Τον Αύγουστο του 2016 επισκεφθήκαμε για το περιοδικό «Κ» της «Καθημερινής» τις τρεις υποψήφιες πόλεις για τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας 2021, την Καλαμάτα, τη Ρόδο και την Ελευσίνα. Οι δύο πρώτες ήθελαν μέσω του ευρωπαϊκού θεσμού να βελτιώσουν την εικόνα τους, η Ελευσίνα ήθελε να αποκτήσει μια καινούργια ταυτότητα.
Τρία χρόνια μετά την κατάκτηση του τίτλου και μόλις 14 μήνες πριν από την επίσημη έναρξη της διοργάνωσης η Ελευσίνα Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2021 περνάει ακόμη μια μεγάλη κρίση. Στις αρχές της τρέχουσας εβδομάδας ο νέος δήμαρχος Ελευσίνας Αργύρης Οικονόμου ζήτησε τις παραιτήσεις των εκτελεστικών μελών του διοικητικού συμβουλίου της Ελευσίνα 2021 Α.Ε., μια εξέλιξη που δεν ήταν ξαφνική για όσους παρακολουθούν την πορεία της διοργάνωσης. Σε ένα εκρηκτικό δημοτικό συμβούλιο το απερχόμενο Δ.Σ. (το οποίο τοποθετήθηκε πριν από έναν χρόνο) μέσω της προέδρου του Σοφίας Αυγερινού-Κολώνια ανέφερε τα κυριότερα προβλήματα της εταιρείας και του θεσμού ζητώντας την άμεση ανασυγκρότησή του: ημιτελές καλλιτεχνικό πρόγραμμα και ανολοκλήρωτο επιχειρησιακό σχέδιο, προσωπικές συγκρούσεις μεταξύ διευθυντικών στελεχών, καθυστέρηση στην ολοκλήρωση των προτάσεων χορηγίας και στη δημιουργία υποδομών για τη φιλοξενία των εκδηλώσεων, ελλιπές επικοινωνιακό πρόγραμμα. Σε αυτά προσθέστε ανταλλαγές εξωδίκων, νομοθετικές αγκυλώσεις λόγω του υβριδικού εταιρικού σχήματος (μια δημοτική ανώνυμη εταιρεία), την εμπλοκή τουλάχιστον δύο υπουργείων (ΥΠΠΟ, ΥΠΕΣ) στις διαδικασίες, την πίεση τοπικών παραγόντων, τη δημιουργία ενός αρνητικού κλίματος στην κοινή γνώμη της Ελευσίνας. Ενα Δ.Σ. όμως δεν είναι τροχονόμος.
Σε επικοινωνία μας με τη δημοτική αρχή, ο κ. Οικονόμου τόνισε ότι θα τηρηθούν οι διαδικασίες εκλογής νέου Δ.Σ. μέσω γενικής συνέλευσης και μας είπε επίσης ότι ζήτησε τη βοήθεια των αρμόδιων υπουργείων και του υπουργού Επικρατείας προκειμένου να επισπευσθούν οι διαδικασίες και να ξεμπλοκάρουν οι νομοθετικές, τουλάχιστον, αγκυλώσεις. Η διαχείριση των προσώπων θα είναι δουλειά του νέου διοικητικού συμβουλίου το οποίο –αν προλάβει να συγκληθεί– θα συναντήσει και τους εμπειρογνώμονες της Ε.Ε. που θα επισκεφθούν την Ελευσίνα στα τέλη Οκτωβρίου.
Ποιον αφορούν οι παραπάνω «τεχνικές» λεπτομέρειες; Μάλλον ελάχιστους. Αυτό όμως που ενδιαφέρει και βγαίνει «προς τα έξω» είναι η γενικότερη ανικανότητα διοργάνωσης και υλοποίησης ενός ευρωπαϊκού θεσμού. Το πρόβλημα μπορεί να ξεκίνησε από τη δημιουργία μιας δυσλειτουργικής νομικά εταιρείας αλλά διογκώθηκε λόγω νοοτροπίας: άνθρωποι που διαφωνούν δεν μπορούν να μιλήσουν και να συνεργαστούν για ένα κοινό στόχο. Ενας ευρωπαϊκός θεσμός κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα τοπικό φεστιβάλ μικροσυμφερόντων πασπαλισμένο με τη χρυσόσκονη των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση. Ετσι όμως μια πόλη δεν αλλάζει ταυτότητα, μόνο πλευρά στον ύπνο του δικαίου.
