Η ανάπτυξη προσιτών κατοικιών που διατίθενται προς ενοικίαση έναντι χαμηλού αντιτίμου, μέσω ενός προγράμματος επιδοτούμενης στέγασης, εκτιμούν στελέχη της αγοράς ακινήτων ότι θα πρέπει να αποτελέσει τον «ακρογωνιαίο λίθο» της στεγαστικής πολιτικής της κυβέρνησης. Σε αντίθετη περίπτωση, εκτιμούν ότι θα επηρεαστεί αρνητικά η οικονομική ανάπτυξη της χώρας, καθώς ένα μεγάλο μέρος της μεσοαστικής τάξης βρίσκεται σήμερα υπό ασφυκτική πίεση. Παράλληλα, προειδοποιούν ακόμη και για κοινωνική έκρηξη με ανυπολόγιστες συνέπειες.
Οι δύο φάσεις
Εναν και πλέον χρόνο μετά την κυβερνητική εξαγγελία εφαρμογής του θεσμού της κοινωνικής αντιπαροχής, ενός «εργαλείου» ανάπτυξης νέων οικιστικών μονάδων μέσω του θεσμού των ΣΔΙΤ (Συμβάσεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα), στην αγορά εξακολουθούν να περιμένουν τους πρώτους διαγωνισμούς.
Το πρόγραμμα θα εστιάζει στην εύρεση προσιτής κατοικίας για νέους 18-39 ετών, αξιοποιώντας ακίνητα του Δημοσίου μέσω ΣΔΙΤ για την ανέγερση κοινωνικών κατοικιών. Στην πρώτη φάση του προγράμματος θα ανακατασκευαστούν αδρανή κτίρια του Δημοσίου, ώστε να παραχωρηθούν –έναντι μικρού μισθώματος– σε νέους ή νέα ζευγάρια. Σε δεύτερη, θα «τρέξουν» εντός του 2024 οι διαγωνισμοί για να επιλεχθούν οι ανάδοχοι που θα αξιοποιήσουν αδόμητα οικόπεδα της ΔΥΠΑ. με στόχο το 2025 να έχει ολοκληρωθεί η ανέγερση των πρώτων κατοικιών από τους ιδιώτες κατασκευαστές. Στη συνέχεια η ΔΥΠΑ θα δημοσιεύσει την πρόσκληση για την επιλογή των δικαιούχων, βάσει κοινωνικών κριτηρίων.
Από την καταγραφή που έχει γίνει εντοπίστηκαν 98 κατάλληλα οικόπεδα εντός σχεδίου, συνολικής επιφανείας 627 στρεμμάτων, εκ των οποίων το ένα τρίτο είναι στην Αττική, αλλά και 10 οικόπεδα με οικοδομική άδεια επιφανείας 75 στρεμμάτων, τα οποία θεωρούνται τα πλέον ώριμα για αξιοποίηση. Στον σχεδιασμό εντάσσονται όμως και εκτάσεις εκτός σχεδίου, όπως και αδιάθετες κατοικίες, διαμερίσματα, γραφεία. Πρόκειται για 11 στρέμματα στην Κηφισιά, 20 στην Παιανία, 40 στη Λάρισα, 28 στρέμματα στην Ξάνθη και 74 στρέμματα στον Βόλο, όπου και θα ανεγερθούν κοινωνικές κατοικίες.
Οπως εξηγεί στην «Κ» ο Ηλίας Μανούκας, επικεφαλής του γραφείου του ομίλου ανάπτυξης ακινήτων Bollmann Group Hellas στην Αθήνα, «σε πολλές χώρες της Ευρώπης το πρόβλημα της υπερβολικής αύξησης των τιμών στα ακίνητα, σε συνδυασμό με την αύξηση του κόστους της ενέργειας και των τροφίμων, δεν επηρεάζει πια μόνο τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα που βρίσκονται κοντά στον κίνδυνο φτώχειας, αλλά και ένα μεγάλο μέρος της μεσοαστικής τάξης, του οποίου τα εισοδήματα είναι από τη μια τέτοια ώστε να μη δικαιούται κοινωνική κατοικία και από την άλλη τόσο χαμηλά, ώστε να αδυνατεί να στεγαστεί υπό τις παρούσες συνθήκες της αγοράς». Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επιπτώσεις είναι πλέον ορατές και στην οικονομική ανάπτυξη πολλών χωρών, ενώ λειτουργούν και ως επιταχυντής ακόμη και πολιτικών κρίσεων, που απειλούν τη γενικότερη συνοχή της Ε.Ε.
Το ζήτημα στην Ελλάδα, όπου απουσίαζαν οι πολιτικές για την προσιτή κατοικία επί μια δεκαετία, μετά δηλαδή την κατάργηση του ΟΕΚ (Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας), θα πρέπει κατ’ αρχάς να εστιαστεί στην αύξηση της προσφοράς νέων κατοικιών προς ενοικίαση. Πρόκειται δηλαδή για μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση, συγκριτικά με εκείνη που ακολουθούσαν τα προγράμματα του ΟΕΚ, τα οποία εστίαζαν στην ανάπτυξη οικονομικών κατοικιών προς αγορά από τους δικαιούχους. Στόχος θα είναι η ανάπτυξη μεγάλων κτιρίων με αντίστοιχα μεγάλο αριθμό διαμερισμάτων, καθώς η επίτευξη οικονομιών κλίμακας είναι «κλειδί» για τη βιωσιμότητα τέτοιων εγχειρημάτων, ιδίως εφόσον θα κληθούν να συμμετάσχουν και ιδιώτες. Αυτό μεταφράζεται είτε σε μεγάλες εκτάσεις είτε σε μεγάλα υφιστάμενα κτίρια, π.χ. παλιές βιομηχανικές και βιοτεχνικές μονάδες που θα μπορούσαν να ανακατασκευαστούν και να μετατραπούν σε κατοικίες. Συχνά δε αυτή είναι και η πιο οικονομική λύση. Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με τον κ. Μανούκα, τέτοιες περιοχές στην Αττική είναι ο Ταύρος, ο Κεραμεικός, ο Αγ. Ιωάννης Ρέντη, ο Βοτανικός, ο Ελαιώνας και το Ιλιον.
Το ζήτημα της προσιτής κατοικίας θα συζητηθεί, μεταξύ άλλων, στο συνέδριο ακινήτων που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της 4ης Premium Real Estate Expo (17-19 Μαΐου), στο MEC Παιανίας. Οπως προκύπτει και από την έρευνα του 2ου Βαρόμετρου της Αγοράς Ακινήτων, που επίσης θα παρουσιαστεί αναλυτικά στο συνέδριο από τον Ηλία Παπαγεωργιάδη, επικεφαλής της MORE Group, το 72,5% των Ελλήνων δηλώνει ότι έχει λιγότερα χρήματα για αγορά, ή ενοικίαση ακινήτων, σε σχέση με πριν από έξι μήνες.
Η φετινή διοργάνωση θα φιλοξενήσει και πληθώρα επενδυτών από χώρες, όπως η Γερμανία, η Ελβετία, η Βουλγαρία, η Κύπρος, το Ισραήλ, τα Ην. Αρ. Εμιράτα και η Τουρκία, κάτι που, σύμφωνα με τον Κωστή Μοσχονά, επικεφαλής της RM International, διοργανώτριας της έκθεσης, καταδεικνύει τη δυναμική της ελληνικής αγοράς ακινήτων ως επενδυτικού προορισμού.
