού συστήματος, οι ενεργειακές ανάγκες του ΔΑΑ θα καλύπτονται κατά 100% από ΑΠΕ. Ο νέος σταθμός θα συνδεθεί με το εσωτερικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας του αεροδρομίου, ενώ η πλεονάζουσα ενέργεια θα διοχετεύεται στο εθνικό δίκτυο, σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο για τους αυτοπαραγωγούς.
Εξίσου μεγάλη είναι η «πράσινη φιλοδοξία» του αεροδρομίου της Κωνσταντινούπολης: Ο διαχειριστής του μεγαλύτερου αεροδρομίου της Τουρκίας ολοκληρώνει εντός του έτους την κατασκευή φωτοβολταϊκού πάρκου σχεδόν 200 MW, με στόχο να καλύπτει το σύνολο των ενεργειακών αναγκών του από ΑΠΕ έως το τέλος της δεκαετίας. Το πάρκο θα παράγει περίπου 340 GWh ετησίως, με το κόστος της επένδυσης να εκτιμάται στα 212 εκατ. ευρώ. Στο αεροδρόμιο της πόλης Ντάλαμαν λειτουργεί φωτοβολταϊκό πάρκο 8,3 MW στην οροφή του τέρμιναλ- το μεγαλύτερο παγκοσμίως σε αεροδρόμιο, το οποίο καλύπτει πάνω από το 55% της κατανάλωσης. Επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά -μικρότερης κλίμακας- δρομολογούνται και σε άλλα περιφερειακά αεροδρόμια της γείτονος, όπως αυτό του Μποντρουμ (Αλικαρνασσός) και της Σμύρνης, με τις σχετικές επενδύσεις να φέρουν τη σφραγίδα της TAV Airports Holding, μέλος του ομίλου Groupe ADP (Aeroports de Paris).
Το… γαλλικό κλειδί
Αρκετά από τα φωτοβολταϊκά projects σε έργα υποδομών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, άλλωστε, γίνονται με… «γαλλικό κλειδί», αφού πρωταγωνιστικό ρόλο στην εν λόγω δραστηριότητα έχει και η Vinci που βρίσκεται πίσω από το σχέδιο εγκατάστασης φωτοβολταϊκού πάρκου 1MW και στο διεθνές αεροδρόμιο Nikola Tesla στο Βελιγράδι. Ο γαλλικός κολοσσός άλλωστε πρωταγωνιστεί στην ενσωμάτωση φωτοβολταϊκών σε αυτοκινητόδρομους στη χώρα μας, καθώς όπως έγραψε το energygame.gr μέσω της θυγατρικής της Sunmind -που δραστηριοποιείται σε έργα ΑΠΕ- επένδυσε σε φωτοβολταϊκά πάρκα συνολικής ισχύος 9 MW που θα τροφοδοτούν με καθαρή ενέργεια την “Αυτοκινητόδρομοι Αιγαίου”, την εταιρεία παραχώρησης των 230 χλμ. του ΠΑΘΕ στο τμήμα Μαλιακός – Κλειδί. Στις αρχές Ιουλίου, εξάλλου, η Ολυμπία Οδός, παραχωρησιούχος του αυτοκινητόδρομου Αθηνών–Πατρών–Πύργου, (με μετόχους τη Vinci και τις ελληνικές εταιρείες ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR και ΑΒΑΞ) παρουσίασαν το πρόγραμμα εγκατάστασης 19 φωτοβολταϊκών πάρκων συνολικής ισχύος 10 MW κατά μήκος του αυτοκινητόδρομου. Η παραγωγή ενέργειας από τις μονάδες αυτές θα καλύπτει πλήρως τις ανάγκες των υποδομών του αυτοκινητόδρομου σε ηλεκτρική ενέργεια, όπως τον φωτισμό, τη δυναμική σήμανση και τα συστήματα αερισμού των σηράγγων.
Επιφάνειες γύρω από υποδομές, όπως είναι οι αυτοκινητόδρομοι και οι σιδηρόδρομοι είναι κατάλληλες για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, καθώς υπάρχουν λίγες εναλλακτικές χρήσεις και η τεχνολογία μπορεί να τους παρέχει απευθείας ηλεκτρική ενέργεια. Το ίδιο ισχύει και για τα λιμάνια και τα αεροδρόμια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης που ανεβαίνουν πάνω στο κύμα του πράσινου εξηλεκτρισμού των λειτουργιών τους.
Αλβανία
Άλλα παραδείγματα πέραν αυτών που προαναφέρθηκαν σε Ελλάδα, Τουρκία και Σερβία είναι το νέο Διεθνές Αεροδρόμιο της Αυλώνας στην γειτονική Αλβανία, το οποίο θα καλυφθεί με φωτοβολταϊκά πάνελ. Η μονάδα θα έχει ισχύ 5,2 MW και η κατασκευή και χρηματοδότηση γίνεται από κοινοπραξία υπό την Mabco Constructions με έδρα την Ελβετία, μέλος του Mabetex Group, που ανήκει στον Κοσοβάρο επιχειρηματία και πρώην πολιτικό Behgjet Pacolli.
Κροατία
Στην Κροατία, το αεροδρόμιο του Ζάγκρεμπ εγκατέστησε φέτος φωτοβολταϊκό σταθμό ισχύος 250 kW και ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να τον επεκτείνει σύντομα. Παράλληλα, στράφηκε σε 100% ανανεώσιμη παροχή ενέργειας, χρησιμοποιεί ολοένα και περισσότερο την ηλιακή ενέργεια για θέρμανση νερού, ενώ σχεδιάζει να αντικαταστήσει τις γεννήτριες ντίζελ με συστήματα υδρογόνου. Σχέδιο για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών 4 MWp έχει και το αεροδρόμιο του Ντουμπρόβνικ,
Ρουμανία
Στη Ρουμανία, το διεθνές Αεροδρόμιο στο Ιάσιο επεκτείνει το φωτοβολταϊκό του πάρκο, ισχύος 1 MW, που «μπήκε στην πρίζα» το 2023 η πρώτη επένδυση του είδους στη βαλκανική χώρα. Προβλέπεται προσθήκη νέου φωτοβολταϊκού ισχύος 5 MW που θα συνδυαστεί με μπαταρία 2 MW. Η επένδυση θα χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού της ΕΕ και η υβριδική μονάδα θα καλύπτει το 20% της κατανάλωσης του αεροδρομίου. Το Διεθνές Αεροδρόμιο Μαραμούρες σχεδιάζει φωτοβολταϊκό σύστημα 2,6 MW σε στέγαστρα πάρκινγκ, με μπαταρίες, κόστους 12,1 εκατ. ευρώ. Το αεροδρόμιο της πόλης Κλουζ ανακοίνωσε ότι θα εγκαταστήσει φωτοβολταϊκό σύστημα με μπαταρίες, ισχύος 2 MW με στόχο να καταστεί ενεργειακό αυτόνομο έως το τέλος του 2026, ενώ στο αεροδρόμιο της πόλης Σιμπίου αναπτύσσεται φωτοβολταϊκό πάρκο 1,7 MW σε γήπεδο δύο χιλιόμετρα από το τέρμιναλ, επίσης με επιδότηση από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού.
Κύπρος
Στην Κύπρο, η Hermes Airports, η εταιρεία που διαχειρίζεται τα αεροδρόμια της χώρας έθεσε σε λειτουργία δυο φωτοβολταϊκά πάρκα, ισχύος 3,5 MW και 1,1 ΜW αντίστοιχα, στα αεροδρόμιο της Λάρνακας και της Πάφου. Τα έργα καλύπτουν το 25% και 30% αντίστοιχα των ενεργειακών αναγκών των δυο αεροδρομίων.
Φωτοβολταϊκά και στα λιμάνια Ελλάδας και Σλοβενίας
Ο «ιός» των φωτοβολταϊκών επεκτείνεται με μεγάλη ταχύτητα και στα λιμάνια της περιοχής: Στην πρωτοπορία βρίσκεται το λιμάνι του Πειραιά, καθώς ήδη από το 2016 επένδυσε στην κατασκευή φωτοβολταϊκής μονάδας 430 kWh στον τερματικό Σταθμό Εμπορευματοκιβωτίων, η οποία είναι συνδεδεμένη και τροφοδοτεί με πράσινη μονάδα το τοπικό δίκτυο μέσης τάσης. Την περίοδο 2018-2023 n μονάδα παρήγαγε συνολικά 3,95 εκατομμύρια kWh.
Σε τροχιά ολοκλήρωσης εξάλλου βρίσκεται η εγκατάσταση των νέων φωτοβολταϊκών συστημάτων στο λιμάνι του Βόλου. Σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση του Οργανισμού Λιμένος Βόλου (ΟΛΒ) έχει ολοκληρωθεί η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων αυτοπαραγωγής ενέργειας για ενεργειακό συμψηφισμό (net metering) και εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό (virtual net metering) στον Εμπορικό Λιμένα, συνολικής ισχύος 800 kW και 20 kW αντίστοιχα, καλύπτοντας 100% τις υφιστάμενες ανάγκες του. Μέχρι το τέλος του έτους θα έχουν τοποθετηθεί επιπλέον φωτοβολταϊκά συστήματα, συνολικής ισχύος 500 kW στον κεντρικό προβλήτα. Η συνολική ετήσια παραγωγή ενέργειας από τα φωτοβολταϊκά του ΟΛΒ, εκτιμάται ότι θα φτάσει τις 2 GWh. Υπενθυμίζεται ότι ήδη από το 2019, ο ΟΛΒ έχει εγκαταστήσει δύο φωτοβολταϊκά συστήματα για την ηλεκτροδότηση της νέας Ιχθυαγοράς (100 kW και 46,2 kW).
Στο λιμάνι του Κόπερ στη Σλοβενία έχουν εγκατασταθεί φωτοβολταΪκά ισχύος 3,3 MW στις στέγες των κτιρίων που στεγάζουν τους αποθηκευτικούς χώρους για τα εμπορεύματα, ενώ στο λιμάνι της Κωνστάντζας στη Ρουμανία λειτουργεί πιλοτικό έργο πλωτού φωτοβολταϊκού, με παραγωγή 15.000 KWh/έτος.
